środa, 30 lipca 2025

[131/25] - 1844. - „OOBE. Życie realnym mitem”

RECENZJA PRZEDPREMIEROWA
POD PATRONATEM OAZY RECENZJI


„OOBE. Życie realnym mitem”
Robert Noble

„Świat należy do tych, 
którzy mają odwagę go odkrywać.”

Czy rzeczywistość to mit, a mit to najgłębsza prawda? Co to znaczy "żyć realnym mitem"? Robert Noble zaprasza nas do świata poza ciałem, poza schematami, poza tym, co oczywiste. Nowa książka Roberta Noble pt.: „OOBE. Życie realnym mitem” to zaproszenie do wewnętrznej podróży, w której rzeczywistość nie kończy się na zmysłach. Dodatkową zachętą jest piękne wydanie wyróżniające się zszywanymi brzegami oraz okładką, której grafika mieni się żywymi, energetycznymi barwami.

OOBE, czyli Out of Body Experience — doświadczenie wyjścia poza ciało — stanowi rdzeń książki, ale autor nie ogranicza się do analizy technik czy teorii. Robert Noble nie proponuje zestawu ćwiczeń czy duchowej recepty. Świat w książce nie jest tłem — jest przestrzenią żywą, reagującą, pełną znaków. Śledzimy nie tylko rozwój wydarzeń, lecz także wchodzimy w medytacyjny dialog z treścią. Nie jest to zatem kolejny poradnik na ten temat, lecz duchowa opowieść, która nie poucza, ale prowadzi.


Głównym wątkiem jest w niej relacja z samym sobą i ukazaniu wartości, które powinny stanowić dla nas drogowskazy prowadzące do nieskazitelności, jaka cechuje Czarowników, ale też do punktu, w którym nie szukamy już „prawdy”, ale przestajemy być jej niewolnikami. Nauczycielami jest nie tylko Nagual Julian, którego poznaliśmy już we wcześniejszej książce Roberta Noble pt.: „Nagual Julian”, ale też inni Czarownicy, u których autor pobiera lekcje robi kolejne kroki ku własnemu rozwojowi. Pojawiają się różne postacie, które za każdym razem czegoś go uczą, a przy okazji uczą też nas. To pokazuje, że każde spotkanie ma znaczenie — jeśli tylko potrafimy je dostrzec. Snuje opowieść o życiu kształtowanym nie przez teorie opisywane w poradnikach czy przekazywane przez Nauczycieli, lecz przede wszystkim poprzez nasze bezpośrednie doświadczenia. Wyłania się wniosek, że to, co uznajemy za codzienne, może być bramą do świata, w którym każde spotkanie ma znaczenie, a każdy gest rezonuje w naszej duchowej przestrzeni.


Robert Noble jest tu autentyczny. Nie udaje nikogo, jest świadomy swoich wad, niedoskonałości i popełnianych błędów. Nie stroni przy tym od mistycznych odniesień ani filozoficznego tonu, ale też nie popada też w ezoteryczną przesadę. Przekazuje nam swoją wiedzę, którą już posiada i tę, którą dopiero zdobywa, ale nie sprawia wrażenia kogoś lepszego, mądrzejszego i wszystkowiedzącego. Jego sposób przedstawiania swoich przeżyć pokazuje proces zrozumienia poprzez pobierane lekcje wyłaniające się z poszczególnych spotkań i sytuacji. Podkreśla tym samym, że w naszym życiu wszystko ma znaczenie, a prawdziwa wiedza opiera się na doświadczeniu, praktykowaniu, słuchaniu swego wnętrza, a nie jedynie szukaniu gotowych rozwiązań.

Książka porusza się płynnie między formą eseju, poetyckiej medytacji, beletrystycznej fabuły oscylującej na granicy snu i jawy. Nie ma w niej jednej, chronologicznie ułożonej linii czasowej. Jej struktura składa się z różnych epizodów niepowiązanych ze sobą, a raczej będącą zbiorem różnych wydarzeń wziętych z życia autora. W ten sposób skłania nas do refleksji, wyciągania własnych wniosków, pobudza do przemyśleń i dostrzegania tego, co nam umykało.

Książka „OOBE. Życie realnym mitem” to nie tylko zapis duchowej podróży, lecz transformująca opowieść o przebudzeniu, śnieniu i wyjściu poza granice codzienności. To propozycja dla osób, które czują, że rzeczywistość ma więcej warstw, niż pokazuje to powierzchnia świata. Z pewnością zadowoli ona tych, którzy nie szukają instrukcji, ale inspiracji, ale też tych, którzy są gotowi kwestionować schematy i wejść na terytorium nieskończonych możliwości postrzegania świata. Dla jednych może to być zatem tekst otwierający oczy i prowokujący do głębokich refleksji, dla innych — wyzwanie, wymagające skupienia, dojrzałości duchowej i gotowości na konfrontację z samym sobą.


„OOBE. Życie realnym mitem” to coś więcej, niż autobiograficzna opowieść o swojej ścieżce duchowej, ale też zapis duchowej alchemii, którą najlepiej smakować fragment po fragmencie. Robert Noble skłania nas do zatrzymania się na chwilę, przyjrzenia różnym aspektom własnego życie, ujrzenia wszystkiego w z innej perspektywy. To więc także przewodnik po świecie, w którym wszystko jest możliwe. Otrzymujemy nie tylko wiedzę, lecz zaproszenie do jej przetworzenia. Ważne jest, by wyciągnąć z niej to, co dla nas jest ważne, by jej przekaz dotknął naszej duszy, uświadomił, kim jesteśmy i dokąd zmierzamy. Nauki Naguala są kierowane do Roberta, ale są w jego słowach wskazówki dla każdego. Uświadamia, że to, co znamy, w czym tkwimy i funkcjonujemy to iluzja narzucona nam przez określone wychowanie, środowisko, narzucone normy i ograniczenia. Jako istoty duchowe jesteśmy zdolni do niesamowitych rzeczy. Autor nie przekonuje, by mu wierzyć, gdyż on sam należy do sceptyków. Najlepszym poznaniem są własne doświadczenia i docieranie do prawdy w swój indywidualny sposób. Namawia, by podczas czytania obserwować swoje myśli, reakcje ciała i emocje, bo to one są dla nas wskazówkami, co rezonuje z naszym wnętrzem. Można to zawrzeć w trzech słowach: Czytaj powoli. Śnij świadomie. Przeżywaj głęboko.

Książkę dziękuję autorowi i wydawnictwu IRN


Wydanie: I
Data premiery: 04.08.2025r.
Ilość stron: 288
Okładka: miękka
Wymiary: 210 x 150 mm
ISBN 978-83-945678-8-0
Wydawnictwo: IRN
Moja ocena: 6/6


wtorek, 29 lipca 2025

[130/25] - 1843. - "Śmierć i belgijska czekolada" - Tom I


"Śmierć i belgijska czekolada"
Tom pierwszy
Marta Moeglich

„Zło jest zawsze bliżej, niż się wydaje.”

Nie wszystkie czekoladki są słodkie, o czym boleśnie przekonała się bohaterka książki pod intrygującym tytułem: „Śmierć i belgijska czekolada”. Marta Kuleczka to kobieta z odpowiednio dobranym nazwiskiem, bo po swoich przejściach w przeszłości teraz wciąż wykazuje postawę bojaźliwą, obawia się plotek, pomówień, osądzania, przejmuje się każdym drobiazgiem, zamiast wyciągać wnioski ze swoich doświadczeń, wciąż popełnia te same błędy. Po zamieszaniu, jakie wywołała swoimi medialnymi dokonaniami mieszkając w Polsce, przeprowadza się z mężem Teodorem oraz dwójką dzieci, Helenką i Kosmą do Belgii, by tam zacząć nowe, bardziej spokojne życie. 

Leuven – stolica prowincji Brabancja Flamandzka słynie z najstarszego uniwersytetu w krajach Beneluksu – KU Leuven, który przyciąga dziesiątki tysięcy studentów z całego świata. To także miasto czekolady, pełne uroku i wielu możliwości, dlatego wydaje się, że jest idealnym miejscem, by zapomnieć o przeszłości i na realizację planów. Jednak, jak to w życiu bywa – pragnienia i marzenia to jedno, a to, co szykuje los – to drugie. 

Marcie nie dane jest prowadzić normalnego życia, gdyż rzeczywistość szybko stawia ją przed wyzwaniami, które zaburzają jej spokój. Zamiast relaksu i normalności,  kłopoty ponownie dopadają bohaterkę. Najpierw bowiem niespodziewanie, podczas spaceru w ogrodzie botanicznym, trafia na trupa w sadzawce z żółwiami. Gdy udaje się uratować mu życie, kobieta wraca w poczuciu spełnienia obowiązku do domu, a tu spotyka ją znowu niespodzianka, gdyż widzi pod drzwiami swojego mieszkania kolejnego trupa. Jednak tym razem jest on całkowicie nieżywy i nic się już nie da zrobić. 

Tak zaczynają się kolejne perypetie Marty, do której dołącza wkrótce siostra jej męża – Misia oraz sąsiadka Térése - starsza pani z uroczym pieskiem typu jamnik o oryginalnym imieniu Maksimus. Zamiast więc równowagi życiowej, wyciszenia i wytchnienia, pojawia się coraz większy bałagan. Wkrótce jednak, z każdym dniem Marta odkrywa, że choć emigracja miała być ucieczką od chaosu, to właśnie w nim odnajduje odwagę, o jaką nigdy siebie nie podejrzewała.


Książka „Śmierć i belgijska czekolada” jest debiutanckim dziełem pani Marty Moeglich, jeżeli wziąć pod uwagę gatunek literacki. Autorka ma bowiem na swoim koncie dwie publikacje, ale są to poradniki dla młodych mam, więc jako pisarka powieści beletrystycznych robi swoje pierwsze kroki i to od razu bardzo stabilne i pewne. Swoim stylem sprawia, że fabuła wciąga od pierwszych stron i nie wypuszcza aż do ostatniego akapitu. Z pozoru lekka, okraszona humorem historia o polskiej emigrantce w Belgii szybko okazuje się opowieścią, w której akcja przyspiesza coraz bardziej i trudno przewidzieć, jak dalej się to wszystko potoczy. Jest intrygująco zarówno emocjonalnie, jak i fabularnie. Autorka zręcznie połączyła elementy kryminału z refleksją obyczajową, a wszystko to w estetyce cozy crime, czyli tzw. „kryminału kocykowego”. Fabuła spełnia wszelkie warunki, by można było ją zaliczyć do tego podgatunku literatury kryminalnej, w którym nie odczuwamy brutalności, czy mrocznej atmosfery, lecz obecny jest humor i lekkość, pomimo, że momentami nie jest bohaterom do śmiechu.

Pani Moeglich zręcznie balansuje między kryminalną intrygą a obyczajową refleksją, oferując nam chwilę wytchnienia i porcję literackiej czekolady – raz gorzkiej, raz słodkiej, ale zawsze z charakterem. Zastosowała też ciekawy sposób opowiadania nam o tym wszystkim. Narracja jest trzecioosobowa, a wydarzenia ujęte w rozdziałach oznaczone zostały dniami tygodnia. Dodatkowym, jakby podsumowującym elementem są maile, które Marta sukcesywnie pisze do pewnej kobiety relacjonując jej, co się wydarzyło w ciągu dnia. Kim jest owa kobieta, wyłania się to w trakcie dalszej historii, więc stanowi to dodatkowy element będący z początku elementem zaskakującym i nieco dezorientującym, bo pojawia się bez wcześniejszego wprowadzenia.

„Śmierć i belgijska czekolada” jest jak filiżanka aksamitnej, apetycznie pachnącej czekolady, w której wciąż odkrywamy nowe nutki smakowe, w tym także te nieco gorzkie. To ten rodzaj książki, który chce się zabrać pod koc, w towarzystwie kubka gorącego kakao i nadziei, że rozwiązywanie zagadki może być równie kojące, co rozmowa z przyjaciółką. Pani Moeglich w subtelny sposób pokazuje zarówno uroki życia na obczyźnie, jak i trudności wynikające z adaptacji, poczucia wyobcowania, a także tęsknoty za tym, co znane. Ta warstwa społeczna dodaje powieści głębi, sprawiając, że to nie tylko cozy crime, ale także opowieść o odnajdywaniu się w obcej tradycji, obyczajów, spojrzeniu na życie i siebie. Uzupełnieniem tła są uroki autentycznych miejsc, w jakich dzieje się akcja i zestawienie realiów mentalności belgijskiej z polskim postrzeganiem rzeczywistości.

Epilog subtelnie sugeruje, że to nie jest koniec perypetii Marty i jej rodziny, mimo że sprawca jej problemów został odkryty. Ostatnie zdania wyraźnie sugerują kontynuację tej historii, w której z pewnością nie dane  będzie bohaterom prowadzić spokojnego życia i delektowanie się smakiem belgijskiej czekolady bez gorzkiego smaku.

Książkę przeczytałam w ramach współpracy 
z kobiecym klubem książki ONA CZYTA 
oraz wydawnictwem 


Wydanie: I
Data premiery: 23.07.2025r.
Ilość stron: 320
Wymiary: 135x205 mm
Okładka: miękka ze skrzydełkami
ISBN 978-83-8402-418-8
Wydawnictwo: Filia
Moja ocena: 5/6

niedziela, 27 lipca 2025

[129/25] - 1842. - "Szanta"


"Szanta"
Wojciech Wójcik

„autobus zwany życiem pędzi zbyt szybko, by tracić czas na spoglądanie w lusterko”

Mazury, z ich dziką przyrodą, legendami i tajemniczymi jeziorami, to nie tylko tło wakacyjnych pocztówek. Jest też niejednokrotnie sceną dla wydarzeń w różnych powieściach i filmach. W powieści „Szanta” autor zabiera nas nad Jezioro Bełdany, gdzie zbrodnia zanurza się w gęstej mgle niedomówień, obsesji i sekretów. Pan Wojciech Wójcik snuje opowieść nie tylko o zbrodni, ale o kruchości ludzkiej natury, sile obsesji i potrzebie zrozumienia własnej tożsamości. Mazury stają się metaforą psychiki bohaterów — tajemniczej, zmiennej, pełnej nieprzeniknionych głębin. Doskonale nakreślił ich urok opisując krajobrazy, specyfikę terenu, charakter jeziora i okolic dopasowując do tego, co dzieje się na kartach książki.

To tam dochodzi do podwójnej tragedii. Najpierw w budynku powstającego Mazurskiego Muzeum Turystyki i Żeglarstwa Śródlądowego popełnia samobójstwo uznany i szanowany profesor Sylwester Preuss, który był inicjatorem utworzenia muzeum. Wszystko jednak wskazuje, że jego śmierć mogła nastąpić z udziałem osób trzecich.

Gdy zaczynamy poznawać wydarzenia zawarte w książce „Szanta”, minął miesiąc od śmierci profesora. Trzy pracownice muzeum: Jagoda, Roma i Emilia są zaniepokojone nieobecnością swojej kierowniczki – Malwiny Wiśnik. Tydzień wcześniej Jagoda Matusiak zaczęła tutaj pracę tydzień temu na stanowisku muzealnika i razem z koleżankami Emilią i Romą oraz zaginioną Malwiną próbują kontynuować dzieło profesora i doprowadzić do końca projekt muzeum. Niestety, od jakiegoś czasu Malwina nie daje znaku życia, nie odbiera telefonu. Wkrótce Jagoda znajduje ciało swojej przełożonej.

Drugi motyw dotyczy byłego policjanta Huberta Lange, którego zastajemy w sytuacji, gdy czai się na kłusowników. Jego żona, Majka, pełni funkcję leśnika i to ona znalazła ciało profesora, a teraz, od jakiegoś czasu przebywa u swoich rodziców, by odreagować wydarzenia. Podczas jej nieobecności Hubert zastępuje ją w jej obowiązkach.

Początkowo wątek związany z pracowniczkami muzeum i działaniami Huberta Lange i Heleny biegną obok siebie. Obserwujemy ich poczynania w dwóch różnych narracjach: wydarzenia związane z muzeum opowiada nam Jagoda w narracji pierwszoplanowej, natomiast o Hubercie dowiadujemy się z perspektywy trzecioosobowej. W pewnym momencie obie linie fabularne splatają się, tworząc sieć poszlak, zagadek i zawiłości. Autor nie ułatwia czytelnikowi zadania — zamiast podawać gotowe odpowiedzi, jeszcze bardziej komplikuje ścieżkę prowadzącą do prawdy. Zamiast klasycznego śledztwa, dostajemy mroczną grę legend, obsesji i nieuchwytnych motywów, w której przeszłość powraca w najbardziej niespodziewanych momentach.

Atmosfera gęstnieje jeszcze bardziej, gdy nieopodal, nad leśnym jeziorem, Hubert znajduje odcięty czarny warkocz jakiejś kobiety. Pojawia się też tajemnicza dziennikarka, Helena Makowska, która wzbudza u policjanta zarówno ciekawość, jak i niepokój, bo wyraźnie wyczuwa, że ona nie mówi prawdy o sobie, podając się za studentkę dziennikarstwa.

„Szanta” to dobrze napisany kryminał, w którym można zauważyć zarówno elementy psychologiczne, obyczajowe, ale też thrillera. Nie ma tu zbyt gwałtownych zwrotów akcji, lecz wyraźnie jest wyczuwalna niepokojąca, gęstniejąca atmosfera. Fabuła rozwija się pozornie niespiesznie, ale to wrażenie jest zakłócone z każdym kolejnym rozdziałem, gdyż wyłaniają się sekrety będące pokłosiem wydarzeń z przeszłości bohaterów. Autor nie podaje nam gotowych odpowiedzi, lecz skutecznie komplikuje poznanie prawdy. Zamiast klasycznego śledztwa, mamy do czynienia z mroczną grą niedopowiedzeń, tajemnic i zagadek. Jego powieść można zaliczyć do kryminału wpisującego się w nowoczesną tendencję tworzenia tego rodzaju historii, w którym mamy nie tylko kryminalną zagadkę, ale też pojawiają się wątki poboczne ukazujące osobowość występujących postaci, ich powiązania ze sprawą i mentalne dylematy poruszając przy okazji różne kwestie społeczne i ważne zagadnienia. Zbrodnia w tej książce nie szokuje brutalnością bezpośrednio, lecz ukazana jest jako efekt, jaki pozostawia po sobie morderca. Jest ukazana poprzez sugestywną, senną, pełną niedomówień atmosferę.

„Szanta” to kryminał pozornie tylko ciągnący się powoli, ale nie oznacza to nudę, czy brak emocji. Wręcz przeciwnie, są wyczuwalne coraz bardziej, bo gdy wnikamy w kolejne rozdziały, odczuwamy oddech niebezpieczeństwa wyraźnie, który zostawia ślad w umyśle. Fabuła atmosfera coraz bardziej się zagęszcza, ale to dzieje się subtelnie i stopniowo, niczym mgła unosząca się nad jeziorem Bełdany: pełną zagrożenia, które nie zawsze przybiera konkretną postać. Pan Wójcik nie dostarcza może od razu mocnych, gwałtownych emocji, ale one z czasem coraz bardziej dają o sobie znać prowadząc do niespodziewanego finału, co jest niewątpliwym atutem jego książki.



Książkę przeczytałam w ramach współpracy z wydawnictwem

Wydanie: I
Data premiery: 29.04.2025r.
Ilość stron: 540
Wymiary:140x205 mm
Okładka: miękka ze skrzydełkami
ISBN 978-83-8335-533-7
Wydawnictwo: Zysk i S-ka
Moja ocena: 5/6

piątek, 25 lipca 2025

[128/25] - 1841. - "Prawo braci" Tom I


"Prawo braci"
Tom pierwszy
Radosław Paszko

„Zło jest jak choroba,
która zaraża nawet ludzi o dobrych intencjach”

Braterskie więzi zawsze kojarzą się z nierozerwalnymi połączeniami, zwłaszcza jeżeli chodzi o bliźniaków. To relacja, która często wymyka się definicjom — wyjątkowa, głęboka, intuicyjna. Ale co się dzieje, gdy wspólne dzieciństwo zostaje przecięte brutalnym ciosem losu? Gdy życie wybiera dla każdego inną drogę, stawiając ich po przeciwnych stronach moralnych granic? „Prawo braci” to opowieść właśnie o takiej relacji — napiętej, pełnej sprzeczności, ale wciąż istniejącej pod powierzchnią bólu i przemilczeń.


Marcin i Igor to bracia bliźniacy, którzy są wychowankami domu dziecka, więc nie mieli łatwego życia. Pomimo wielu podobieństw pod względem fizycznym różnią się znacząco, jeśli chodzi o ich charaktery, osobowość, pasje, radzeniu sobie z kłopotami i wrogami. To co ich łączy bardzo mocno, to prawdziwa, silna braterska więź, która nie raz dała o sobie znać w dzieciństwie i nie zniknęła mimo upływu lat. Jeden wybrał spokój, drugi przetrwanie. Kiedy ich ścieżki znów się krzyżują, nie ma już odwrotu. Nadchodzi czas decyzji, poświęceń i brutalnej prawdy o tym, jak daleko można się posunąć, by ochronić rodzinę.

Poznajemy braci, gdy są już dorosłymi ludźmi i każdy funkcjonuje w życiu na swój sposób. Marcin, wrażliwy introwertyk, szukający spokoju i stabilizacji, który po latach znalazł ukojenie u boku ukochanej kobiety. Wiedzie spokojne, niemal rutynowe życie, w którym praca i dom tworzą bezpieczną przestrzeń. Igor natomiast jest jego przeciwieństwem. Góruje swoją posturą, emanuje siłą, odwagę, energią, waleczności i zawsze gotów stawać w obronie brata oraz kumpli. Teraz zmuszony jest podjąć decyzję, która odmieni wszystko. Napędzany żądzą zemsty, wkracza w brutalny półświatek, gdzie nie ma miejsca na słabość ani powrót.

Choć ich ścieżki rozeszły się dawno temu, przeznaczenie postanawia je spleść raz jeszcze. Spotkanie braci uruchamia lawinę wydarzeń, których nie sposób powstrzymać. Razem będą musieli zmierzyć się z demonami przeszłości i światem rządzonym przez bezwzględne zasady. Kiedy zrozumieją, że nie oni rozdają karty, będzie już za późno, by się wycofać.


W świecie literatury, gdzie emocje coraz częściej mieszają się z brutalnością, debiutancka powieść „Prawo braci” zaskakuje wyrazistością i siłą przekazu. Pan Radosław Paszko wchodzi w pisarski świat z mocnym, męskim akcentem rysując nam rzeczywistość, w której trudno prowadzić spokojne, normalne życie, tak jak chciał tego Marcin. Przeszłość brutalnie wkracza w jego świat, burząc dotychczasowy porządek.

Momentami akcja jest dynamiczna, ale czasami bywa zbyt powolna, zwłaszcza wówczas, gdy autor przybliża niektóre sytuacje z przeszłości oraz poszczególne postacie - nie tylko pierwszoplanowe, ale też poboczne. Pokazuje ich osobowość, to co ich ukształtowało, odsłaniając niektóre fakty z ich życia. Najdokładniej przedstawia oczywiście Marcina i Igora, którzy wychowali się w domu dziecka. Była to dla nich dosłownie szkoła życia. Tam zawiązały się zarówno przyjaźnie, jak i wrogie zależności, które okazały się być znamienne dla przyszłych wydarzeń.

Znacznie energiczniejsza i emocjonalna jest druga połowa książki, gdy już znamy podłoże obecnych wydarzeń i obserwujemy konsekwencje sytuacji zaistniałych w dzieciństwie i dorastaniu. Autor pokazuje, że władza i pieniądze od zawsze rządzą światem. Dla nich nie jeden człowiek jest gotów zrobić wszystko. Prezentuje rzeczywistość brutalną, męską, bezkompromisową, w której nie ma miejsca na przebaczenie. Jest chęć zemsty, która napędza działania bohaterów, ale przekonują się, że ma ona dwie strony. Z pewnością jest to debiut, który wyróżnia się stylem, w którym nie ma dróg na skróty.

Autor pisze tak, że wyraźnie czuć zło, każdą reakcję bohaterów, ich emocje, ból, cierpienie i niebezpieczeństwo. Jego styl jest wyrazisty, twardy, bezpośredni, wulgarny, ostry, bo taki jest charakter półświatka pełnego mafijnych porachunków, przemocy i brutalności. Z tego względu nie jest to lekka, łatwa lektura, chociaż jest to też opowieść o miłości, lojalności i cienkiej granicy między poświęceniem a zatraceniem. To wszystko prowadzi do niesamowitego, zaskakującego finału i… następuje rozczarowanie, bo okazuje się, że to historia bez wyraźnego zakończenia. Wprawdzie nie ma na okładce informacji, że „Prawo braci” to pierwszy tom, ale to, w jaki sposób rozstrzygają się ostatnie strony wskazują, lecz zakończenie książki jednoznacznie wskazuje, że nie wszystko zostało powiedziane. Na to liczę i tym bardziej będę wyczekiwać kontynuacji.



Książkę przeczytałam w ramach współpracy z wydawnictwem 


Wydanie: I
Data premiery: 14.05.2025r.
Ilość stron: 440
Wymiary: 130x210 mm
Okładka: miękka ze skrzydełkami
ISBN: 978-83-8373-735-5
Wydawca: Novae Res
Moja ocena: 4,5/6


czwartek, 24 lipca 2025

[127/25] - 1840. - "Zapach psich łap"


"Zapach psich łap"
Beata Olejnik

„Anioły często przybierają postać psów i znajdują swoich ludzi, 
by się nimi zaopiekować.”

Był najsłabszy z rodzeństwa, gdy przyszedł na świat. Gdy go poznajemy, ma zaledwie kilka dni i jeszcze nie nic nie widzi, tylko czuje. Oprócz niego ma jeszcze dwóch braci i cztery siostry, więc nie jest jedynym dzieckiem Susi. Zawsze spychany przez rodzeństwo w rywalizacji o mleko matki. Trudno mu było dopchać się do ciepłego brzuszka mamy, bo jest najmniejszy i najsłabszy w miocie. Tak. W miocie, bo nasz bohater jest pieskiem. 

Nie znamy na początku jego imienia, bo właściciele go im nie nadali. Pozostawili to nowym właścicielom, bo dla szczeniaczków małżeństwo poszukuje domów. Z rozmowy małżonków dowiadujemy się, że Susi, to mama naszego psiego bohatera, a ojcem jest Tornado, pies sąsiada, Darka. Kobieta wie, że jej mąż zawsze chciał mieć rasowego psa i dlatego Susi do nich trafiła. Wie też, że chciałby znaleźć dla wszystkich szczeniaków dobry dom. Mijają tygodnie i po kolei pieski znikają z otoczenia małego szczeniaka i w końcu został tylko on. Kobieta najchętniej zatrzymałaby tego najmniejszego psiaka, ale mąż przypomina jej, że mieli umowę, że jak szczeniaki się urodzą, zostaną dla nich znalezione bezpieczne domy. W końcu piesek trafia do domu Mańka, kolegi z pracy właściciela Susi. Maniek mieszka z żoną i siedmioletnim Tymonem, który jest dzieckiem rozpieszczonym i roszczeniowym.  Na razie mówią na pieska Mały. I tak zaczyna się jego nowy rozdział życia, o którym opowiada książka "Zapach psich łap".


Głównym bohaterem jest szczeniak, najsłabszy z miotu, początkowo bezimienny, który z czasem otrzymuje różne imiona: Mały, Ramzes, Atos, Szarik, Will. Każde z tych imion to nie tylko metka, lecz symbol jego kolejnego życia, nowego rozdziału — nowej relacji z człowiekiem, nowej roli, jaką pełni w czyimś świecie. To seria wzlotów i upadków, w których miłość i samotność idą ramię w ramię.

Pani Beata Olejnik nie raz poruszyła moje serce takimi powieściami jak: „Jej tajemnice", „Amulet”, „Słone jabłka” i „W deszczu łatwiej ukryć łzy”. Teraz ponownie zachwyca stylem, emocjami i podejściem do tematu. To książka, która wykracza poza ramy typowej powieści o zwierzętach. Nie tylko opowiada historię psa, ale sięga głębiej — do ludzkich serc, decyzji i emocji, które kształtują losy nie tylko bohaterów, ale i ich psiego towarzysza. Autorka z wyjątkową wrażliwością pokazuje, że pies to nie gadżet, lecz żywa istota, która czuje, przeżywa, tęskni i ufa — często bardziej niż ludzie. I to właśnie ludzie często zawodzą. Pisze lekko, ale sugestywnie. Unika patosu, nie przesładza, nie epatuje smutkiem. Potrafi wzbudzić uśmiech, ciepło, ale też refleksję — o tym, jak traktujemy zwierzęta, jak wychowujemy dzieci, jak rozmawiamy o miłości i stracie.

Styl sprzyja szybkiemu czytaniu, ale treść każe się zatrzymać i pomyśleć. Autorka mistrzowsko pokazuje emocjonalne bogactwo zwierząt, ich tęsknoty, potrzeby, smutki i radości. Narracja w trzeciej osobie daje dostęp zarówno do myśli psa, jak i ludzi, co czyni opowieść niepowtarzalną i głęboko poruszającą.

Opowiadając o losie Małego/Ramzesa/Atosa/Willa, otwiera nam oczy pokazując, że zwierzęta czują, myślą, tęskni i kochają. Ich droga nie zawsze jest prosta, tak ale nigdy nie tracą zaufania. Nigdy nie przestają wierzyć i przy odpowiednim traktowaniu potrafią oddać swoją miłość całym sobą. Paleta ludzkich charakterów, z którymi pies się styka, jest imponująca — od obojętnych i okrutnych właścicieli, przez osoby zagubione, ale czułe, aż po tych, którzy naprawdę rozumieją, co znaczy więź ze zwierzęciem.

Autorka nie unika trudnych tematów: przemocy wobec zwierząt, nieodpowiedzialności właścicieli, bezdomności, depresji, problemów wychowawczych. Szczególnie wątek Tymka — rozpieszczonego chłopca, który traktuje psa jak przedmiot — otwiera ważną dyskusję o tym, czym jest mądre wychowanie. Pokazuje, że miłość do dziecka nie może oznaczać pobłażania, bo empatia nie rośnie w próżni. Nagła odmiana losu, silna więź psa i człowieka, tęsknota i strata, tym razem z punktu widzenia psa, ale też los bezdomnych, ich traktowania przez ludzi, problem alkoholowy, depresja, wychodzenie z nich, małżeńskie kłopoty, różne relacje międzyludzkie, różne charaktery, a w tym wszystkim ogromna pozytywna rola naszych braci mniejszych. Porusza też kwestię pożegnania z psem i ta część mnie najbardziej poruszyła.


Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie, co daje czytelnikowi dostęp nie tylko do myśli ludzkich, ale i psich. Dzięki temu możemy lepiej zrozumieć, jak odbiera świat Mały/Ramzes — jego obawy, nadzieje, przywiązania. To nie antropomorfizacja, lecz subtelne ukazanie emocjonalności zwierząt — ich sposobu patrzenia na życie i ludzi. Ramzes przez całą swoją drogę nie traci wiary w człowieka. I to czyni go bohaterem nie tylko literackim, ale duchowym.

Jednym z wątków, które poruszają jest przyjaźń psa i kotów, bo w powieści jest ich trochę, ale też przyjaźń z człowiekiem, ale przede wszystkim przejmujące losy psa, którego życie doświadcza na różne sposoby. Ramzes zaznał zarówno dobra, jak i zła, ale nigdy nie stracił zaufania do człowieka, zwłaszcza, gdy sam sobie go wybrał. Autorka pokazuje też pozytywny wpływ posiadania zwierząt, ale przede wszystkim podkreśla, ich oddanie zwracając uwagę na odpowiednie traktowanie psa. A wówczas on odwdzięczy się w zwielokrotnionej miłości.

„Zapach psich łap” to książka dla każdego, niezależnie od wieku, gdyż nie ma w niej treści kontrowersyjnych, a jej przekaz jest etyczny, emocjonalnie mądry i wychowawczo wartościowy. To lekcja empatii, odpowiedzialności i głębokiej więzi między człowiekiem a zwierzęciem.

Głównym przesłaniem jest to, że zwierzę to nie zabawka, lecz żywe, czujące stworzenie, które potrzebuje miłości, uwagi i zrozumienia. Relacja człowieka z psem może uzdrawiać, otwierać serca i zmieniać życie, czego doświadczają bohaterowie książki.To historia nie tylko psa, lecz także ludzi — ich błędów, decyzji, wychowawczych zaniedbań, ale też zdolności do przemiany. Powieść porusza wiele tematów: odpowiedzialność za zwierzęta, wychowanie dzieci, samotność, depresję, bezdomność i wagę małych gestów.

Powieść napisana przez panią Olejnik pachnie psimi łapami, ale także emanuje ciepłem, oddaniem i szacunkiem. I przypomina, że czasem to właśnie najsłabszy z miotu pokazuje, jak wygląda prawdziwa siła. Bardzo wzruszająca historia z jeszcze bardziej przejmującym finałem.

Osoby, które mają psa lub mieli psa, doskonale wiedzą, ile radości wnosi on do ludzkiego życia. Żywot tych czworonogów jest zdecydowanie za krótki, a po jego odejściu pozostaje pustka i tęsknota za ich energią i bezwarunkową miłością. „Zapach psich łap” to dedykacja dla wszystkich tych czworonożnych przyjaciół, którzy pozostają na zawsze w naszej pamięci.

Książkę przeczytałam w ramach współpracy z wydawnictwem

Wydanie: I
Data premiery: 17.06.2025r.
Ilość stron: 406
Wymiary: 130x210 mm
Okładka: miękka ze skrzydełkami
ISBN: 978-83-8373-917-5
Wydawca: Novae Res
Moja ocena: 6/6


wtorek, 22 lipca 2025

[126/25] - 1839. - "Gdy ucichną dęby"

POD PATRONATEM OAZY RECENZJI


"Gdy ucichną dęby"
Aleksandra Palasek

„Nasi bogowie karzą za złe uczynki, ten Bóg każe całe życie żałować swoich decyzji i pokazywać, jak wielką skruchę się w sobie trzyma.”

W prastarych puszczach być może rosną jeszcze dęby, które pamiętają dawno minione czasy. Rosną sobie od wielu wieków i gdyby wsłuchać się w ich szum, być może opowiedziałyby nam nie jedną historię. Być może taką, jaką spisała autorka książki „Gdy ucichną dęby” o Gniewku i Sławie, którym nie dane było być razem przez całe życie. . Aleksandra Palasek stworzyła poruszającą powieść, która balansuje między miłością a przetrwaniem, między światłem wewnętrznym a ciemnością otaczającej rzeczywistości. Zabiera nas w podróż do wczesnego średniowiecza — epoki duchowego rozdarcia, kulturowych przemian i brutalnej codzienności.

To czasy, gdy chrześcijaństwo coraz bardziej wnika w ziemię naszych przodków niszcząc brutalnie wszystko, co było ważne wcześniej, ale duch starego świata nie daje o sobie zapomnieć. Autorka nie boi się brutalności, ale traktuje ją z narracyjną dojrzałością.


Na tle tej brutalnej rzeczywistości rozgrywa się przejmująca historia Gniewka i Sławy — dwójki młodych ludzi, których los połączył w chwili narodzin, a później okrutnie rozdzielił. Ich relacja, początkowo pełna niewinności, zostaje wystawiona na najcięższą próbę, gdy los postanawia ich rozdzielić. Coś, co nigdy nie miało się wydarzyć, zmienia ich życie o sto osiemdziesiąt stopni. W świecie, gdzie handel ludźmi jest powszedni, a zasady moralne właściwie nie istnieją, przetrwanie wymaga siły nie tylko fizycznej, lecz także duchowej.

Autorka z wyjątkową wrażliwością i literackim wyczuciem przedstawia dramat jednostki w zderzeniu z bezlitosną historią. Ukazuje chrystianizację nie jako triumf wiary, lecz jako bolesne ścieranie się światów wiary naszych przodków z narzuconą doktryną. Tło historyczne jest bogate i zróżnicowane: akcja dzieje się zarówno na ziemiach Polan, jak i wśród duńskich wikingów. Nie stroni od pokazania cierpienia, samotności i psychicznego rozdarcia. Stworzeni przez nią bohaterowie są pełnokrwiści, niedoskonali, poddani próbom, które wymagają od nich nie tylko fizycznego przetrwania, ale duchowej walki o resztki człowieczeństwa. Dzięki subtelnie prowadzonej narracji, czytelnik nie tylko śledzi ich losy, ale wręcz czuje ich ból, lęk i wewnętrzne rozdarcie.


Styl pisarski autorki wyróżnia się plastycznością i wyrazistością. Opisy są sugestywne, często brutalne, ale nigdy nieprzesadne. Dialogi brzmią naturalnie, a psychologiczne portrety bohaterów, zwłaszcza ich wewnętrzne rozdarcia, lęki i chwile załamania — przekonują swoją prawdziwością. Pani Palasek nie idealizuje postaci, lecz pozwala im być słabymi, zagubionymi, a przez to głęboko ludzkimi. Gniewko i Sława są nie tylko ofiarami swoich czasów, ale też lustrem, w którym odbijają się lęki, nadzieje i załamania człowieka tamtej epoki. Sposób narracji prowadzony w trzeciej osobie jest plastyczny i naturalny, dialogi brzmią autentycznie, a struktura powieści prowadzi nas przez kolejne warstwy cierpienia, miłości i duchowej walki.

Miałam problem z osadzeniem tej historii w czasie, bo:  w powieści występuje Otton I jako cesarz niemiecki, wiec Bolesław (jeszcze nie Chrobry) był wówczas dzieckiem, a nie dorosłym mężczyzną, jak to jest w fabule. W czasach Ottona I, realnym władcą Polski, a właściwie państwa Polan, był Mieszko I, ojciec Bolesława. Z kolei Harald Sinozęby,  który również ma w tej opowieści swoje miejsce, rzeczywiście panował w tym samym okresie, co Otton I, ale z kolei nie był współczesny Bolesławowi jako władcy.

Wniosek: Niektóre elementy historyczne budzą zastrzeżenia, ale to można traktować jako licentia poetica, czyli świadomy zabieg artystyczny, pozwalający na stworzenie alternatywnego obrazu epoki. Nie jest to bowiem kronika, ani historyczne opracowanie, lecz opowieść z krwi i kości, której celem nie jest rekonstrukcja, lecz refleksja nad tym, do czego zdolny jest człowiek, nawet ten, który nazywa siebie chrześcijaninem.


„Gdy ucichną dęby” to nie tylko wzruszająca historia miłości i rozdzielenia. To opowieść o walce z samym sobą, o cenie człowieczeństwa, o duchowej podróży przez świat, który zapomniał, czym jest współczucie. Pani Aleksandra Palasek nie tylko opowiada historię, lecz zmusza do konfrontacji z pytaniami o tożsamość, wiarę i cenę człowieczeństwa, ale też rozbieżność między tym, co głoszą wyznawcy Chrystusa i tym, co czynią. Ich czyny nie mają nic wspólnego z dobrocią, miłosierdziem, współczuciem czy łagodnością. To stanowi wyraźne tło w powieści. Chrystianizacja nie jawi się tu jako świetlista droga ku zbawieniu, ale jako brutalny proces, których pochłania wiele istnień niezgadzających się na taką transformację.

Autorka zestawia słowiańskie i nordyckie wierzenia z narzucanym chrześcijaństwem, pokazując duchową walkę, jaka toczy się nie tylko w społeczeństwie, ale i w duszach jednostek. Stawia tym samym pytania o tożsamość i wiarę, ale też pokazuje rozbieżność między tym, co głoszą wyznawcy Chrystusa, a tym, jak postępują. Ich czyny często przeczą ideałom dobroci, miłosierdzia, współczucia czy łagodności — i to właśnie te kontrasty czynią historię tak boleśnie prawdziwą.

Nie zdradzę zakończenia, jeżeli napiszę, że nie takiego finału się spodziewałam i to jest najsłabszy punkt tej historii. A jednak, mimo tego rozczarowania, nie sposób odmówić tej powieści siły przekazu. „Gdy ucichną dęby” nie jest historią, którą się tylko czyta. To opowieść, która rezonuje długo po zamknięciu książki, zmusza do zadawania pytań o własne korzenie, o to, co tracimy w imię postępu i jaką cenę płacimy za cywilizację.

Dęby milkną, ale wciąż słychać ich echo. To echo rozdzierającej tęsknoty za utraconym światem, w którym miłość, wierzenia i człowieczeństwo nie były jeszcze towarem ani politycznym narzędziem. Pani Palasek przypomina, że historia to nie tylko daty i imiona, ale przede wszystkim emocje zapisane w ciałach, duszach i opowieściach takich jak ta. Ta książka jest jak szum starego drzew: nie zawsze jednoznaczny, czasem chropowaty, ale niosący coś więcej niż słowa. I właśnie dlatego warto się w niego wsłuchać.



Książkę przeczytałam w ramach współpracy z wydawnictwem


Wydanie: I
Data premiery: 09.07.2025r.
Ilość stron: 252
Okładka: miękka ze skrzydełkami
Wymiary: 205 x 143 mm
ISBN: 978-83-8290-755-1
Wydawnictwo: WasPos
Moja ocena: 4,5/6


czwartek, 17 lipca 2025

[125/25] - 1838. - "Rodzina Casella" TOM II - "Prawda"


"Rodzina Casella"
Tom drugi
Prawda
Gabriela Wolska

"Każda chwila, ta dobra czy zła, ma jakiś cel. Każda osoba, pojawiając się w naszym życiu, nie jest zwykłym przypadkiem. Zawsze wnosi do niego coś, z czego później można wyciągnąć lekcję."

Pierwszy tom serii, "Rodzina Casella. Miłość", pozostawił wiele pytań bez odpowiedzi, dlatego z ogromnym wyczekiwaniem sięgnęłam po kontynuację zatytułowaną "Prawda". I rzeczywiście — prawda, zarówno ta bolesna, jak i wyzwalająca, staje się jednym z głównych motywów tej części. W życiu Eleny zaszły dramatyczne zmiany, które zmuszają ją do uporządkowania świata na nowo.

Fabuła rozpoczyna się dokładnie tam, gdzie zakończyła się poprzednia część, dlatego znajomość pierwszego tomu jest wręcz konieczna. Trudno pisać o wydarzeniach bez zdradzania szczegółów, ale jedno jest pewne — Elena, po traumatycznych przeżyciach, odcina się od dawnego życia. Pragnie spokoju, normalności, wolności od mafijnych powiązań i rodzinnych dramatów. Ucieka do Polski, gdzie pod opieką wujka Tomasza próbuje odzyskać równowagę, znaleźć pracę i ukończyć studia. Kiedy jej bliscy zaczynają padać ofiarą tajemniczych ataków, Elena nie ma wyboru – musi wrócić do gry. Przeszłość domaga się prawdy, a teraźniejszość żąda zemsty. Wkrótce wszystkie karty zostaną odsłonięte, a ona stanie twarzą w twarz z sekretami, które skrywała przed nią… jej własna rodzina.


Choć przez chwilę udaje jej się odetchnąć, przeszłość szybko dopomina się o uwagę. Elena musi stawić czoła zagrożeniom, które dosięgają jej najbliższych. Świat mafii, od którego próbowała się uwolnić, zaczyna znowu odgrywać decydującą rolę — wymusza powrót do gry, konfrontację z rodziną i odkrycie sekretów, które przez lata pozostawały ukryte. Autorka stopniowo odsłania te warstwy, podsycając napięcie i wprowadzając czytelnika w świat emocjonalnych decyzji i moralnych dylematów.

W tej części ponownie pojawia się motyw tajemniczego osobnika w masce — postaci, która budzi niepokój, napięcie, ale też ciekawość. Tym razem jego tożsamość przez długi czas pozostaje nieznana, co wywołuje efekt suspense'u i pozwala czytelnikowi snuć własne domysły. Elena nazywa go „Maską” i choć relacja z tą osobą jest niejednoznaczna, dodaje historii charakteru — balansuje między lękiem a fascynacją.

Wątek romantyczny jest obecny, ale w innej formie, niż można się spodziewać. Na drodze Eleny pojawia się ktoś, z kim mogłaby prowadzić wymarzone normalne życie, ale przeszkodą jest pamięć o ukochanym, tęsknota i smutek, jaki po nim pozostał. Nie dominuje on nad fabułą, nie staje się celem samym w sobie. To raczej element układanki, który dopełnia portret Eleny jako kobiety poszukującej nie tylko uczucia, ale i bezpieczeństwa, wolności oraz prawdy. Równolegle śledzimy wątek Tomasza i Glorii, przyjaciółki Eleny, który uatrakcyjnia opowieść. Te dwa wątki są jednym z tych, które przykuwają uwagę. Spojrzenie na wydarzenia oczami Eleny potęguje to wrażenie. Innym ciekawym motywem są relacje rodzinne, które oparte są oparte na sekretach, nieszczerości, ale też wpływach mafijnych i intrygach. Pod tym względem nie brakuje emocji, ale nie wszystkie dały się wyraźnie poczuć. zwłaszcza jeżeli chodzi o Tomasza i Glorię. Zbyt mało była wyczuwalna chemia między nimi i budząca się miłość. Podobnie było w przypadku głównej bohaterki i jej stanie po starcie ukochanego. Niby jest w żałobie, a idzie w pewnym momencie do klubu na imprezę, jakby się ze wszystkim pogodziła. 


Gabriela Wolska posługuje się stylem lekkim i przystępnym, dzięki czemu powieść czyta się szybko i płynnie. Jej sposób prowadzenia narracji, mimo że oparty na znanych schematach gatunkowych, potrafi zaskoczyć nietypowym rozwojem fabuły i dobrze skonstruowanymi postaciami — zarówno głównymi, jak i drugoplanowymi. Jedynym elementem, który momentami spowalnia akcję, są rozbudowane opisy dotyczące wyglądu bohaterów, ich ubioru, makijażu czy rytuałów przygotowań. Choć mogą one budować klimat i charakter postaci, czasami zajmują zbyt dużo miejsca, odciągając uwagę od głównego nurtu wydarzeń.

Druga część opowieści o rodzinie Casella to opowieść o kobiecie, która po bolesnych doświadczeniach próbuje odbudować swoją codzienność. Jej próba "normalnego życia" nie jest łatwa — to proces, w którym towarzyszą jej strata, tęsknota i poczucie pustki. To emocjonalny portret osoby, która szuka siebie między przeszłością a teraźniejszością.

Najbardziej byłam zawiedziona zakończeniem, gdyż liczyłam na bardziej romantyczne i emocjonalne zakończenie. Miałam wrażenie, jakby z niektórymi motywami autorka nieco się pospieszyła i zbyt powierzchownie potraktowała wątki. Liczyłam na bardziej romantyczne zakończenie, może z odrobiną wzruszenia, ale to, które zaserwowała autorka jest owszem oryginalne i nietypowe, ale pozostawiające lekki niedosyt. Wprawdzie na ostatniej stronie widnieje napis KONIEC, ale mam nadzieję, że to jednak nie jest ostateczny finał, bo takie zakończenie to nie jest zakończenie, lecz zaproszenie do napisania kolejnej części.



Recenzja tomu I "Miłość"

Książkę przeczytałam w ramach współpracy z wydawnictwem 

Wydanie: I
Data premiery: 30.05.2025r.
Ilość stron: 228
Wymiary: 130 x 120 mm
Okładka: miękka ze skrzydełkami
ISBN: 978-83-8373-860-4
Wydawca: Novae Res
Moja ocena: 4/6

środa, 16 lipca 2025

[124/25] - 1837. - "Ucieczka z zaścianka"


"Ucieczka z zaścianka"
Małgorzata Kasprzyk

„Miłości nie da się zaplanować, 
bo ona przychodzi kiedy chce”

Współczesne kobiety mają dostęp do edukacji, mogą pracować w każdym zawodzie, decydować o sobie, o swojej przyszłości, wychodzić za mąż bez przymusu, więc czasami trudno im wyobrazić sobie czasy, gdy to wszystko było dla nich niedostępne. W takich społecznych warunkach żyje bohaterka książki „Ucieczka z zaścianka”.

Akcja powieści toczy się w okresie, gdy Polski nie było na mapie, a społeczeństwo funkcjonowało w cieniu zaborów i upadających struktur feudalnych. Szlacheckie domy, mimo zaniku dawnej świetności, wciąż próbowały kultywować tradycję, opartą na hierarchii społecznej, patriarchacie i konserwatyzmie wychowawczym. Kobiety nie miały prawa do samodzielnego życia — ich przyszłość była z góry określona, a edukacja traktowana, jako niebezpieczne odstępstwo od norm społecznych.


W blubrze można przeczytać, że poza historią panny Maryni, poznajemy też wydarzenia po upłynięciu ponad stu lat, gdy dwójka młodych Amerykanów, Stephen i Diana dowiadują się o swoich polskich korzeniach i postanawiają odkryć prawdę. Ten motyw nie jest głównym, a jedynie stanowi dodatek, jako dosyć obszerny epilog. Większość fabuły poświęconej jest losom Maryni, której przyszło żyć pod koniec XIX wieku. Najpierw jednak poznajemy historię jej rodziców: Emilii i Stanisława Tylewiczów. Ich małżeństwo nie było efektem miłości, lecz konieczności. Ojciec Emilii bowiem tonął w długach, a propozycja wydania córki za zamożnego Stanisława, gwarantowała wyjście z kłopotów finansowych. Owocem ich związku jest rodzeństwo: Janek i Marynia.

Z czasem między Emilią a Stanisławem rodzi się uczucie, co pokazuje, że nawet w świecie pozbawionym wolności wyboru możliwe jest zbudowanie więzi. Ich historia stanowi tło dla późniejszych losów Maryni i Janka — dzieci wychowywanych w duchu tradycji, ale dorastających w czasach przemian.

Marysia w ogóle nie wpisuje się w ówczesne wymogi wobec młodych szlachcianek. Nie lubi tańczyć, malować, grać na fortepianie,  nie interesują ją typowe kobiece zajęcia, strojenie się, bale, natomiast pasjonują ją jazda konna i spacery z psami, które zarezerwowane są dla mężczyzn. Jej mama, Emilia jest tym przerażona, bo obawia się, że córka będzie miała problem ze znalezieniem męża, a to jest głównym celem dziewcząt i ich rodziców – bogaty kandydat na małżonka, bez względu na to, czy on odpowiada córce, czy też nie. Do tego, (o zgrozo!), dziewczyna zaczyna interesować się pozytywistycznymi poglądami i tym, co dzieje się na świecie. U Marysi także uczuciowe życie toczy się odmiennie, bo na jej drodze pojawiają się dwaj panowie, z których jeden reprezentuje konserwatywne poglądy, natomiast drugi wpisuje się w nowe trendy, ale pochodzi z warstwy społecznej uważanej za niższą, a więc gorszą

Marynia, główna bohaterka, dorasta w świecie pełnym sztywnych zasad i oczekiwań. Jej rodzina reprezentuje zaścianek mentalny, w którym kobieta ma służyć rodzinie, nie samodzielności. Jednak bohaterka stopniowo dojrzewa do wewnętrznego buntu — pragnie wiedzy, samodzielności, wolności wyboru. Nie walczy otwarcie, ale jej wewnętrzna przemiana staje się symbolem duchowego wyjścia poza ramy, które ograniczały kobiety przez pokolenia. Wychowana w rodzinie głęboko zakorzenionej w przestarzałych szlacheckich obyczajach, odczuwa wewnętrzny konflikt między tym, czego od niej oczekiwano, a tym, czego sama zaczyna pragnąć. Marynia, główna bohaterka, staje się wyrazicielką pragnień pokolenia, które nie godzi się na rolę biernej obserwatorki.


Interesującym przeciwieństwem jest Zygmunt Dereń — mieszczanin, który obejmuje majątek, prowokując szlachtę do konfrontacji ze zmianami społecznymi. Jego postawa, oparta na pracy, pragmatyzmie i otwartości, stanowi wyzwanie dla skostniałego świata zaścianka. Wyrazicielem głosu młodego pokolenia jest też brat Maryni, Janek, który śmiało wyraża swoje opinie, często kontrowersyjne, z którą trudno pogodzić się starszym przedstawicielom szlachty. To dodatkowo uwypukla przepaść mentalną między przedstawicielami tradycji a młodymi, którzy zaczynają dostrzegać potrzebę równości, potrzeba edukacji, samodzielności, aktywności społecznej i politycznej. To nie tylko historia jednostki, ale także opowieść o społeczeństwie, które próbuje odnaleźć się w nowej rzeczywistości.

Powieść „Ucieczka z zaścianka” to głęboko poruszająca opowieść o wyboistej drodze ku wolności osobistej i społecznej, jaką odbywa kobieta wychowana w konserwatywnym, szlacheckim domu przełomu XIX i XX wieku. Autorka ukazuje ówczesną mentalność, zaściankowość i utarte schematy myślenia, które dominowały w środowiskach szlacheckich i skutecznie hamowały jakiekolwiek próby zmian. Mimo tego oporu, powoli zaczyna znikać obraz kobiety uległej, naiwnej, poświęcającej się bez reszty domowym obowiązkom. Coraz głośniej rozbrzmiewają głosy o potrzebie edukacji, o prawie do rozwoju i poznawania świata oraz wartości, które do tej pory były dla kobiet niedostępne lub wręcz niepożądane.

Pani Małgorzata Kasprzyk posługuje się stylem opisowym, który nadaje powieści refleksyjny, lekki charakter. Choć w narracji pojawiają się dialogi, nie znajdziemy tu nagłych zwrotów akcji czy dramatycznych eksplozji emocji. Zamiast tego autorka snuje opowieść z wyczuciem, pozwalając czytelnikowi zanurzyć się w świecie bohaterów, ich codzienności i wewnętrznych rozterkach. Ten pozornie spokojny rytm nie odbiera historii dynamiki — wręcz przeciwnie, sprawia, że zaskoczenia fabularne mają większą siłę oddziaływania, a emocje, choć subtelne, są autentyczne i poruszające

Autorka z niezwykłym wyczuciem oddaje atmosferę końca XIX wieku — momentu, gdy Polki zaczynają kwestionować swój dotychczasowy los. Autorka doskonale punktuje ówczesną rzeczywistość i wytyka przywary szlachty, które zamiast sprzyjać rozwojowi społecznemu, znacząco go hamowały. Warcholstwo, zawiść, plotkarstwo, lekceważące podejście od osób z niższych stanów, konserwatyzm, liberum veto, skłonność do sporów, pijaństwa i rozrzutności są obecne na każdym kroku. Jednocześnie uświadamia, że choć od czasów Maryni minęło ponad sto lat, wiele z poruszanych w powieści tematów wciąż jest aktualnych.

„Ucieczka z zaścianka” to nie tylko opowieść o kobiecie, która próbuje wyrwać się z ograniczeń epoki, ale także przypomnienie, że wolność nie zawsze przychodzi w formie rewolucji. Czasem zaczyna się od cichego sprzeciwu, od pytania zadawanego w myślach, od marzenia, które nie chce zniknąć. Marynia pokazuje, że zmiana zaczyna się tam, gdzie pojawia się świadomość i że nawet w świecie pełnym zakazów można odnaleźć własną drogę.



Książkę przeczytała w ramach współpracy z wydawnictwem


Wydanie: I
Data wydania: 27.06.2025r.
Ilość stron: 260
Wymiary: 205 x 145 mm
Okładka: miękka ze skrzydełkami
ISBN: 978-83-8290-758-2
Wydawnictwo: WasPos
Moja ocena: 5/6


Etykiety

A. November (1) A.L. Jackson (2) A.M. Hargrove (1) A.P. Mist (2) A.S. Sivar (8) A.T.Michalak (1) Aatmanika Ram (1) Abbie Greaves (1) Abby Wynne (1) Acharya Shunya (1) Ada Edelman (1) Ada Kussowska (1) Ada Tulińska (3) Adam Elliot (1) Adam Maksymilian Grzybowski (1) Adam O'Neill (1) Adam Szymkiewicz (1) Adam Widerski (1) Adamus Saint - Germain (1) Adelina Zuzanna Julia (1) Adell Bridges (1) Adrian Bednarek (15) Adrian McKnity (1) Adrian Schulte (1) Adrianna Korcz (1) Agata Czykierda-Grabowska (2) Agata Kabza-Papuga (1) Agata Komorowska (1) Agata Kołakowska (3) Agata Lewandowska (2) Agata Majchrzak (1) Agata Orzechowska (2) Agata Pakuła (2) Agata Suchocka (1) Agnes Sour (3) Agnieszka Andrzejczak (1) Agnieszka Cegielska (1) Agnieszka Janiszewska (6) Agnieszka Janiszewska-Szczepanik (1) Agnieszka Kawula (1) Agnieszka Kosydar (1) Agnieszka Krawczyk (1) Agnieszka Kraśkiewicz (2) Agnieszka Lingas-Łoniewska (5) Agnieszka Malinowska (1) Agnieszka Martyka (1) Agnieszka Monika Polak (1) Agnieszka Nowak (1) Agnieszka Olejnik (1) Agnieszka Passendorfer (1) Agnieszka Peszek (3) Agnieszka Rak (1) Agnieszka Siepielska (1) Agnieszka Stec-Kotasińska (1) Agnieszka Stokłosa (1) Agnieszka Łepki (4) Agnieszka Świrgoń (1) Ahlea Khadro (1) Ajahn Brahm (2) Alafair S. Burke (1) Alan Cohen (1) Alan E. Baklayan (1) Alaric Albertsson (1) Aldona Dzieciątko (1) Alek Rogoziński (2) Aleksander Daukszewicz (1) Aleksander Kaczorowski (1) Aleksander Kwaśniewski (1) Aleksandra Banaszek (1) Aleksandra Bartosik (1) Aleksandra Broda (1) Aleksandra Grabowska-Szych (1) Aleksandra Jakubowska (3) Aleksandra Katarzyna Maludy (1) Aleksandra Kowalska (1) Aleksandra Kołodziejczak (1) Aleksandra Możejko (2) Aleksandra Mrorers (1) Aleksandra Mrozik (1) Aleksandra Muraszka (6) Aleksandra Nowakowska (1) Aleksandra Pakuła (2) Aleksandra Palasek (1) Aleksandra Pawłyszyn (1) Aleksandra Rupińska (3) Aleksandra Sztorc (1) Aleksandra Tabor (1) Aleksandra Troszczyńska (1) Aleksandra Tyl (1) Aleksandra Świderska (1) Aleksej Vaenra (1) Alexa Lawenda (2) Alexandra Bracken (1) Alexandra Chauran (4) Alexandra Stross (1) Alexis Hall (1) Alice Oseman (1) Alicia Vanderos (1) Alicja Bartosz (1) Alicja Filipowska (3) Alicja Flis (2) Alicja Kowalska Dorscheid (1) Alina Staneczek (1) Alina Szczygieł (1) Aline Gruber-Keppler (1) Amanda Maria Chudek (1) Amanda Palmer (1) Amber Davies (1) Amy B Scher (1) Amy Herring (1) Ana Greys (1) Ana Johns (1) Ana Krysiewicz (1) Anand Dilvar (1) Ananirwana (1) Andrea Bruchacova (1) Andreas Moritz (5) Andreas Schwarz (1) Andriej Płatonow (1) Andrzej Bart (1) Andrzej F. Paczkowski (1) Andrzej Fiedoruk (1) Andrzej Góral (1) Andrzej Marek Dębkowski (1) Andrzej Mathiasz (2) Andrzej Sitarek (1) Andrzej Wardziak (1) Aneta Ciecherowicz (1) Aneta Kisielewska (2) Aneta Krasińska (7) Aneta Maśluk (1) Aneta Stolarz (1) Aneta Śladowska (1) Angela Santini (5) Angela Węcka (1) Angelika Szczęśniak (1) Angelika Szymkowiak (1) Aniela Mey (1) Aniela Wilk (3) Anika Gielzak (2) Anita Moorjani (2) Anja Schmidt (1) Anka Mrówczyńska (1) Ann Boroch (1) Ann DiMenna (1) Ann Todhunter Brode (1) Anna Barczyk-Mews (2) Anna Bellon (1) Anna Bichalska (1) Anna Biedrzycka (1) Anna Bimer (1) Anna Brożyna (1) Anna Cavelius (2) Anna Chaber (1) Anna Craft (3) Anna Czelej (1) Anna Dąbrowska (6) Anna Esavna (1) Anna Ficek (2) Anna Guest - Jelley (1) Anna Głowacz (5) Anna K. Bandurska (1) Anna Kapczyńska (1) Anna Karpińska (3) Anna Kasiuk (2) Anna Klejzerowicz (1) Anna Krzysteczko (2) Anna Lena Lesz (1) Anna Madejak (1) Anna Markiewicz (1) Anna Matusiak (1) Anna Matusiak – Rześniowiecka (1) Anna Niemczynow (5) Anna Olszewska (3) Anna Partyka-Judge (1) Anna Pasternak (1) Anna Piotrowska (1) Anna Podsiadło (1) Anna Potyra (2) Anna Prusik (Craft) (2) Anna Przybyła (1) Anna Rumocka – Woźniakowska (1) Anna Rybkowska (1) Anna Sawczak (1) Anna Singh (1) Anna Sortino (1) Anna Stryjewska (1) Anna Szafrańska (2) Anna Szczypczyńska (1) Anna Szczęsna (6) Anna Szumacher (2) Anna Szuszek (1) Anna Wolf (4) Anna Wysocka-Kalkowska (6) Anne Hild (1) Anne Höfler (1) Anne Marie (6) Anne Meredith (1) Annie Jackson (1) Anthony William (5) Anthony de Mello (1) Antoni Grycuk (1) Antoni Kędzierski (1) April Pfender (2) Aquarius (1) Ariane Calvo (1) Arin Murphy-Hiscock (2) Arleta Gruba (1) Arleta Tylewicz (2) Arno Giese (1) Arthur C. Brooks (1) Arto der Haroutunian (1) Artur Jasiński (1) Artur Sierocki (1) Artur Sroka (1) Artur Tołłoczko (1) Ashley Elston (1) Ashley Neese (1) Atasha Fyfe (1) Augusta Docher (7) Aut0r Nieznany (2) B.M.W. Sobol (2) Balbina Pędziwiatr (1) Barbara Ann Brennan (1) Barbara Antonowicz-Włazińska (1) Barbara Davis (1) Barbara Gawlikowska-Mika (1) Barbara Heiner (1) Barbara Kwinta (2) Barbara Litwicka (1) Barbara Makowiecka (1) Barbara Mariola Dura (1) Barbara Moore (2) Barbara Paszkowska (1) Barbara Rejek (1) Barbara Simonsohn (4) Barbara Wren (1) Bartosz Mazik (1) Bartosz Szczygielski (1) Bartłomiej Ludwisiak (1) Beata Agopsowicz (1) Beata Bugała (1) Beata Majewska (9) Beata Olejnik (5) Beata Pomykalska (1) Beata Stefaniak (1) Beata Turlik (1) Beata Zdziarska (1) Beata Znojkowa (1) Beata i Eugeniusz Dębscy (6) Beatrice Chestnut (1) Becker Klaus Jürgen (1) Bella Di Corte (2) Berenika Tern (1) Bernie Clark (1) Bess Koutroumanis (1) Beth Reekles (2) Bhante Henepola Gunaratana (2) Bianca Iosivoni (5) Bianka Kunicka Chudzikowska (1) Bill Clinton (1) Bob Berman (1) Bob Roth (1) Bodo J Baginski (1) Bogdan Tasche (1) Bogumił Wójcik (2) Bogusław Charbota (1) Boski Lekarz (5) Bożena Kaszuba (1) Bożena Makowska (1) Bożena Mazalik (1) Bożena Przyjemska (2) Bożena Sitarz (1) Brad Kronen (1) Brenda Watson (1) Bridget Benson (1) Brigitte Hamann (2) Brooke Boon (1) Caesar Starling (1) Cal Orey (1) Cameron Smith (1) Cami Walker (1) Cara Brostrom (1) Cari Thomas (1) Carinn Jade (1) Carol Colman (1) Caroline Dow (1) Carolyne Faulkner (1) Casey McQuiston (1) Cate Stillman (1) Celest Pereira (1) Celina Mioduszewska (1) Cezariusz Andrejczuk (1) Charlotte Brontë (1) Charlotte Watts (1) Chiti Parikh (1) Chris Irvin (1) Chris Walton (1) Christa O'Leary (1) Christiane Northrup (1) Christina Dodd (1) Christina Leunens (1) Ciro Marchetti (1) Clair Davies (2) Claire (1) Claus Walter (1) Clemens G. Arvay (1) Clinton Ober (1) Cory Martin (1) Courteny Walsh (1) Cyndi Dale (4) Cyryl Stone (1) D.B. Foryś (4) D.C. Eagles Hokej (3) D.J. Conway (1) Dagmara Gmitrzak (1) Dagmara Leszkowicz - Zaluska (2) Dagmara Zielant – Woś (2) Daisy Garrison (1) Dana Perino (1) Dani Bryant (1) Daniel DiTuro (1) Daniel Goleman (1) Daniel Jones (1) Daniel Radziejewski (1) Daniel Żukowski (1) Danielle MacKinnon (1) Danielle Noel (1) Danielle Steel (2) Danka Braun (3) Danuta Awolusi (2) Danuta Brzosko-Mędryk (1) Danuta Czelakowska (1) Danuta Dudzik (1) Danuta Sadownik (1) Danuta Szmidt (1) Daria Aksamit (1) Daria Kacprzak (2) Daria Kaszubowska (1) Daria Twarożek (1) Dariusz Kunicki (1) Dariusz Lubiński (1) David Kessler (1) David R. Hawkins (2) David Zinczenko (2) Dawid Adrian Ś. (2) Dawid Lipka (1) Daylle Deanna Schwarz (1) Debbie Ford (2) Debbie Rix (1) Deborah Blake (1) Deepak Chopra (2) Denise Hesselroth (1) Denise Linn (1) Detlef Pape (1) Devin Hunter (1) Diana Cooper (2) Diana Palmer (1) Diane Ahlquist (1) Dobromiła Agiles (1) Dominika Brych (1) Dominika Buczak (1) Dominika Mak (1) Dominika Rosik (1) Dominika Szrejder (1) Donatella Rizzati (1) Donna Eden (1) Donna Gates (1) Donna Schwenk (1) Dorian Frank (2) Dorota De Cruz (1) Dorota Drozd (1) Dorota Gąsiorowska (3) Dorota Magdalena Bukowska (1) Dorota Milli (4) Dorota Pietrzyk-Reeves (1) Dorota Rodzim (1) Dorota Zalepa (1) Dorothy Harbour (1) Dorothy Morrison (2) Dr Anja Scemionek (1) Dr Bodo Kuklinski (2) Dr Doreen Virtue (7) Dr Fabrizio Mancini (1) Dr Joe Dispenza (2) Dr Katy Munro (1) Dr Lily Choi (1) Dr Mareike Awe (1) Dr Marsha Lucas (1) Dr Megan Rossi (1) Dr Michael Smith (1) Dr Nicolai Worm (1) Dr Ruediger Dahlke (5) Dr Stephen T. Sinatra (1) Dr Wayne W. Dyer (2) Dr hab. Jochen Gartz (1) Dr i Mistrz Zhi Gang Sha (1) Dr. John D. Day (1) Dzongsar Jamyang Khyentse (1) Earl Hipp (1) Eberhard Jürgen Wormer (1) Eddie Stern (1) Editha Wust (1) Edyta Kene (1) Edyta Świętek (1) Ela Downarowicz (3) Elisa Madhus (1) Eliza Nowak (1) Eliza Segiet (1) Ella Carey (2) Ella Selena (1) Elle Kennedy (10) Ellen Dugan (1) Ellen Heidböhmer (1) Elwira Izdebska-Kuchta (1) Elwira Sowińska (2) Elwira Werecka (1) Elżbieta Ceglarek (1) Elżbieta Cherezińska (2) Elżbieta Jodko-Kula (1) Elżbieta Kuc (1) Elżbieta Kłobus (1) Elżbieta Pytlarz (3) Elżbieta Zdrojowa-Krawiec (1) Embert Grant (1) Emil Piasecki (1) Emilia Emma Filarowska (2) Emilia Jachimczyk (1) Emilia Szelest (1) Emily Brontë (1) Emily Rath (2) Emmet Fox (3) Empik Go (2) Enrico Camanni (1) Eric Edmeades (1) Eric Harrison (1) Erik Medhus (1) Erin Beaty (1) Ester Beata Sujkowska (1) Esther Gokhale (1) Esther Hicks (1) Ethan Lazzerini (1) Eugenia Kuzniecowa (1) Eve Adamson (1) Ewa Anna Sosnowska (2) Ewa Carla (1) Ewa Domańska (1) Ewa Formella (1) Ewa Kassala (5) Ewa Kempisty-Jeznach (1) Ewa Kulejewska (1) Ewa Lenarczyk (7) Ewa Mielczarek (1) Ewa Niepokulczycka (1) Ewa Palecka (1) Ewa Pieniążek (1) Ewa Pisarska (1) Ewa Popławska (1) Ewa Przydryga (1) Ewa Stachura (1) Ewa Szymańska (1) Ewa Wyszyńska (1) Ewelina Dobosz (6) Ewelina Lach (1) Ewelina Nawara (1) Ewelina Nowak (1) Ewelina Ślotała (1) Fei Long (1) Femi Kayode (1) Filip Lewicki (1) Filip Olender (1) Filip Zając (1) Fiona Valpy (1) Flou Taker (1) Flow Books (2) Francesc Miralles Contijoch (1) Frank - Daniel Schulten (1) Frank Arjava Petter (1) Franz X. J. Huber (1) Frederick Ponzlov (1) Freya Aswynn (1) Friederike Reumann (1) Fryderyk Karzełek (1) Gabriela L. Orione (2) Gabriela Nedoma (1) Gabriela Wolska (3) Gabrielle Bernstein (3) Gabrielle Meyer (3) Gabrielle Zevin (2) Gail Hunt (2) Gala Darling (1) Genowefa Szrajder (1) Geoffrey i Linda Hoppe (2) Gertrud Hirschi (2) Gian Kumar (1) Gillian Riley (1) Gosia Nealon (1) Grady Hendrix (1) Graham Nicholls (1) Graham Shaw (2) Grażyna Górnicka (1) Grażyna Jeromin-Gałuszka (1) Grażyna Krynicka (2) Grażyna Malicka (1) Grażyna Mączkowska (1) Grażyna Tallar (1) Grażyna Wieczorek (1) Grażyna Wyszomierska (1) Greer Hendricks (1) Gregg Braden (2) Grzegorz Glinka (1) Grzegorz Gołębiowski (1) Grzegorz Mirosław (1) Gustaw Dziewięcki (1) Guy Gavriel Kay (1) Gwendolyn Womack (1) Günter W. Frank (1) H.D.K. Lewandowska (1) Haemin Sunim (1) Halina Strzelecka (2) Hanna Dikta (2) Hanna Gryzińska - Onifade (2) Hannah Grace (3) Hannah McBride (3) Hartmut Lohmann (1) Heather Dane (1) Heatherash Amara (1) Hector Kung (1) Heddi Goodrich (1) Heike Oellerich (1) Helen J. Rolfe (1) Helene Flood (1) Henryk Rekus (2) HerTimePublishing (1) Hermann Straubinger (1) Holly Tse (1) Hope S. Ward (1) Hovhaness Gevorgyan (1) Héctor García Puigcerver (1) I.M. Darkss (1) Iga Daniszewska (1) Ike Baker (1) Ilchi Lee (1) Ileana Abrev (1) Illuminatio Nowości (2) Ilona Ciepał – Jaranowska (1) Ilona Gołębiewska (1) Ilona Lewandowska (1) Ingrid Schlieske (1) Inna Meshkorez (1) Irena Matuszkiewicz (1) Irena Powell (1) Irene Sturm (1) Irma Domagalska (1) Irmgard Baumgartner (1) Iwona Chrzanowska-Nowina (1) Iwona Feldman (1) Iwona Klimczak (2) Iwona Kotłowska (1) Iwona Mejza (2) Iwona Żytkowiak (3) Iyanla Vanzant (1) Izabela Skrzypiec-Dagnan (2) Izabela Szolc (1) Izabela Szylko (3) Izabela Zawis (2) Izabella Drozd (1) Izabella Frączyk (5) J. Harrow (2) J. W. Ocker (1) J.C. Green (1) J.L. Drake (1) Jacek Kaszuba (1) Jacek Poncyliusz (1) Jacek Skowroński (1) Jack Kornfield (2) Jacobine Van den Hoek (1) Jagna Ambroziak (1) Jagna Rolska (3) Jakub Bielikowski (2) Jakub Onyśków (2) James Patterson (1) James Van Praagh (1) Jan Becker (2) Jan Melerski (2) Jan Skuratowicz (1) Jana Iger (1) Janelle Brown (1) Janina Lampert - Smak (2) Janka Urbanka (1) Janusz Moździerz (1) Janusz Szlechta (1) Jarosław Gibas (1) Jarosław Mycio (1) Jason Miller (1) Jason Rekulak (1) Jason Vale (1) Javier Castillo (2) Jay Shetty (1) Jaya Jaya Myra (1) Jaye McElroy (1) Jean LaMantia (1) Jean-Louis de Biasi (1) Jeane Manning (1) Jeane Ruland (1) Jed McKenna (1) Jedersafe (4) Jego Świątobliwość XIV Dalajlama (3) Jen Fisch (1) Jeneane O'riley (2) Jenn Bennett (1) Jennie Lee (1) Jennifer Iacopelli (1) Jennifer L. Armentrout (1) Jenny Bayliss (1) Jenny Bor (1) Jeremy Narbi (1) Jerry Sargeant (1) Jerzy Andrzej Masłowski (1) Jerzy Janusz Bojar (1) Jerzy Justyn (1) Jerzy Mikołajczyk (1) Jerzy Prokopiuk (2) Jill Santopolo (1) Jim Stovall (1) Joachim Bernd Voller (1) Joan Wolf (1) Joana Marcús (2) Joanna Davidson Politano (1) Joanna Jax (2) Joanna Kacprzak (1) Joanna Kupniewska (1) Joanna Kurek (1) Joanna Kuźniewska (1) Joanna Laprus (2) Joanna Linga (1) Joanna Szelągowska (1) Joanna Sękowska (1) Joanna Tekieli (3) Joanna Świątkowska (1) Joel Garbon (1) Joey Remenyi (1) Johanna Paungger (1) Johannes Selåker (1) John Boyne (1) John Hornecer (1) John Langendoen (1) Jojo Moyes (1) Jolanta Holzer (2) Jolanta Kosowska (13) Jolanta Maria Kaleta (3) Jolanta Romualda Gałązkiewicz (1) Jon Kaban-Zinn (2) Jorge Cruise (2) Joseph M. Marshall III (1) Josh Simonds (1) Joshua Becker (1) Jowita Kosiba (1) Judith Lennox (1) Judith Orloff (1) Julia Halladin (1) Julia Quinn (9) Julia Tulipan (1) Julia Wohlfarth (1) Julia Śliwkiewicz (1) Julian Baker (1) Julie Johnson (1) Julie Montagu (1) Julien Venesson (1) Juliet Diaz (2) Julita Dziekańska (1) Justyna Chroba (1) Justyna Ewa Charłamów (1) Justyna Jelińska (1) Justyna Mietelicka (1) Justyna Mizera (1) Justyna Stanisz (1) Justyna Wnuk (6) Jürgen Guthmann (1) Jürgen Schäfer (1) K.A. Figaro (1) K.C.Hiddenstorm (1) K.E. December (5) K.K. Smiths (1) Kafir (1) Kajsa Ingemarsson (1) Kalashatra Govinda (1) Kalina Carlesii (1) Kamila Cudnik (1) Kamila Goszczyńska (1) Kamila Majewska (1) Kamila Ryszkowska (1) Kamila Szczepańska-Górna (1) Kamilla Bourgouis (1) Kara Holmes (1) Karen Curry Parker (1) Karen Frazier (3) Karen Henson Jones (1) Karin Sertel (1) Karina Krawczyk (1) Karina Majsterek (4) Karolina Barwicz (1) Karolina Cwalina-Stępniak (1) Karolina Filuś (2) Karolina Góra (1) Karolina Kasprzak – Dietrich (11) Karolina Kaszub (1) Karolina Klimkiewicz (1) Karolina Kozioł (2) Karolina Marczewska (1) Karolina Mełgwa (1) Karolina Schützer (1) Karolina Skiendziel (1) Karolina Winiarska (3) Karolina Witkowska (1) Karolina Żynda (1) Karyn Siegel - Maier (1) Kasia Bulicz-Kasprzak (2) Katarzyna Bester (10) Katarzyna Białkowska (3) Katarzyna Bonda (13) Katarzyna Chmiel (1) Katarzyna Droga (1) Katarzyna Ducros (1) Katarzyna Fiołek (1) Katarzyna Grzebyk (1) Katarzyna Kalicińska (1) Katarzyna Kaźmierczak (1) Katarzyna Kielecka (3) Katarzyna Kostołowska (1) Katarzyna Kowalewska (1) Katarzyna Krakowiak (1) Katarzyna Krakówka (1) Katarzyna Kuśmierczyk (1) Katarzyna Lewandowicz (1) Katarzyna Majgier (3) Katarzyna Mak (1) Katarzyna Michalak-Duszyńska (1) Katarzyna Mikulska (1) Katarzyna Misiołek (1) Katarzyna Muszyńska (1) Katarzyna Piątek (1) Katarzyna Poznakow (1) Katarzyna Primus (1) Katarzyna Prusisz (1) Katarzyna Wenta-Mielcarek (1) Katarzyna Ślubowska (1) Katarzyna Świderska (1) Kate Harrison (1) Kate O’Donnell (1) Kate Steward (3) Katharina Bachman (1) Katherine Ozment (1) Kathinka Engel (2) Kathleen DiChiara (1) Katie Hess (1) Kazimierz Kiljan (1) Keith Sherwood (1) Kelly Irvin (2) Kennedy Fox (2) KetoDietetyk.pl (1) Kiera Cass (2) Kiera Fogg (1) Kiesha Crowther (1) Kim Farnell (1) Kim da Silva (1) Kinga Boruczkowska (2) Kinga Gąska (1) Kinga Jesman (2) Kinga Litkowiec (8) Kinga Paulina Zabiega (1) Kinga Stojek (1) Kinga Suchecka (1) Kinga Szczykutowicz (1) Kinga Wójcik (1) Kira Zielińska (1) Kirsty Gallagher (1) Klara Kawecka (1) Klasyka kryminału Biblioteki Brytyjskiej (2) Klaudia Jaruszewska (1) Klaudia Kardas (1) Klaudia Max (1) Konrad Bartkiewicz (1) Konrad Makarewicz (1) Konrad Morowski (1) Kordian Grajewski (1) Kornelia Pierz (2) Kris Brandt Riske (1) Kris Carr (1) Krista Mitchell (1) Kristen Callihan (3) Kristin Hannah (1) Kristine Turowska (1) Krystyna Bartłomiejczyk (1) Krystyna Konaszewska - Rymarkiewicz (4) Krystyna Mirek (2) Krystyna Wojnar (2) Krystyna Zelek (1) Krystyna Zofia Kamieniak (1) Krzysztof Bochus (1) Krzysztof Daukszewicz (2) Krzysztof Gdula (1) Krzysztof Goluch (4) Krzysztof Hochman (1) Krzysztof Kasowski (1) Krzysztof Langer (1) Krzysztof Malinowski (1) Krzysztof Neus (1) Krzysztof Piotr Łabenda (9) Kurt Mosetter (2) Kyle Gray (4) Lama Ole Nydahl (3) Lara Gessler (1) Lara Kos (1) Lara Pizzorno (1) Larry Trivieri Jr (1) Laura Koch (1) Laura Orsetti (1) Laura Tempest Zakrof (1) Laura Wilson (1) Lauren Felts (1) Leah Brunner (3) Lech Brywczyński (1) Lee Albert (1) Lee Harris (1) Leszek Herman (2) Leszek Matela (1) Leszek Mierzejewski (2) Leszek Mieszczak (1) Lesława Jaworska (1) Leta Herman (1) Li Wu (2) Liana Werner-Gray (1) Lidia Czyż (1) Lidia Tasarz (3) Lili Anders (1) Lilith Dorsey (1) Lilka Płonka (2) Lilly Lucas (1) Lily Carnie (1) Lily Gold (1) Linda Howe (2) Linda Schatz (1) Lindsay Harrison (1) Linnea May (1) Lisa Kleypas (2) Lisa Lister (1) Lisa Peschel (1) Lisa Williams (1) Liv Constantine (1) Livy Hart (1) Lodro Rinzler (1) Lori Nelson Spielman (1) Lorna Byrne (1) Lothar Ursinus (3) Louie Schwartzberg (1) Louise L. Hay (6) Luanne Rice (1) Lucia Nirmla Schmidt (1) Lucy Wild (1) Lucyna Olejniczak (1) Ludka Skrzydlewska (7) Ludwik Koczjark (1) Ludwik Lunar (2) Lukas Słowek (1) Lumira (6) Lynette Noni (1) Lynn Lauber (3) Lynne McTaggart (1) M. Sienkiewicz (1) M.B. Morgan (3) M.F. Mosquito (4) M.K.Pearl (1) M.M.Macko (1) M.W. Stilvoy (2) Maciej Dynieski (1) Maciej Marcisz (1) Maciej Stawicki (2) Maciek Bielawski (1) Madame Pamita (1) Madeline Martin (1) Maga (2) Magda Mazur (2) Magdalena Artomska-Białobrzeska (1) Magdalena Chrzanowska (1) Magdalena Dąbrowska (1) Magdalena Kawka (2) Magdalena Keller-Bigda (1) Magdalena Knedler (1) Magdalena Kopeć (1) Magdalena Kornak (3) Magdalena Kołosowska (1) Magdalena Krazue (2) Magdalena Niedźwiedzka (1) Magdalena Szponar (2) Magdalena Winnicka (2) Magdalena Wolińska-Riedi (1) Maja Drożdż (1) Maka'ala Yates (1) Mandy Morris (1) Marcin Ciszewski (1) Marcin Korczyn czyli Pan Tabletka (1) Marcin Ksel (1) Marcin Silwanow (1) Marcin Sobieralski (1) Marco Mencagli (1) Marco Nieri (1) Marek Boszko-Rudnicki (1) Marek Marcinowski (1) Marek Orłowski (1) Marek Pietrachowicz (1) Marek Zaremba (1) Marek Zatwarnicki (1) Marek Zgaiński (1) Margaret Ann Lembo (1) Margaret M Lynch (1) Margit Müller-Frahling (1) Margot Kott (1) Maria Biernacka-Drabik (1) Maria Bigoszewska (1) Maria Czebotar (1) Maria Karnas (2) Maria Król - Fijewska (1) Maria Neuberg (1) Maria Ulatowska (1) Marian Derdo (1) Marian Rojas Estape (1) Marianne Williamson (1) Marie Diamond (1) Marie Vareille (1) Marika Krajniewska (1) Mariola Sternahl (2) Marion Lechner (1) Marion Williamson (1) Mariusz Czubaj (1) Mariusz Kanios (2) Mark Anthony (1) Mark Arturro (1) Mark Edwards (1) Mark L Fuerst (1) Mark Robert Waldman (1) Mark Sisson (1) Mark Sloan (1) Mark Stavish (1) Marlena Ledzianowska (1) Marta Fox (1) Marta Grygiel (1) Marta Jednachowska (4) Marta Kurzawa (1) Marta Maciejewska (1) Marta Malinowska (1) Marta Merriday (1) Marta Moeglich (1) Marta Nowik (3) Marta Paszkiewicz (3) Marta Reich (1) Marta Siwa (1) Marta Wyszomirska (2) Marta Zaborowska (1) Marta Łabęcka (1) Martha Batalha (1) Martin Kirk (1) Martin Zucker (1) Martyna Bielska (1) Martyna Nowak (1) Mary Beth Keane (1) Mary Burton (1) Mary C. Neal (1) Mary Daniels (1) Mary Higgins Clark (1) Mary Kelly (1) Mary Lou Longworth (1) Marzena Hryniszak (4) Mascha Davis (1) Mateusz Grzesiak (1) Mateusz Juszczyk (2) Mateusz K. Sawczyn (1) Matthew D. Laplante (1) Matthias Ennenbach (1) Matylda Młocka (1) Maudy Fowler (2) Maureen Hancock (1) Maureen J. St. Germain (1) Mavis Doriel Hay (1) Maya Krampf (1) Mała Babcia (1) Małgorzata Anna Jędrzejewska (1) Małgorzata Chaładus (1) Małgorzata Chozgat (1) Małgorzata Czerwińska-Buczek (1) Małgorzata Duży (1) Małgorzata Falkowska (1) Małgorzata Gutowska-Adamczyk (1) Małgorzata Kasprzyk (1) Małgorzata Król (3) Małgorzata Mossakowska-Górnikowska (1) Małgorzata Owczarek (1) Małgorzata Starosta (3) Małgorzata Trębińska (1) Małgorzata Warda (1) Małgorzata Werner (1) Małgorzata Widacha (1) Małgorzata Wojcik (1) Małgosia Minta (1) Meggan Watterson (1) Melanie Klein (1) Melanie Marquis (1) Melisa Bel (2) Melissa Cynova (1) Melissa Darwood (1) Melissa Joy Jonsson (1) Melissa St. Hilaire (1) Melody Fletcher (1) Mia Magik (1) Michael Blumert (1) Michael Furie (2) Michael Reed Gach (1) Michael Talbot (1) Michalina Remisz (1) Michał Bajo (1) Michał Dąbek (1) Michał Długa (1) Michał Majewski (1) Michał Rozkrut (1) Michał Śmielak (2) Michel Odoul (1) Michniewicz Grzegorz (1) Micia Miszkowski (1) Mieczysław Gorzka (2) Mieczysław J. Bonisławski (1) Mika Modrzyńska (1) Mike Dooley (2) Mikołaj Górski (1) Mikołaj Wyrzykowski (1) Milena Kwiatkowska (2) Milena Pastuszak (3) Mira Białkowska (1) Mircea Ighisan George (2) Miriam Wessels (1) Mirosław Prandota (1) Mirsakarim Norbekov (2) Mitch Faulkner (1) Miłosław Czarnecki (1) Mona Gin (2) Mona Kasten (2) Monica Sweeney (1) Monika B. Janowska (2) Monika Cieluch (5) Monika Dec Natalia Czech (1) Monika Dworak (1) Monika Godlewska (1) Monika Herz (1) Monika Hołyk-Arora (1) Monika Jagodzińska (2) Monika Klara Krajniak (1) Monika Kortez (2) Monika Lech (1) Monika Magoska-Suchar (3) Monika Malita-Bekier (1) Monika Marin (3) Monika Ptak (1) Monika Rebizant-Siwiło (1) Monika Rępalska (2) Monika Zajączkowska (1) Monique Bogdahn (1) N.J.Zblendowana (1) Nadia Grim (2) Nadja Hermann (1) Nadja Polzin (1) Nana Bekher (1) Nancy Bilyeau (1) Naomi Klein (1) Napoleon Hill (1) Natalia Bieniek (1) Natalia Grzegrzółka (2) Natalia Kalisiak (1) Natalia Kulpińska (3) Natalia Osminina (1) Natalia Rose (1) Natalia Rosiak (1) Natalia Sosin-Krosnowska (1) Natalia Stepanova (1) Natalia Thiel (5) Natalia Waszak-Jurgiel (3) Natalie Renard (3) Natasha Lester (1) Natasza Socha (3) Nathalie Herrman (1) Nathalie Semenuik (1) New Adult (25) Nick Polizzi (1) Nicola Juno Barańska (1) Nicolas David Ngan (1) Nicole Snow (1) Nika Kardasz (1) Nikki Erlick (1) Nina Kaczmarczyk (2) Nina Kardasz (1) Nina Majewska-Brown (3) Nora Roberts (11) Norbert Duży (1) Norman E. Rosenthal (1) Olga Häusermann Potschtar (1) Olga Rudnicka (3) Olga Warykowska (1) Olia Hercules (1) Oliwia Szadkowska (1) P. J. Howard (3) P.K. Farion (2) Pablo Poveda (3) Pam Grout (2) Pascal Engman (1) Pati Maczyńska (3) Patricia Papps (1) Patricia Römpke (1) Patrycja Drywa (1) Patrycja Różańska (1) Patryk Szlicht (1) Patryk Galewski (1) Patryk Ptaszkowski (1) Paul Selig (1) Paula Ciulak (1) Paula Er (4) Paula Uzarek (1) Paulina Bondaruk (1) Paulina Hanus (1) Paulina Jasińska (1) Paulina Kowalczyk (1) Paulina Kunka (1) Paulina Maria Kowalska (1) Paulina Młynarska (1) Paulina Nowak (1) Paulina Piasecka (1) Paulina Szewczyk (1) Paulina Wysocka-Morawiec (2) Paulina Śmiech (1) Paulina Świst (8) Pavlina Klemm (1) Paweł Fleszar (3) Paweł Pollak (1) Paweł Pomykalski (1) Paweł Wichowski (1) Peggy Brown (2) Pema Chödrön (2) Penelope Ward (7) Penney Peirce (1) Penny Reid (1) Pete A. Sanders Jr. (1) Pete Egoscue (1) Peter A. Levine (1) Petra Neumayer (3) Philip H. Farber (1) Pierre Franckh (1) Piotr Arkadiusz Kociszewski (2) Piotr Bolc (2) Piotr Jan Nasiołkowski (1) Piotr Kelar (1) Piotr Krynicki (1) Piotr Mulawka (1) Piotr Paluch (1) Piotr Skupnik (6) Piotr Stanisław (1) Pola Hibner (1) Poli Ann vel Anna Bałuta (4) Przemysław Hudyma (1) Przemysław Lis-Markiewicz (3) Przemysław Pawlaczyk (1) Przemysław Piotrowski (1) Przemysław Urbańczyk (1) Ptolemy Tompkins (1) Puchacz Maria Katarzyna (2) R.D. Carpenter (1) Rachel Kelly (1) Radleigh C. Valentine (3) Radosław Lewandowski (1) Radosław Paszko (1) Radosław Rożek (1) Rafał Cichowski (1) Rafał Sitarz (1) Rafał Ziętek (1) Ramiel Nagel (1) Ray T. Malbrough (1) Raymond A. Moody (1) Raymond Buckland (1) Rebecca Campbell (1) Rebecca Stefoff (1) Reinhard Stengel (1) Renata Furman (1) Renata L. Górska (1) Renata Zarzycka (1) Renee Linn (3) Richard Gordon (2) Richard Webster (2) Rita Rogowska (1) Robert Foks (1) Robert Jarząbkiewicz (1) Robert Lanza (1) Robert Lichodziejewski (1) Robert M. Rynkowski (1) Robert Michniewicz (1) Robert Noble (15) Robert Schwartz (1) Robert Wysokiński (1) Roger Gittines (1) Roisin Meaney (1) Roksana Samagalska (1) Roland Spiegelberger (1) Rory Power (1) Rose Vanden Eynden (1) Roswitha Stark (1) Roza Violet Barlow (1) Rubén Ruiz (1) Ruth Emmie Lang (1) Ryan Jay Hoyme (1) Ryszard Kusek (1) Ryszard Ćwirlej (1) Sabina Sowińska (1) Sabina Waszut (1) Sabine Linek (1) Sally Hepworth (2) Sally Morgan (1) Samantha Carroll (1) Samuel Milewski (2) Sandra Anne Taylor (1) Sandra Cicha (3) Sandra Robins (3) Sandra Weidinger (1) Sandy Newbigging (2) Santa Montefiore (2) Sara Alex (2) Sara Antczak (1) Sara Landon (1) Sara Medberg (1) Sarah Barlett (1) Sarah Pekkanen (1) Sarah Winman (1) Sarina Bowen (2) Satchin Panda (1) Sayer Ji (1) Scarlett Cole (1) Scarlett Peacock (1) Scott Cunningham (1) Scott Kelby (1) Seo Eun-chae (1) Seqoja (1) Shain Rose (1) Shalila Sharamon (1) Shann Nix Jones (1) Shannon Leparski (1) Sherri Smith (1) Sherrie Dillard (1) Skrabek Jacek (1) Skye Alexander (1) Sonia Choquette (4) Sonii_Marie (1) Sonya Lyubomirsky (1) Sophia Max (1) Sophie Collins (1) Sophie Uliano (1) Stach Szulist (1) Stanisław Andrzej Penksyk (1) Stanisław Karolewski (1) Stanisław Sałapa (1) Stefan Górawski (1) Stefania Maria Jagielnicka (1) Steffen Guido Fleischhauer (1) Stephane Löber (1) Stephen King (1) Steven Cardoza (1) Stuart McGill (1) Sue Wallman (1) Susan Gilruth (1) Susan Lee (1) Susan Marque (1) Susan Zogheib (1) Suzanne Schäfer (1) Sylvia Bloch (2) Sylvia Day (1) Sylwia Apert (1) Sylwia Browne (1) Sylwia Kubik (1) Sylwia Kulesza (1) Sylwia Markiewicz (1) Sylwia Michniewicz (1) Sylwia Rapacz (1) Sylwia Trojanowska (1) Szymon Augustynowicz (1) Sławomir Dąbek (1) Sławomir Leśniewski (1) TOKO-PA TURNER (1) Tadeusz Daniel Kurman (1) Tadeusz Piotr Szewczyk (1) Tanja Kohl (1) Tanya Maher (1) Tarocistka Magda (1) Tatiana Anna Konończuk (1) Tatiana Żak (1) Ted Andrews (3) Teresa Finney (1) Teresa Grabarska (1) Terri E. Laine (1) Tess Whitehurst (1) Theo Fischer (1) Thich Nhat Hanh (1) Thomas Blaidd (1) Thomas Poppe (1) Thor Larsen vel Karina Krawczyk (1) Thorsten Havener (1) Thorsten Probost (1) Thorsten Weiss (1) Thubten Chodron (2) Tias Little (1) Tina Berk (1) Tom Peter Riedorf (1) Tom Rath (1) Tomasz Bartosiewicz (1) Tomasz Betchter (2) Tomasz Kozłowski (2) Tomasz Petrus (3) Tomasz Sitkowski (1) Tomasz Wandzel (3) Torsten Pfitzer (1) Tosha Silver (1) Tyler Beddoes (1) Tymon Zapraski (1) Ulrich Dupree (1) Ulrike Scheuermann (1) Uranio Paes (1) Ursula Demarmels (1) Urszula Gajdowska (6) Urszula Pieńkowska (3) Uwe Albrecht (1) VI Keeland (5) Vadim Tschenze (4) Valerie Ann Worwood (1) Vanila (1) Vex King (2) Victoria Black (5) Victoria Boutenko (1) Victoria Eugenia Henao (1) Victoria Vinuesa (1) Vincent Ralph (1) Violetta Kuklińska -Woźny (2) Violetta Ozminkowski (1) Violetta Wróblewska (1) W.T. Tichopław (1) Wahe Guru Singh (1) Walter Lübeck (1) Walter von Holst (1) Wanda Baltaza (1) Weronika Ceynowa (2) Weronika Czaplarska (1) Weronika Jaczewska (3) Weronika Karczewska-Kosmatka (1) Weronika Marczak (1) Weronika Sawicka (2) Weronika Tomala (3) Weronika Wierzchowska (1) Wiesław Glaner (1) Wiktoria Gische (2) Wiktoria Jochymek (1) Wiktoria Klepacka (1) Wiktoria Wolf (1) Wilcza Góra (1) Will Bulsiewicz (1) William Grant (1) William Wayne (1) Wioletta Piasecka (3) Wioletta Sawicka (2) Witold Horwath (4) Witold Wyrwa (1) Wojciech Filaber (2) Wojciech Kantor (1) Wojciech Kulawski (9) Wojciech Kulawski2 (1) Wojciech Michał Cegielski (1) Wojciech Pielecki (1) Wojciech Sobina (1) Wojciech Wójcik (2) Wolfgang Windmann (1) Wróżbita Soleil (1) Włodzimierz Malczewski (3) Włodzimierz Pacek (1) Włodzimierz Ryszard Łazowski (1) Yasmin Boland (2) Yuri Elkaim (1) Z.K. Marey (2) Zdzisław Brałkowski (3) Zdzisław Drobner (1) Zibi Szelest (1) Zofia Ciecierska (1) Zofia Regina Turzyńska (1) Zosia Pławiak (1) Zula Ankanon (1) Zuzanna Dominik (1) Zuzanna Klotschke (1) Zuzanna Wólczyńska (2) Zuzanna Śliwińska (1) biblijne kobiety (3) dark romance (1) dr Alberto Villodo (1) dr Alejandro Chaoul (1) dr Amy Myers (2) dr Andrea Überall (1) dr Andrew Newberg (1) dr Angela Fetzner (1) dr Anodea Judith (4) dr Antje Oswald (1) dr Barbara De Angelis (1) dr Biyon Kattilathu (1) dr Bruce Fife (12) dr Candace B. Pert (1) dr Carolyn Dean (1) dr Chris Duffield (1) dr Christine Mann (1) dr Claire Weekes (1) dr Claudia Welch (1) dr Daniel Foor (1) dr Danuta Adamska - Rutkowska (3) dr David Feinstein (1) dr David Hamilton (2) dr David Perlmutter (1) dr Dina Aschbach (1) dr Dorota Natalia Komar (1) dr Egor Egorov (1) dr Eric Zielinski (1) dr Erick Pearl (1) dr Florian Überall (1) dr Frank Lipman (1) dr Frido Mann (1) dr Garth Davis (1) dr Gerald M. Lemole (1) dr Hans-Ulrich Grimm (8) dr Hartmut Fischer (1) dr Howard Jacobson (1) dr Ina van Lunteren (1) dr Iwan Nieumywakin (1) dr Janet Bond Brill (2) dr Jason Fung (1) dr Jialiu Liu (1) dr Joel Fuhrman (1) dr Jonathan Galland (1) dr Jyothi Rao (1) dr Jörg Spitz (1) dr Konstantin Korotkov (1) dr Laura Berman (1) dr Leo Galland (1) dr Ludmiła Rudnitskaya (1) dr Mark Sircus (1) dr Michael Newton (1) dr Mona Lisa Schulz (1) dr Monica Aggarwal (1) dr Neal D Barnard (2) dr Norman Doidge (1) dr Pamela Wartian Smith (1) dr Patricia Carrington (1) dr Peta Stapleton (1) dr Peter M Wayne (1) dr Pippa Grange (1) dr Raimund von Helden (1) dr Ralph Skuban (1) dr Rick Hanson (1) dr Ricky Fishman (1) dr Robert A Buist (1) dr Robert Holden (1) dr Robert Reeves (1) dr Rosina Sonnenschmidt (7) dr Stefan Karol Wdowiak (1) dr Sue Morter (1) dr Susan Blum (2) dr Susan E Brown (1) dr Teresa Lewkowicz - Mosiej (1) dr Ulrich Strunz (2) dr Ulrich Warnke (2) dr Vickie Wickhorst (1) dr Will Cole (1) dr Wolfgang A. Simon (1) dr med Ellen Fischer (1) dr n. med. Georg Weidinger (2) dr. Günter Harnisch (1) dr. T. Jared Bunch (1) lek med Khandaa Galsan (1) lek. med. Jonathan V. Wright (1) prof Amit Goswami (1) prof Tsolmonpurev Badarchin (1) Éric-Emmanuel Schmitt (5) Łucja Legun (1) Łukasz Czeszumski (1) Łukasz Kulak (1) Łukasz Maziewski (1) Łukasz Piotrowski (1) Łukasz Supergan (1) Żaneta Pawlik (3)