Pokazywanie postów oznaczonych etykietą klasyka literatury. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą klasyka literatury. Pokaż wszystkie posty

wtorek, 15 września 2026

[156/26] - 2094.: „Przytulne miejsce”



„Przytulne miejsce”
Peter S. Beagle

„Życie  to wielka rzecz 
i trudno jest o nim zapomnieć.”

Trudno byłoby szukać przytulnego miejsca na cmentarzu. Cisza, nagrobki i świadomość nieuchronnego końca raczej nie przywodzą na myśl domowego ciepła. A jednak Peter S. Beagle w swojej debiutanckiej powieści „Przytulne miejsce” przekonuje, że to właśnie wśród grobów można znaleźć schronienie przed światem – i, paradoksalnie, nauczyć się naprawdę żyć.

Głównym bohaterem jest Jonathan Rebeck, kiedyś aptekarz, dziś, od dziewiętnastu lat prowadzi życie bezdomnego człowieka, mieszkając na nowojorskim cmentarzu w Bronksie. Jego jedynym stałym towarzyszem jest gburowaty, gadający kruk, który pomaga mu przetrwać. To on kradnie dla niego jedzenie i ostrzega, gdy ktoś się zbliża, bo mieszkanie na cmentarzu jest dla żywych nielegalne. Rebeck potrafi rozmawiać nie tylko z krukiem, ale też z duchami, które wzbudzają w nim więcej spokoju, niż ludzie. 

Dla Jonathana Rebecka ucieczka na cmentarz miała być schronieniem przed cierpieniem, ryzykiem i koniecznością uczestniczenia w świecie. Z czasem staje się jednak formą egzystencjalnej śmierci. Bohater przestaje żyć nie dlatego, że umarł, lecz dlatego, że przestał pozwalać sobie na prawdziwe zaangażowanie. Tymczasem duchy, które spotyka, paradoksalnie okazują się bardziej żywe od niego.

Duchami są Michael i Laura, którzy po swojej śmierci rozpoczynają romans, pozostawiając wszelkie ziemskie kłopoty i sprawy. Z każdą stroną ich uczucie staje się coraz bardziej namiętne, rozpaczliwe i paradoksalnie – ludzkie. Ich uczucie pokazuje, że miłość nie musi kończyć się wraz ze śmiercią. Przeciwnie: może stać się próbą ocalenia własnej tożsamości przed nieuchronnym rozmyciem.


Większość opowieści o cmentarzach karmi nas grozą, gotykiem albo tanią makabrą. I tak myślałam, że będzie w przypadku książki "Przytulne miejsce", gdy zdecydowałam się ją przeczytać. Jednak nic z tych elementów nie ma tu miejsca. Kiedy dziewiętnastoletni wówczas pan Peter S. Beagle debiutował w 1960 roku tą powieścią, zaproponował coś radykalnie innego. Cmentarz ukazał, jako jedyną enklawę zdrowego rozsądku w zwariowanym świecie. Ciekawostką jest, że tytuł powieści pisarz zaczerpnął z XVII-wiecznego wiersza Andrew Marvella, w którym grób zostaje przedstawiony jako „przytulne, ciche miejsce”. Autor bierze ten obraz na serio i przekornie sprawdza, co właściwie oznaczałoby uczynienie z cmentarza domu. 

Wydana niedawno w Polsce w twardej oprawie przez wydawnictwo Zysk i S-ka książka to nie tyle klasyczna urban fantasy, ile melancholijny, egzystencjalny traktat, który paradoksalnie emanuje życiem mocniej niż niejedna współczesna powieść obyczajowa. 

Śmierć jest tutaj bowiem czymś więcej niż biologicznym końcem. To także proces zapominania, utraty wspomnień i stopniowego zacierania się tego, co czyni człowieka nim samym. W tym kontekście miłość zmarłych staje się heroiczną próbą zatrzymania resztek człowieczeństwa, podczas gdy dobrowolna izolacja Rebecka jawi się jako jego marnotrawstwo. Duchy uczą się od niego, czym jest życie, a on od nich – jak naprawdę powinno się żyć.


"Przytulne miejsce" nie ma szybkiego tempa, ani nagłych zwrotów akcji czy widowiskowej magii. Jej dynamika jest niespieszna i bardzo kameralna. Pan Beagle buduje opowieść z rozmów, drobnych gestów, obserwacji i filozoficznych refleksji nad przemijaniem, stratą, samotnością oraz społecznym niedopasowaniem.

Styl autora jest poetycki, nastrojowy i pełen melancholii, ale nie pozwala, aby atmosfera stała się przesadnie ciężka. Przeciwnie – regularnie przełamuje ją ironicznym humorem. Jednym z najlepszych przykładów jest kruk towarzyszący Rebeckowi, cyniczny i bezczelny ptak, który zamiast budować atmosferę grozy, potrafi ukraść mortadelę i sprowadzić całą metafizykę z powrotem na ziemię. 

Intersujące jest też na kulturowe osadzenie powieści, w której zostały wykorzystane elementy realizmu magicznego. Jednak przedstawiony w niej świat nie jest oderwaną od rzeczywistości baśniową przestrzenią. Cmentarz i jego mieszkańcy są mocno zakorzenieni w Nowym Jorku połowy XX wieku. Szczególnie dobrze widać to w postaci pani Klapper – wdowy, która jako jedna z niewielu osób odwiedza Rebecka. Wnosi do powieści więcej energii, specyficznego humoru i codzienności. Jej twardo stąpająca po ziemi osobowość świetnie kontrastuje z poetycką, eteryczną atmosferą cmentarza.

"Przytulne miejsce" jest więc opowieścią tylko pozornie o śmierci, bo właściwie jest o życiu, o lęku przed nim, o samotności i o tym, jak łatwo pomylić bezpieczeństwo z prawdziwym szczęściem. Nie jest straszna, ani przygnębiająca - wręcz przeciwnie: sprawia, że zastanawiamy się nad poruszanymi tematami. To bardzo charakterystyczne dla całej powieści. Autor potrafi w jednej chwili przejść od refleksji nad śmiercią do żartu, nie niszcząc przy tym nastroju. Dzięki temu historia zawarta w tej książce nie staje się ponurym traktatem o przemijaniu. Jest raczej opowieścią o tym, że nawet w obliczu śmierci można znaleźć ciepło, absurd i odrobinę zwyczajnej codzienności.

Powieść pana Beagle'a można odczytać także jako przesłanie, by zatrzymać się na tyle długo, aby dostrzec rzeczy, które w codziennym pośpiechu łatwo przeoczyć: drugiego człowieka, własne emocje, możliwość bliskości. To melancholijna, ciepła i momentami bardzo zabawna opowieść, w której umarli przypominają żywym, że samo oddychanie jeszcze nie oznacza życia.

Bo cmentarz jest bezpiecznym azylem tylko tak długo, jak długo boimy się żyć.

A ostatecznie najgorsze, co może nas spotkać, to nie śmierć, lecz przeoczenie własnego życia.

Książkę przeczytałam w ramach współpracy z wydawnictwem 


Wydanie: I
Data premiery: 14.07.2026 r.
Data premiery: 23.05.1960 r.
Ilość stron: 328
Wymiary: 140 x205 cm
Okładka: twarda
Tytuł oryginalny: A Fine and Private Place
Tłumaczenie: Michał Jakuszewski
ISBN 978-83-8335-860-4
Wydawnictwo: Zysk i S-ka

Moja ocena: 5/6



poniedziałek, 18 maja 2026

[89/26] - 2027.: "Perswazje"


"Perswazje"
Jane Austen

„dobre towarzystwo to towarzystwo ludzi mądrych; 
ludzi światłych, którzy potrafią prowadzić rozmowę.

Dzieła Jane Austen często określane są jako ponadczasowe, ponieważ łączą w sobie wnikliwą obserwację życia społecznego z uniwersalnymi tematami miłości, wyborów i konsekwencji ludzkich decyzji. „Perswazje” to jedna z tych powieści, które należą do klasyki literatury angielskiej i wciąż pozostają aktualne mimo upływu czasu. To ostatnia powieść tej pisarki, która. jest inna niż jej wcześniejsze książki. Po raz pierwszy została wydana w 1817 roku, czyli już po śmierci pisarki. Autorka pokazuje w niej bardzo dojrzałe spojrzenie na miłość, związki między ludźmi i to, co dzieje się w środku bohaterów, ale też kreśli obraz ówczesnej angielskiej arystokracji.


Główną bohaterką powieści jest Anne Elliot — kobieta łagodna, wrażliwa i obdarzona dużą umiejętnością obserwacji otoczenia. W momencie rozpoczęcia fabuły ma 27 lat, a więc już ma małe szanse wyjścia za mąż. Jej sytuacja rodzinna nie jest łatwa — bliscy nie darzą ją szczególną sympatią, Osiem lat temu, będąc jeszcze młodą dziewczyną, Anne zakochała się w kapitanie Fredericku Wentworthie. Ich relacja była jednak wystawiona na próbę przez różnice społeczne i finansowe. Pod wpływem presji rodziny oraz przyjaciółki, która uznała, że mężczyzna nie ma wystarczającej pozycji, Anne zerwała zaręczyny. Ta decyzja okazała się dla niej bardzo bolesna i na długo wpłynęła na jej życie — od tamtej pory żyła z poczuciem straty i niespełnionej miłości. Z czasem role się odwracają, gdyż to rodzina Elliotów traci finansowe bezpieczeństwo. Ojciec, Sir Walter Elliot, swoją próbnością i rozrzutnością doprowadza do tego, że rodzina musi opuścić rodową posiadłość Kellynch Hall i zamieszkać w Bath. Okazuje się, że Kellynch Hall wynajmuje admirał Croft, którego żona jest jedyną siostrą kapitana Fredericka Wentwortha, który zrobił karierę w marynarce wojennej i teraz wraca jako człowiek majętny, odnoszący sukcesy i pewny siebie. Anne postanawia go unikać, ale i tak los stawia ich na swojej drodze w Bath.


Spotkanie Anne i Wentwortha staje się początkiem emocjonalnej konfrontacji z przeszłością. Oboje muszą zmierzyć się z dawnymi uczuciami, żalem oraz dumą, która nie pozwala im łatwo otworzyć się na nowo. W tle tej historii Austen przedstawia społeczeństwo angielskiej arystokracji XIX wieku, gdzie ogromną rolę odgrywają opinia publiczna, status majątkowy i konwenanse społeczne.

Jednym z ciekawszych atutów powieści jest subtelny i bardzo wnikliwy obraz psychologiczny bohaterów. Anne Elliot wyróżnia się spośród innych bohaterek Austen. Nie jest impulsywna ani romantycznie naiwna, lecz dojrzała, cicha i refleksyjna. Jej emocje są ukazane w sposób delikatny, ale bardzo autentyczny, co sprawia, że łatwo możemy się z nią utożsamić. Równie interesująca jest postać Wentwortha, który z osoby odrzuconej i zranionej staje się człowiekiem sukcesu, ale wciąż nosi w sobie ślad dawnych uczuć.

Powieść porusza wiele uniwersalnych tematów, takich jak wpływ presji społecznej na decyzje jednostki, siła dumy, znaczenie czasu w dojrzewaniu emocjonalnym oraz pytanie o to, czy prawdziwa miłość może przetrwać lata rozłąki. Austen pokazuje, że choć społeczeństwo często kieruje się rozsądkiem i statusem, to uczucia i tak pozostają jednym z najważniejszych elementów ludzkiego życia.


Książkę czytało mi się wolno, gdyż styl pani Austen ma charakter w większości opisowy. Pisarka posługuje się językiem subtelnym, pełnym ironii i trafnych obserwacji społecznych. Dialogi są naturalne, chociaż jak na dzisiejsze czasy, mogą wydawać się nieco archaiczne. Fabuła toczy się spokojnie, niespiesznie, bez gwałtownych zwrotów, ale napięcie emocjonalne rośnie stopniowo, prowadząc do satysfakcjonującego zakończenia.

„Perswazje” to poruszająca opowieść o drugiej szansie na miłość oraz o tym, jak trudne może być pogodzenie się z przeszłością. To także historia o dojrzewaniu, dumie i sile uczuć, które potrafią przetrwać nawet długie lata rozłąki. Powieść skłania do refleksji nad tym, jak łatwo ulegamy wpływom innych i jak ważne jest, by podejmować decyzje zgodne z własnym sercem.

Egzemplarz książki otrzymałam w ramach współpracy z portalem 


Data premiery tej edycji: 11.03.2026r.
Pierwsze polskie wydanie: 1962
Pierwsze wydanie angielskie: 1817r.
Ilość stron: 288

Okładka: twarda
Wymiary: 145×205 mm
Tytuł oryginału: Persuasion
Tłumaczenie: Anna Przedpełska-Trzeciakowska
ISBN 978-83-8241-199-7
Wydawca: Wydawnictwo MG
Moja ocena: 4/6


wtorek, 14 kwietnia 2026

[67/26] - 2005.: „Wichrowe Wzgórza”


„Wichrowe Wzgórza”
Emily Brontë

„Dobre serce i twarzy pomoże wypięknieć."

„Wichrowe Wzgórza” to jedna z tych powieści, które nie starzeją się mimo upływu lat – przeciwnie, z każdą kolejną epoką odkrywane są na nowo. Jedyna książka Emily Brontë, wydana pierwotnie w 1847 roku pod pseudonimem Ellis Bell, przeszła długą drogę: od dzieła szokującego i odrzucanego przez czytelników po klasykę literatury światowej. Najnowsze wydanie w twardej oprawie od Zysk i S-ka stanowi godną oprawę dla tej niezwykłej historii.


Historia powieści "Wichrowe Wzgórza" w Polsce jest niemal tak burzliwa jak sama powieść. Pierwsze wydanie z 1929 roku ukazało się pod zaskakującym tytułem "Szatańska miłość" w przekładzie Janiny Sujkowskiej. To właśnie jej tłumaczenie na długie lata ukształtowało sposób, w jaki polscy czytelnicy odbierali tę historię – już w powojennych wydaniach pod znanym dziś tytułem. Z czasem pojawiały się kolejne przekłady, m.in. Tomasza Bieronia, Hanny Pasierskiej czy Piotra Grzesika, który postawił na większą dosłowność kosztem lekkości stylu. Najnowsze tłumaczenie, autorstwa Jerzego Łozińskiego, pokazuje, że ta klasyczna powieść wciąż jest na nowo odczytywana.

Powieść doczekała się też wielu ekranizacji, ale największą rozpoznawalność zdobyła adaptacja z 1992 roku z Juliette Binoche i Ralph Fiennes w rolach głównych, która do dziś uchodzi za jedną z najbardziej pamiętnych interpretacji tej historii. Najnowsza wersja miała swoją premierę światową 13 lutego 2026 roku, a w Polsce - dzień później.  


Fabuła rozpoczyna się w 1801 roku, gdy do posiadłości o nazwie "Drozdowa ostoja" przybywa pan Lockwooda i poznaje ponurego, tajemniczego właściciela Wichrowych Wzgórz - Heathcliffa. Już pierwsze ich spotkanie odsłania chłód, posępność i nieprzystępność Heathcliffa— cechy, które budzą w Lockwoodzie niepokój, ale i fascynację. To właśnie ciekawość skłania go do wysłuchania opowieści Ellen Dean, gospodyni, która odsłania przed nim dramatyczne dzieje dwóch rodzin i burzliwej miłości, jaka naznaczyła ich losy na pokolenia.

Już od pierwszych stron powieść wyróżnia się nietypową konstrukcją narracyjną. Historia poznawana jest oczami pana Lockwooda, który trafia do tajemniczego świata Wichrowych Wzgórz, ale też dzięki opowieści gospodyni Ellen Dean. Ten zabieg sprawia, że stopniowo zanurzamy się w wielowarstwową opowieść o rodzinach Earnshawów i Lintonów oraz o jednym z najbardziej niejednoznacznych bohaterów literatury, jakim jest Heathcliffie.


Największą siłą powieści jest jej emocjonalna intensywność. Relacja między Heathcliffem a Catherine nie jest romantyczna w klasycznym sensie, gdyż ma w sobie  dzikość, obsesję i destrukcyjność. Historia ich uczucia sięga  dzieciństwa, dojrzewa na dzikich wrzosowiskach Yorkshire, a później przeradza się w siłę tak potężną, że niszczy wszystko, czego dotknie. Catherine, rozdarta między namiętnością do Heathcliffa a spokojem i dostatkiem, jakie oferuje jej Edgar Linton, podejmuje decyzję, która staje się początkiem tragedii. Jej wybór nie tylko łamie serce Heathcliffa, ale uruchamia spiralę zemsty, żalu i obsesji, która obejmuje kolejne pokolenia Earnshawów i Lintonów.

Pani Brontë pokazuje miłość jako siłę, która może zarówno budować, jak i podążać ku upadkowi.  Prowadzi naszą uwagę przez dwa pokolenia, pokazując, jak błędy i namiętności rodziców odbijają się na ich dzieciach. Stworzyła świat, w którym emocje są dzikie i nieokiełznane, a ludzie pełni sprzeczności. 



Ogromną rolę odgrywa także sceneria. To ona dodatkowo wzmacnia wrażenia, jakie wywołują kolejne sploty zdarzeń. Surowe, wietrzne wrzosowiska Yorkshire doskonale zostały wykorzystane, by stanowiły  ważną  częścią powieści. Ze swoimi wichrami, wrzosowiskami i odosobnionymi posiadłościami, nadaje gotycki klimat historii, która toczy się na ich tle. Jest pełen niepokoju, mroku i dzikości. Idealnie współgra z charakterami bohaterów, ich emocjami, nastrojem i tym, czego doświadczają. Przyroda zdaje się odzwierciedlać ich wewnętrzne burze, rozterki i wszelkie emocje. Atmosfera miejsca przenika całą powieść, dzięki plastycznym, sugestywnym opisom, jakie autorka roztacza przed naszymi oczami nadając wydarzeniom niepowtarzalny klimat, który trudno znaleźć w innych dziełach epoki.

„Wichrowe Wzgórza” to nie tylko opowieść o miłości, ale przede wszystkim o sile emocji, które potrafią zniszczyć wszystko, co napotkają na swojej drodze. To książka o obsesji, bólu, pragnieniu, samotności i o uczuciach, które nie mieszczą się w ramach klasycznego romansu. Dlatego historia napisana przez panią Brontë od lat fascynuje czytelników, scenarzystów i reżyserów. Dowodem tego są liczne wznowienia powieści i adaptacje filmowe, z których najbardziej znana jest ta z 1992 roku z Juliette Binoche i Ralphem Fiennesem. Najnowsza ekranizacja w reżyserii Emerald Fennell z Margot Robbie i Jacobem Elordi w rolach głównych, miała swoją premierę 13 lutego 2026 roku, a w Polsce można ją oglądać od 14 lutego 2026 roku.    

Nowe wydanie Zysk i S-ka, eleganckie i dopracowane, podkreśla rangę tej powieści jako jednego z najważniejszych dzieł literatury światowej. To idealna okazja, by sięgnąć po tę historię i przekonać się, dlaczego „Wichrowe Wzgórza” nazywane są jedną z najpiękniejszych książek o miłości, choć jest to miłość, która potrafi ranić głębiej niż jakakolwiek inna. Jej poznawanie jest jak wchodzenie do znanych miejsc i odkrywania ich na nowo. To nie tylko historia tragicznej miłości, ale również opowieść o przemianie i nadziei.  Pokazuje też, że nawet w świecie zdominowanym przez nienawiść możliwe jest odrodzenie uczuć i przerwanie błędnego koła przemocy.

Książkę przeczytałam w ramach współpracy z wydawnictwem 


Data premiery: 03.03.2026 r.
Ilość stron: 448
Okładka: twarda
Wymiary: 140x205
ISBN 978-83-8335-796-6
Tytuł oryginału: Wuthering Heights
Tłumacz: Jerzy Łoziński
Wydawnictwo: Zysk i S-ka
Moja ocena: 6/6


wtorek, 24 lutego 2026

[38/26] - 1976.: "Zagadka świątecznej zbrodni"

Klasyka Kryminału Biblioteki Brytyjskiej


"Zagadka świątecznej zbrodni"

Susan Gilruth

„Każdy morderca jest na swój sposób szalony.”

Czasami mam wrażenie, że życie naprawdę próbuje nas ostrzegać. Drobne sygnały, które z pozoru wydają się nieistotne, układają się w całość dopiero wtedy, gdy jest już za późno. Właśnie od takich znaków zaczyna się „Zagadka świątecznej zbrodni”. I już od pierwszych stron wiadomo, że coś tu pójdzie nie tak.


Najpierw Liane Lee Craufurd otrzymała zaproszenie na święta od przyjaciółki dokładnie w dniu 13 listopada, i to w piątek, co już samo w sobie mogło budzić niepokój u osób skłonnych do przesądów. Jeszcze tego samego dnia spadło stare, pozłacane lustro, roztrzaskując się na drobne kawałki. Potem okazało się, że jej mąż Bill nie może jej towarzyszyć w podróży, a dwa dni przed wyjazdem Lee przypadkowo wysypała całą zawartość solniczki. Jakby tego było mało, na dworzec zawiózł ją zezowaty taksówkarz, a dopełnieniem złych znaków okazała się czarna walizka z napisem „Death”, leżąca na półce w pociągu. W normalnych okolicznościach można by to uznać za zbieg okoliczności, ale w powieści detektywistycznej nic nie jest przypadkowe.


„Zagadka świątecznej zbrodni” została wydana po raz pierwszy w 1952 roku w ramach cyklu: „Klasyka kryminału Biblioteki Brytyjskiej”. Okazała się przystępnie napisanym kryminałem wykazującym klasyczną formę gatunku, który czyta się zaskakująco świeżo i lekko. Autorka bardzo sprawnie korzysta z konwencji gatunku, osadzając akcję w małej społeczności, wśród której nie brakuje ekscentrycznych mieszkańców, relacji międzyludzkich, oraz typowej dla małej społeczności atmosfery. Poznajemy także rodzinne animozje, sympatie i antypatie oraz sekrety, które z pozoru wydają się błahe, a potem nagle okazują się kluczowe. Mamy więc tu wszystko, co powinno znaleźć się w tradycyjnym kryminale — i to w takiej formie, która naprawdę działa.

Trudno nie dostrzec podobieństw do twórczości Agathy Christie i jej słynnego detektywa Poirota. Podobnie jak u Christie, zanim dojdzie do zbrodni, poznajemy bohaterów, ich wzajemne relacje, powiązania z przyszłą ofiarą oraz drobne napięcia, które z czasem układają się w misterną intrygę. Akcja rozgrywa się w typowej angielskiej wiosce w hrabstwie Kent, miejscu malowniczym, spokojnym, idealnym na świąteczny wypoczynek, co tylko potęguje kontrast z późniejszym dramatem.


Narracja prowadzona jest z perspektywy Lee, więc cały czas jesteśmy zanurzeni w jej sposobie myślenia, obserwowania świata i łączenia faktów. Widzimy tylko to, co ona widzi, i rozumiemy tyle, ile ona jest w stanie zrozumieć — co świetnie buduje atmosferę niepewności i sprawia, że razem z nią próbujemy poskładać tę układankę. To ograniczenie perspektywy działa na korzyść powieści, bo pozwala czytelnikowi poczuć się jak uczestnik śledztwa, a nie tylko bierny obserwator.

Mamy tu wszystko, co powinno znaleźć się w tradycyjnym kryminale: małą społeczność, ekscentrycznych mieszkańców, trudną do zniesienia ofiarę, rodzinne konflikty i sekrety, które nagle zaczynają znaczyć więcej, niż ktokolwiek przypuszczał. Pojawia się również subtelnie zarysowany wątek romansu, który nadaje całości dodatkowego napięcia i sprawia, że historia nie ogranicza się wyłącznie do samej zagadki kryminalnej. Dzięki temu fabuła zyskuje bardziej ludzki, emocjonalny wymiar.

Choć powieść ma już ponad siedemdziesiąt lat, wciąż potrafi wciągnąć i zapewnić przyjemną, klasyczną rozrywkę. Dla mnie była to miła odmiana od dynamicznych, często brutalnych kryminałów naszych czasów — tutaj najważniejsze są relacje, dedukcja i klimat. Dzięki temu książka stanowi udany powrót do tradycyjnej zagadki detektywistycznej w jej najbardziej klasycznym wydaniu.


Książkę przeczytałam w ramach współpracy z wydawnictwem


Wydanie: I
Data premiery: 02.12.2025 r.
Pierwsze wydanie wersji angielskiej: 1952 r.
Data premiery angielskiej: 10.10.2025r.
Ilość stron: 300
Okładka: miękka ze skrzydełkami
Wymiary: 140x205 mm
Tytuł oryginalny: Death in Ambush: A Lost Christmas Murder Mystery
Tłumacz: Ewa Horodyska
ISBN 978-83-8335-718-8
Wydawnictwo: Zysk i S-ka
Moja ocena: 5/6


sobota, 11 września 2021

893. - " Dziwne losy Jane Eyre"


Dziwne losy Jane Eyre
Charlotte Brontë

Data obecnego wydania polskiego: 30 czerwca 2021 r.
Data obecnego wydania angielskiego: 5 maja 2021 r
Data I. wydania polskiego: 1 lutego 1959 r.
Data 1. wydania: 16 października 1847 roku
Liczba stron: 608
Wymiary: 145×205 mm
Oprawa: twarda
Wydawnictwo: MG

„Życie wydaje się zbyt krótkie, by spędzać je na pielęgnowaniu nienawiści i zapamiętywaniu krzywd.”

Ostatnio ukazało się trochę tytułów, których autorzy tworzyli kilkadziesiąt, a nawet 100 lat temu, zarówno dla dzieci jak i dorosłych. Wśród nich, znajduje się autorka jednej z bardziej popularnych powieści pt.: „Dziwne losy Jane Eyre”, która doczekała się kilku wznowień i ekranizacji. W Polsce ukazała się po raz pierwszy w lutym 1959 roku, a na moją półkę trafiło wydanie najnowsze z 30 kwietna 2021 roku, w pięknej, twardej, niebieskiej oprawie.

źr. zdjęcia: wikipedia.org
Charlotte Brontë to angielska powieściopisarka i poetka, która urodziła się 21 kwietnia 1816 roku w Yorkshire. Była córką pastora protestanckiego i matki, która uczyła religii. Gdy Charlotte miała 5 lat, zmarła jej mama, ale miała bardzo dobre relacje ze swoim licznym rodzeństwem. Była najstarszą z trzech sióstr, które pisały pod męskimi pseudonimami Poems by Currer, Ellis i Acton Bell. Do dziś określane są, jako Brontëautorki ważnych powieści w historii literatury angielskiej. Pseudonimy były tak wybrane, aby inicjały zgadzały się z inicjałami autorek. W 1846 roku Charlotte wydała kolekcję poezji, których autorstwo przypisuje się także jej siostrom. Charlotte Brontë zmarła 31 marca 1855 w Haworth w hrabstwie West Yorkshire.

W 1847 Charlotte wydała pod pseudonimem Currer Bell swoją najsłynniejszą powieść „Dziwne losy Jane Eyre”, która do dziś wzbudza emocje i inspiruje wielu twórców. Doczekała się kilku ekranizacji, m.in. 24 grudnia 1943 (świat) reżyseria Robert Stevenson (USA), 1996 roku w reżyserii Franco Zeffirelli, 2006 roku powstał miniserial, w reżyserii Susanny White i ostatnio w 2011 roku w reżyserii Cary Fukunaga.


To przejmująca historia osieroconej dziewczyny, która po śmierci rodziców trafia do domu Reedów, gdzie brat jej matki miał zapewnić jej opiekę. Niestety wuj wkrótce zmarł wymuszając na swojej żonie obietnicę zadbania o siostrzenicę, ale pani Reed pojmowała to zupełnie na swój sposób. W efekcie mała Jane była niekochana, traktowana niesprawiedliwie, poniżana aż w końcu przy pierwszej okazji, zostaje przez ciotkę przekazana do szkoły o surowych zasadach. W spartańskich warunkach o zaostrzonym rygorze, zresztą prowadzonego przez duchownego, przytułku, Jane Eyre zdobywa wykształcenie i znajduje pracę w majątku Thornfield, jako nauczycielka córki Edwarda Rochestera. Wydaje się, że to koniec złej passy w jej życiu, ale wkrótce okazuje się, że czekają ją jeszcze trudne przeżycia.


Ja pozostaję pod urokiem tej historii od wielu lat, gdy po raz pierwszy ją poznałam, więc teraz byłam ciekawa moich wrażeń podczas czytania kolejnego jej wznowienia. Śledząc losy Jane Eyre zastanawiałam się nad fenomenem tej powieści, która znacząco odbiega swoim klimatem od współczesnych romansów. Fascynująca dla mnie była narracja pierwszoosobowa, wnikająca nie tylko w umysł Jare Eyre, ale też jej duszę. Razem z nią odczuwamy jej gniew, strach, wewnętrzne dialogi i każdą inną emocję. Autorka miała niezwykły dar opisywania piękna krajobrazu, budowania nastroju grozy, niebezpieczeństwa i tajemnicy tak, że dosłownie czułam ciarki na plecach, bo i tego rodzaju epizody są w tej fabule.

Uważam, że zanim powstały jakiekolwiek późniejsze opowieści o miłości, najpierw była Jane Eyre a po niej wszelkie inne romanse, także te współczesne. Schemat użyty w fabule powieści niejednokrotnie był i jest powielany w wielu historiach romantycznych.


Dzisiejsze romanse, zwłaszcza z wątkami erotycznymi przyzwyczaiły nas do gwałtownych, często brutalnych uczuć, pisanych wprost, bez zahamowań, fabuły pełnych wydarzeń z nagłymi zwrotami akcji, w których aż kipi od pożądania i namiętności. Tymczasem Pani Charlotte używa bardzo eleganckiego stylu pisania, opisując kolejne zdarzenia, które pozornie toczą się spokojnie, ale naładowane są ogromem emocji, poczucia zagrożenia czy odpowiedniej atmosfery, charakterystycznej dla tamtych czasów. Wszelkie emocje, nastroje jak i opisy miejsc są nakreślone bardzo sugestywnie działając na wyobraźnie tak, że nie ma problemu z wniknięciem w dziejącą się sytuację. 

Pierwsze wydanie powieści
o Jane Eyre

źr. zdjęcia: wikipedia
Autorka daje nam poczuć napięcie, różnorodne odcienie odczuć, nadając swoim bohaterom cechy i sposób bycia spotykany w czasach, gdy pisarka żyła i tworzyła. Nieraz chciałoby się, by Jane inaczej zareagowała, podjęła inne decyzje, ale jednocześnie jej zachowanie jest naznaczone normami panującymi w XIX wieku. Mamy, więc możliwość poczuć ówczesną atmosferę, realia i warunki społeczne oraz zwyczaje. Jane i tak wykazuje dużą niezależność, realizując swoje plany, buntując się przeciw niesprawiedliwemu traktowaniu i podejmując decyzje, co do swojej drogi życiowej.

To była dla mnie ogromna przyjemność zanurzyć się ponownie w historię o Jane Eyre, miłości, która nie patrzy na wygląd zewnętrzny, w jej klimat i niesamowicie ujmujący sposób pisarski kunszt. Dziś już nikt nie pisze w ten sposób romansów, z pięknym dialogami i charakterystycznymi bohaterami, bez wulgaryzmu, dostojnie i ze smakiem. I w tym zawiera się urok tej powieści.

Egzemplarz książki otrzymałam od portalu



Gatunki

E - booki (79) Jin shin jyutsu (1) Klasyka anglosaska (1) LGBT (10) Leksykon (4) Medycyna holistyczna (9) New Adult (25) OOBE (10) Opowieści o miłości (31) Pod moim patronatem (73) Qigong (2) Romans z pazurkiem (1) Tantra (1) Tao (3) Tetralogia (4) Tradycyjna Medycyna Chińska (6) Young Adult fiction (2) angelologia (13) astrologia (29) astrologia chińska (2) astrologia medyczna (1) astrologia wedyjska (3) autobiografie (9) dywinacja (3) erotyk (71) erotyk psychologiczny (4) erotyk sportowy (3) eseje (8) ezoteryka (65) fantastyka religijna (2) fantasy (38) fantasy historyczne (6) fantasy young adult (7) felietony (1) feng shui (2) high fantasy (1) historia (15) historia Polski (3) historie prawdziwe (27) homeopatia (6) horoskop (10) joga (13) k-drama (1) kalendarz (15) kartomancja (2) karty (15) klasyka literatury (5) klasyka romansu (1) klerykal fiction (1) komedia kryminalna (14) komedia romantyczna (11) komiks (1) kryminał (133) kryminał futurystyczny (3) kryminał erotyczny (2) kryminał fantasy (2) kryminał rerto (5) kryminał retro (14) kryminał z obyczajem (7) kryminał z romansem (22) kuchnia meksykańska (1) kuchnie świata (3) kurs (8) legendy (4) literatura dla dzieci (6) literatura faktu (37) literatura historyczna (13) literatura kobieca (43) literatura motywacyjna (24) literatura młodzieżowa (34) literatura obozowa (6) literatura obyczajowa (214) literatura obyczajowa z elementami fantasy (7) literatura obyczajowa z elementami kryminalnymi (37) literatura obyczajowa z elementami metafizycznymi (11) literatura obyczajowa z elementami psychologicznymi (13) literatura obyczajowa z elementami sensacyjnymi (10) literatura piękna (6) literatura polska (463) literatura przygodowa z elementami historycznymi (3) literatura psychologiczna (13) literatura sciene fiction (3) literatura sensacyjna (15) literatura szpiegowska (2) literatura światowa (124) magia (48) medcyna mitochondrialna (1) mediumizm (2) medycyna biomolekularna (2) medycyna chińska (12) medycyna energetyczna (7) medycyna funkcjonalna (4) medycyna informacyjna (2) medycyna ludowa (1) medycyna molekularna (1) medycyna naturalna (46) medycyna żywieniowa (4) mity (4) moje rozczarowanie (3) moje spostrzeżenia (1) nie polecam (2) nowela (2) numerologia (10) obyczajowa (14) obyczajowa YA (2) obyczajowa z elementami sensacyjnymi (7) obyczajowa z romansem (61) obyczajowa z romansem i thrillerem (5) oparte na faktach (13) opowiadania (1) opowiadanie (46) opowiadanie duchowe (16) pielęgnacja urody i ciała (2) plany czytelnicze (40) podróże (13) podróże astralne (5) podsumowanie (15) podsumowanie 2026 (6) podsumowanie miesiąca (34) podsumowanie roku (7) polityka (3) polscy autorzy (14) polska autorka (547) polski autor (667) polskie książki (596) poradnik (186) poradnik kosmetyczny (1) poradnik kulinarny (24) poradnik zdrowia (12) porady (1) powieść (146) powieść drogi (6) powieść duchowa (4) powieść fantasy (18) powieść grozy (3) powieść historyczna (41) powieść jednotomowa (93) powieść kryminalna (10) powieść obyczajowa (84) powieść obyczajowa z rozwojem duchowym (1) powieść przygodowa (12) powieść przygodowo - fantastyczna (8) powieść psychologiczno-duchowa (2) powieść romantyczna (2) powieść science fiction (4) powieść sensacyjna (30) powieść surrealistyczna (2) powieść z elementami grozy (4) powieść z elementami paranormalnymi (4) powieść z humorem (6) praca z energią (13) praca zbiorowa (14) praktyka duchowa (14) praktyki magiczne (1) przesłania (15) psychoenergetyka (1) psychologia (37) psychologia duszy i umysłu (1) psychologia osobowości (9) psychoterapia (4) publicystyka (14) publikacja (4) radiestezja (6) realizm magiczny (5) refleksje (9) reportaże (6) reverse romance (2) romans (359) romans LGBT (2) romans New Adult (12) romans YA (22) romans age gap (14) romans biurowy (9) romans erotyczny (69) romans fantasy (10) romans historyczny (40) romans i magia (6) romans i sensacja (41) romans kryminalno-obyczajowy (1) romans kryminalny (3) romans mafijny (71) romans obyczajowy (15) romans podróżniczy (2) romans psychologiczny (5) romans sportowy (13) romans wojenny (1) romans z wątkiem kryminalnym (8) romans średniowieczny (1) romantasy (5) rozwój duchowy (159) rozwój osobisty (4) rośliny lecznicze (9) sensacja (22) sensacja i erotyk (33) tarot (15) techniki uzdrawiania (32) technothriller (1) teologia (3) teozofia (1) terapia energetyczna (23) terapie naturalne (75) thriller (57) thriller kryminalny (17) thriller YA (2) thriller erotyczny (4) thriller historyczny (4) thriller kryminalny (1) thriller obyczajowy (2) thriller psychologiczny (43) trailer (1) trylogia (90) turystyka (15) urban fantasy (3) uzdrawianie (74) wegetarianizm (9) wiedza duchowa (3) wiedza medyczna (2) wiedza tajemna (25) wróżby (29) wygrane (7) wywiady (8) young adult (18) z historią w tle (62) z magią w tle (1) z religią w tle (2) zbiór opowiadań (25) zdrowie (295) znaki zodiaku (3) świadome śnienie (8) świąteczne nastroje (5)