[18/26] - 1956.: "Oszukaj genetyczne przeznaczenie"

„Oszukaj genetyczne przeznaczenie”

Co robić, by rzadziej chorować i dłużej żyć?

dr Dorota Natalia Komar

"Epigenetyka daje klucz do zrozumienia"

„Niedaleko pada jabłko od jabłoni” czy „jaki ojciec, taki syn” to powiedzenia, które słyszymy od lat i często traktujemy je jak oczywistość. W ich tle kryje się przekonanie, że dziedziczymy nie tylko wygląd, ale również cechy osobowości, zachowania i, co szczególnie istotne, predyspozycje zdrowotne. Z takiego myślenia łatwo wyciągnąć wniosek, że skoro coś „mamy w genach”, to niewiele możemy z tym zrobić. Tymczasem współczesna nauka coraz wyraźniej pokazuje, że relacja między genami a zdrowiem jest znacznie bardziej złożona. Właśnie tę perspektywę przybliża pani Dorota Natalia Komar w książce „Oszukaj genetyczne przeznaczenie”.

Publikacja ta stanowi rzetelne i ambitne wprowadzenie do świata epigenetyki – dziedziny badającej, w jaki sposób styl życia i czynniki środowiskowe wpływają na aktywność genów. Autorka konsekwentnie obala popularny mit, według którego „wszystko mamy zapisane w DNA”. Choć sekwencji genów rzeczywiście nie możemy zmienić, to sposób ich odczytywania w dużej mierze zależy od naszych codziennych wyborów. To przesunięcie akcentu z biologicznego determinizmu na świadomą sprawczość ma ogromne znaczenie dla rozumienia zdrowia. Predyspozycja genetyczna nie musi oznaczać choroby, podobnie jak „dobre geny” nie są gwarancją długowieczności.

Pani dr Komar podkreśla, że zdrowie nie jest stanem danym raz na zawsze, lecz procesem – efektem długofalowych decyzji podejmowanych każdego dnia. Jednocześnie autorka unika uproszczeń i nie obiecuje cudów. Epigenetyka nie znosi ograniczeń biologicznych, ale pokazuje obszar realnego wpływu, który często bywa niedoceniany. Zamiast myślenia w kategoriach nieuchronnego przeznaczenia pojawia się odpowiedzialność i świadomy dialog z własną biologią.

Dużą zaletą książki jest jej solidne zaplecze naukowe. Autorka opiera swoje wnioski na aktualnych badaniach i danych epidemiologicznych, które nie pełnią roli ciekawostek, lecz stanowią fundament rozważań. W przejrzysty sposób pokazuje, dlaczego sen, dieta, aktywność fizyczna, poziom stresu czy relacje międzyludzkie są realnymi czynnikami regulującymi ekspresję genów. Jednocześnie demaskuje popularne mity i przekonania dotyczące zdrowego stylu życia, wskazując, które zachowania faktycznie nam służą, a które działają na niekorzyść organizmu.

Struktura książki podporządkowana jest jasno określonemu celowi: przełożeniu wiedzy naukowej na codzienną praktykę. Kolejne zagadnienia prowadzą nas od podstawowych pojęć związanych z genetyką i epigenetyką do konkretnych obszarów życia, które mają znaczenie biologiczne. Każdy z nich omawiany jest zarówno od strony mechanizmów działania, jak i długofalowych konsekwencji zdrowotnych.

Na uwagę zasługuje również praktyczny charakter publikacji, choć nie w sensie prostych porad czy gotowych recept. Autorka proponuje raczej refleksję nad własnymi nawykami i zachęca do stopniowych zmian, podkreślając, że styl życia to proces, a nie jednorazowa decyzja. Teoria nie funkcjonuje tu w oderwaniu od rzeczywistości, jednak wymaga od czytelnika zaangażowania i uważnej lektury.

Pewnym wyzwaniem może być język książki. Specjalistyczna terminologia biologiczna, choć merytorycznie uzasadniona, momentami spowalnia czytanie i wymaga większego skupienia, zwłaszcza dla osób niemających wcześniejszego kontaktu z tematyką genetyki. Dla jednych będzie to bariera, dla innych dowód rzetelności i szacunku wobec czytelnika. W moim przypadku najbardziej przystępne okazały się środkowe rozdziały, w których teoria wyraźniej łączy się z codziennymi przykładami i praktycznymi obserwacjami.

„Oszukaj genetyczne przeznaczenie” to lektura wymagająca czasu, wniknięcia w poszczególne zagadnienia, ukazująca wiele aspektów z naszego życia w zupełnie innym świetle. Bez wątpienia jest to publikacja wartościowa, lecz nie jest to materiał, który czyta się szybko. Pani Dorota Komar nie obiecuje szybkich efektów ani motywacyjnych sloganów, lecz oferuje wiedzę opartą na rzetelnych badaniach i trzeźwe spojrzenie na to, jak styl życia wpływa na zdrowie. Podkreśla, że epigenetyka może stać się narzędziem kształtowania przyszłości opartej na świadomych, zdrowych wyborach – zarówno dla nas, jak i dla kolejnych pokoleń. W jej ujęciu to nie tylko nauka o chemicznych mechanizmach regulujących geny, lecz przede wszystkim dziedzina niosąca realną nadzieję na lepsze jutro.

Książkę przeczytałam, dzięki księgarni Bonito i portalowi Dobre Chwile

Wydanie: I

Data premiery: 27.08.2025 r.

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Liczba stron: 328

Wymiary: 135 x 205 mm

ISBN: 978-83-8135-481-3

Wydawnictwo: Otwarte
Moja ocena: 4/6

753. - "Materiał na chłopaka"

Recenzja przedpremierowa

PREMIERA 14 kwietnia 2021 roku!

Materiał na chłopaka

Alexis Hall

Wydanie: I

Data wydania polskiego: 14 kwietnia 2021 r.

Data wydania angielskiego: 7 lipca 2020

Oprawa: miękka ze skrzydełkami

Liczba stron: 452

Wymiary: 206 x 139 mm

Tłumaczenie: Martyna Tomczak

Wydawnictwo: Otwarte

„Nigdy nie pozwól sobie wmówić, że będąc sobą, robisz coś złego”

Temat LGBT jest u nas zagadnieniem kontrowersyjnym, o którym mówi się albo poważnie albo ironicznie. Ostatnio jest to modny temat w literaturze ale często można spotkać się z podejściem do tego zagadnienia od strony psychologicznej. Książka „Materiał na chłopaka” pokazuje, że można to zagadnienie potraktować lekko, z humorem, dystansem a przede wszystkim z normalnością.

Profil nr 1: Luc O’Donnell jest synem znanej gwiazdy rocka Jona Fleminga i sławnej piosenkarki Odile O’Donnel. W związku z tym jest wciąż narażony na atakize strony paparazzi, którzy wykorzystują każde jego potknięcie. To nie przynosi mu chluby, zwłaszcza w pracy, która jest uzależniona od dobrej woli darczyńców. Luc jest zatrudniony w fundacji ratującej żuki, która nazywa się Specjalistyczne Towarzystwo Ochrony i Lobbowania w sprawie Chrząszczy, czyli w skrócie STOLC. Opinia o jej pracownikach jest ważna, gdyż dla zmanierowanej londyńskiej arystokracji i ludzi z dużym zasobem pieniędzy na koncie,  ważna jest nieposzlakowana opinia.

Profil nr.2: Oliver Blackwood jest wegetarianinem, znanym prawnikiem z nieposzlakowaną opinią. Zawsze jest elegancko i odpowiednio ubrany, wie jak się zachować, z nienagannymi manierami, dbający o swój wizerunek, sylwetkę, dokładny i uporządkowany tak, że nawet banany w kuchni trzyma na specjalnym stojaku. Sprawia wrażenie poważnego, nudnego sztywniaka uważającego się za lepszego od innych.

Problem: Praktycznie różni ich wszystko: styl bycia, ubierania się, odżywiania, rodzina, charaktery i postrzeganie siebie. Łączy ich jedno: są singlami gejami, którzy potrzebują chłopaka na pokaz. Luc musi mieć u boku kogoś na corocznej imprezie firmowej „Zrzutka na Żuki”, natomiast Oliver potrzebuje partnera podczas rodzinnego świętowania rubinowej rocznicy ślubu rodziców. Wskutek różnych powiązań i sytuacji dochodzi między nimi do spotkania, na którym opowiadają o sobie i swoich dylematach. 

Efekt: W efekcie zawierają umowę, która ma obowiązywać do czasu aż wypełnią swoje wzajemne zobowiązania. To, co wydawało się proste w teorii, w praktyce okazuje się nie takie łatwe.

Jakiś czas temu miałam okazję przeczytać książkę „Red, White & Royal Blue”, która ujęła mnie swoim podejściem do tematu LGBT, dlatego bez wahania sięgnęłam po „Materiał na chłopaka”, spodziewając się równie dobrej lektury. I faktycznie tak było.

Od pierwszych stron świetnie się przy przy niej bawiłam. Narracja pierwszoosobowa pokazuje jedynie punkt widzenia Luca i to rodzi zabawne sytuacje, gdyż chłopak ma specyficzne poczucie humoru, które wyczuwalne jest w jego sposobie wyrażania myśli, opinii, spostrzeżeń i komentowaniu dziejących się wydarzeń. Ma o sobie niskie mniemanie, wiele lęków, demonów tkwiących na poziomie mentalnym, problemy z ojcem i samym sobą, co nie pozwala mu spojrzeć na siebie łaskawym okiem.

„W życiu spotyka nas wiele trudności, ale często okazuje się, że było warto”

„Materiał na chłopaka” to świetnie napisana historia dwóch zagubionych serc. Fabuła oparta została na schemacie przeciwieństw, które się do siebie przyciągają. Niezwykle ujmująca była obserwacja transformacji w relacjach między głównymi bohaterami, ich budowania wzajemnego zaufania,  odkrywania swojej prawdziwej natury i wpływu tej znajomości na zmianę postrzegania siebie. Luc od początku pokazany jest jako typ bałaganiarza, niefrasobliwy i niepoukładany. Oliver wydaje się idealny ale w trakcie poznawania go bliżej, okazuje się, że nie wszystko jest w nim takie, jak pokazuje na zewnątrz. Czytając, można było się tego spodziewać i czekałam tylko na moment, gdy to wszystko się wyjaśni.

Stylem i atmosferą „Materiał na chłopaka” przypominała mi „Red, White & Royal Blue”, w której także w podobnym klimacie poznałam historię dwóch sympatycznych gejów, różnych od siebie pod każdym względem. Jednak mimo wszystko historia Luca i Olivera jest nieco inna ale tak samo wciągająca, emocjonalna i niesamowicie zabawna.

Specyfiką tej historii jest pozornie stabilna akcja, bez nagłych zwrotów czy szalonego tempa ale nie jest to monotonna i nudna opowieść. Wręcz przeciwnie: im dalej zagłębiałam się w jej treść, tym bardziej wnikałam w nią i nie mogłam oderwać się od czytania. Sposób wypowiedzi Luca, jego specyficzny, brytyjski humor dodaje całości lekkości i wprawia w dobry nastrój. Dodatkowy humorystyczny akcent wprowadzają biurowe rozmowy Luca z kolegami z pracy, zwłaszcza z Alexem, któremu każdego dnia Luc serwuje jakiś abstrakcyjny dowcip i potem musi tłumaczyć, o co w nim chodzi.

„dobrze jest mieć tylu przyjaciół, by nie zdołali się zmieścić przy stole”

Siłą tej powieści są stworzone postacie, zarówno główne, jak i drugoplanowe. Niezwykle zabawni przyjaciele, zwłaszcza Bridge, która potrafi w nocy zwołać naradę, gdy zaistnieje taka potrzeba. Przyjaźń jest tu jednym z cudownych i ogromnie pięknych wątków. Dzięki zgranej paczce przyjaciół i ich gotowości niesienia pomocy, Luc jak i Oliver wiedzą, że zawsze mogą na nich liczyć. Podobnie jest teraz, gdy obydwaj panowie potrzebują wsparcia, zwłaszcza Luc, który nie wierzy w siebie i trudno mu wyobrazić sobie, że ktoś chciałby się nim zainteresować, chociażby na niby. Takich przyjaciół życzyłabym każdemu, gdyż ich działania stanowią jeden z bardziej sympatycznych, ujmujących i wzruszających wątków w tej powieści.

Kolejnym atutem jest swobodny styl, w jakim została napisana powieść. Poruszana w niej tematyka par homoseksualnych ukazana jest jako jeden z normalnych elementów społecznego życia. Uderzające jest podejście znajomych, rodziny czy pracodawców Luca i Olivera do ich seksualności. Alexis Hall nakreśla ich otoczenie, które nie ma problemu z tolerancją.  

Motyw seksualny to jeden z wątków powieści ale nie jest on elementem dominującym, gdyż wszelkie intymne sceny są poprowadzone tylko do pewnego momentu, by zachować odrobinę prywatności, jak to Luc stwierdził: „To nie są sprawy, o których się opowiada, okej? To było tylko dla nas. I było najpiękniejsze na świecie”. 

Książka napisana przez Alexis Hall udowadnia, że o każdej miłości można napisać piękną historię, ukazując jej subtelną, romantyczną i emocjonalną stronę. Porusza wiele istotnych zagadnień związanych z budowaniem zaufania, wzajemnych relacji, wpływu wychowania na dorosłe życie ale nie są to sprawy ujęte w ciężkim stylu. To doskonała lektura pozostawiająca po sobie wspaniałe wrażenie i satysfakcję z poznania fascynującej, nietypowej i romantycznej historii.

Za możliwość przeczytania książki dziękuję wydawnictwu OTWARTE

"Materiał na chłopaka" - zapowiedź

14 kwietnia 2021 roku 

ukaże się błyskotliwy romans doprawiony najlepszym brytyjskim

humorem. 

Ta historia zafunduje Ci niekontrolowane wybuchy śmiechu,

wyciśnie łzę wzruszenia, a gdy skończysz ją czytać, od razu będziesz

chciał/chciała zacząć od nowa.

MATERIAŁ NA CHŁOPAKA

ALEXIS HALL

Profil: Luc O’Donnell jest znany, bo… nie ma innego wyjścia. Syn gwiazdy rocka i popularnej piosenkarki traktowany jest jak celebryta, choć wolałby święty spokój.

Problem: Życie Luca to jeden wielki bałagan, na dodatek stale jest dokumentowane przez rubryki plotkarskie. Gdy podczas imprezy przebrany za królika Luc potyka się i ląduje na chodniku, brukowce natychmiast wykorzystują ten fakt, by zrujnować jego wizerunek. Fundacja ekologiczna, w której chłopak pracuje, może stracić darczyńców.

Wyjście z sytuacji: Żeby uratować nadszarpniętą reputację, Luc postanawia związać się z odpowiednim, statecznym partnerem.

Poszukiwany: Chłopak na pokaz.

Materiał na chłopaka: Oliver Blackwood – wegetarianin, wzięty prawnik z opinią czystą jak świeżo uprana koszula.

Komplikacje: Luc i Oliver są singlami, gejami i każdy z nich potrzebuje partnera na pokaz, ale poza tym różnią się jak ogień i woda. Zawierają więc umowę, że będą udawać parę, dopóki zła passa się nie odwróci.

Efekt: Sęk w tym, że czasem fałszywe randkowanie może przerodzić się w prawdziwe, a gra pozorów zmienić w głębokie uczucie.

Odkryj romans LGBT o dokładnych przeciwieństwach wpadających w idealnie niedoskonałą miłość, którą autorka bestsellerów New York Timesa i USA Today CHRISTINA LAUREN nazywa „przezabawnym, dowcipnym, delikatnym i oszałamiającym”.

[moja recenzja]