1215. - "Nauczycielka z getta" Tom II

"Nauczycielka z getta"

Tom drugi

Wciąż pod wiatr

Aneta Krasińska

Wydanie: I

Data premiery: 7 września 2022r.

Wymiary: 140 x 210 mm

Liczba stron: 304

Oprawa: miękka ze skrzydełkami

ISBN 978-83-8266-143-9

Gatunek: powieść obyczajowa z historycznym tłem

Wydawnictwo: Jaguar

Moja ocena: 6/6

„Chciała być dziewczyną, która kiedyś potrafiła śmiać się z tego, że umazała się kremem z eklerka, ale też wzruszała się, słuchając trenów Kochanowskiego czy epopei Mickiewicza. Od czasu do czasu usiłowała odnaleźć w sobie tamtą dziewczynę, lecz miała z tym coraz większy kłopot.”

Koszmar wojenny się rozkręca, staje się coraz bardziej brutalniejszy i bezduszny pokazując swoją najbardziej ciemną stronę. W tym wszystkim muszą odnaleźć się ludzie, którzy są winni tylko temu, że nie wpisują się w normy wyznaczone przez oprawcę pod względem narodowościowym. Wśród ciemiężonych ofiar jest bohaterka drugiej części serii „Nauczycielka z getta” pt.: „Wciąż pod wiatr”.

Jest październik 1942 roku i ten koszmar nadal trwa, a nawet coraz bardziej się pogłębia. Getto istnieje już dwa lata, a w nim trwa życie, które raczej przypomina ponurą egzystencję. Laura Kozłowska, teraz Lewiatan po zabranym do obozu ukochanym mężu Dawidzie, pozostaje sama z jego braćmi dwunastoletnimi bliźniakami Józkiem i Eliaszem. Przeprowadza się do domu Szulca, kierownika szwalni, dzięki czemu ma zapewnione miejsce zamieszkania i pracę. Niestety, okrucieństwo i chora pomysłowość w gnębieniu zmarnowanych ludzi nie ma końca, gdyż do ciężkich robót zatrudniane są także dzieci. I to na powietrzu przy kilkustopniowym mrozie, a do tego zabrania się im zakładać rękawice, gdyż oprawcy uważają, że one przeszkadzają im w dokładnym wykonywaniu wyznaczonego zadania.

„Eliasz się zamyślił. Dotychczas uważał, że nie ma nic gorszego od życia w getcie. Kilka tygodni temu przekonała się, że Hitlera stać na więcej. Znacznie więcej.”

Eliasz i Józek muszą zapomnieć o tym, że są dziećmi i powinni cieszyć się każdym kolejnym dniem, ale dorosłość zbyt szybko zapukała do ich świata ukazując się w najgorszy możliwy sposób. Nie wiedzą o tym, że pracując przy nowym hitlerowskim projekcie na terenie getta budują prewencyjny obóz dla polskich dzieci, których rodzice zostali uznani przez nazistów za szpiegów lub kolaborantów. Natomiast mali Polacy są uważani za degeneratów zagrażających społeczeństwu. Wydaje się, że nic gorszego nie może już spotkać udręczonych więźniów, gdy nagle w sierpniu 1944 r. następuje likwidacja getta i wywózka Żydów do Auschwitz.

Z niecierpliwością, ale i obawą wyczekiwałam kontynuacji losów ludzi opisanych w pierwszej części serii „Nauczycielka z getta”, która pozostawiła mnie z chaosem myśli i emocjonalnym dołku. Nie sądziłam, że można zawrzeć w książce jeszcze więcej przerażających i ponurych obrazów. Już wówczas losy Laury, Dawida i ich rodzin wzbudzały ogromną ilość przeżyć wywołujących pełną gamę odczuć o różnym zabarwieniu. Jednak początek tej serii okazał się zaledwie preludium do tego, co zaserwowała mi autorka w kontynuacji.

„Wciąż pod wiatr” jest jeszcze bardziej poruszająca, niż jej poprzedniczka, tym bardziej, że w dużej części została poświęcona dramatowi dzieci. Gorycz wojny wylewa się z kart powieści, wnika w nasze umysły i serca budząc złość na to, co człowiek może zrobić drugiemu człowiekowi.

W poprzedniej części autorka zwróciła uwagę na to, że nie wszyscy Niemcy byli pozbawieni serca. Tym razem ukazała sylwetkę nazisty w osobie Franca Wagnera, typowego nacjonalisty, ogarniętego fanatyzmem, pełnego nienawiści, naładowanego hitlerowską propagandą, dla którego liczy się jedynie rasa aryjska, a wszystkie inne nie zasługują na szacunek i dobre traktowanie. Odnosi się do nich z pogardą, wręcz ze wstrętem, uważając za nic niewarte „pomioty”, którym nie należy się dobre traktowanie.

Pani Aneta Krasińska ma niesamowity talent opisywania tego, co dzieje się w duszy, sercu i umysłach człowieka. Robi to niezwykle obrazowo, sugestywnie i wyraziście, że niemal odczuwamy wszystko to, co dzieje się z dręczonymi osobami, integrujemy się z nimi, współczujemy i czujemy złość na tych, którzy uważają się lepsi od innych tylko ze względu na pochodzenie.

Historia przedstawiona w „Nauczycielce z getta” jest jednocześnie ostrzeżeniem przed tym, do czego może doprowadzić nienawiść tego rodzaju. Warto sobie uświadomić, że tylko człowiek jest zdolny do takich okrucieństw wobec swojego własnego gatunku. I to doskonale oddaje autorka w swojej powieści, o której nie jest łatwo zapomnieć i którą trudno spokojnie czytać.

Aż boję się, co stanie się w kolejnej, trzeciej części o nauczycielce z getta, tym bardziej, że zakończenie „Wciąż pod wiatr” po prostu mnie ścięło emocjonalnie i pozostawiło mnie w ogromnym przerażeniu. Najchętniej od razu sięgnęłabym po trzeci tom, ale niestety, muszę na niego poczekać i mam nadzieję, że nie będzie to zbyt długi czas.

O wartości tego, o czym pisze pani Krasińska świadczy fakt, że TOM 1 otrzymał nagrodę NAJLEPSZA KSIĄŻKA NA LATO w kategorii „z historią w tle” w plebiscycie organizowanym przez serwis GRANICE.PL

Aneta Krasińska to autorka kilkunastu powieści obyczajowych, w których często porusza tematy tabu. Debiutowała w 2014 roku powieścią „Finezja uczuć”, którą miałam przyjemność poznać. Z wykształcenia jest humanistką, a z zamiłowania pisarką, ogrodniczką, podróżniczką i miłośniczką sztuk wszelakich. Mieszka z córką, synem oraz mężem w małej mazowieckiej wsi.  Poza "Finezją uczuć" i "Nauczycielką z getta" miałam możliwość przeczytać też: "Gdy powrócił spokój", "Słodki smak miłości" i "Gorzki smak miłości".

RECENZJA CZĘŚĆI PIERWSZEJ

Książkę przeczytałam, dzięki wydawnictwu:

1052. - "Nauczycielka z getta" Tom I

Nauczycielka z getta Tom I

Aneta Krasińska

Wydanie: I

Data premiery: 16 marca 2022 r.

Format: 140x210 mm

Liczba stron: 320

Oprawa: miękka ze skrzydełkami

Wydawnictwo: Jaguar

Moja ocena: 6/6

„Nie mamy wpływu na przeszłość, 

zróbmy więc wszystko, by zadbać o przyszłość.”

Nic tak nie poniża człowieka, jak wojna i nikt tak nie odbiera mu godności, jak drugi człowiek. Gdy żyjemy w czasach pokoju, wówczas nie zwracamy uwagi na wiele drobnych spraw, gdyż uważamy je za coś normalnego, chociażby jedzenie, codzienna kąpiel, spędzanie razem z bliskimi czasu, możliwość wyjścia w każdej chwili z domu. Jednak teraz, patrząc na to, co dzieje się za naszą wschodnią granicą, coraz bardziej dociera do naszej świadomości, jak szybko wszystko może się zmienić. Czytając książkę "Nauczycielka z getta" miałam cały czas obraz tego, co dzieje się w Ukrainie: bestialstwo, okrucieństwo, brak człowieczeństwa, ale też piekło wielu ludzi, którzy chcieli tylko żyć  w spokojnym świecie, ciesząc się każdym dniem, snując plany na przyszłość.

Laura Kozłowska to panienka z dobrego domu, wychowana w dobrobycie, w kochającej ją rodzinie nagle musi stawić czoła rzeczywistości, której nikt się nie spodziewa. Słychać nadchodzącą wojenną burzę, ale dopóki nie stała się ona faktem, nikt nie dopuszczał myśli, że może ona rozprzestrzenić się na tak ogromną skalę. Starsi ludzie pamiętając I wojnę światową, nigdy nie przypuszczali, że ten koszmar może się powtórzyć. Sądzą, że po 20 latach od tamtego czasu, ludzie są mądrzejsi, a Polska ma za sobą sojuszników, którzy nie pozwolą na powtórkę tej tragicznej historii. Wkrótce przekonują się, jak bardzo się mylili. Wkrótce przekonują się, w jak dużym byli błędzie.

Laura także nie zaprząta sobie głowy wojną, gdyż ma zupełnie inne przeżycia. Właśnie zaręczyła się z ukochanym, Dawidem Lewiatanem, który pochodzi z żydowskiej rodziny. Nagle zaczynają spadać na nią kolejne ciosy. Zaczynają się destrukcyjne działania wobec Żydów, dla których okupant organizuje w Łodzi getto. Z początku jest zagubiona, jak każdy w tamtym czasie, przestraszona, ale z czasem staje się odważną, zdolną do poświęceń kobietą, która na swoich barkach musi dźwigać ciężar tego, co przyszło jej doświadczać. Gdy zabierają jej narzeczonego z rodziną do getta, ona postanawia iść za nim, dając się zamknąć tam, skąd nie ma wyjścia na zewnątrz.

Do tej pory pani Aneta Krasińska przyzwyczaiła swoich czytelników, że jej powieści obfitują w wiele emocjonalnych epizodów, ale były to historie o charakterze obyczajowym. Spośród czternastu napisanych do tej pory książek tej autorki, miałam przyjemność poznać "Finezję uczuć", "Gdy powrócił spokój", "Słodki smak miłości" i "Gorzki smak miłości". Jej najnowsza książka jest niejako debiutem, jeśli chodzi o gatunek, który zaliczyć można do literatury historycznej.

Trudno mi ubrać w słowa to, o czym opowiada najnowsza książka pani Anety Krasińskiej. Z jej kart wylewa się ogrom smutku, cierpienia, poczucia zagrożenia, strach, śmierć, ale też złość i gniew na tych, którzy przyczynili się do tego rodzaju przeżyć. Fabuła skupia się w niej na dwóch wątkach: miłości Laury i Dawida, którzy próbują wykraść każdą chwilę, by być ze sobą, oraz sytuację i dramat dzieci. Bardzo sugestywnie i emocjonalnie opisuje, to co człowiek jest w stanie zrobić drugiemu człowiekowi.

Wojna weryfikuje wiele z tego, co wyznajemy, jacy jesteśmy, co potrafimy i na co nas stać. Odziera ze złudzeń, wydobywa z ludzi cechy, o które by siebie nie podejrzewali, sprawia, że to, co do tej pory było ważne, nagle staje się zupełnie niepotrzebne, a to, co uznawane było za coś zwykłego, naturalnego, nagle staje się najważniejsze w życiu. Zdobycie jedzenia, wychodzenie ma ulicę, spotkania z innymi ludźmi, nauka czy chociażby mieszkanie w ciepłym domu, bez strachu i w poczuciu bezpieczeństwa. Jedni potrafią wznieść się poza pierwotne instynkty, pomagając innym, ryzykując życie i troszcząc się o najbliższych, a są też tacy, którzy w poczuciu władzy, pokazują swoje prawdziwe oblicze. 

„Nauczycielka z getta” to powieść, która w dorobku autorki jest według mnie najbardziej naładowana różnorodnymi, wstrząsającymi emocjami i całkowicie rozwaliła moje serce. Jakby tego było mało, to zakończenie jeszcze bardziej wprowadziło nastrój grozy i strachu, pozostawiając mnie w rozpaczy i niepewności. W wywiadzie przeprowadzonym na stronie wydawnictwa Jaguar na Facebooku autorka zdradziła, że będzie druga część tej historii i już we wrześniu będziemy mogli spotkać się z jej bohaterami. Bardzo mnie ta wiadomość ucieszyła, gdyż zakończenie przyprawiło mnie o ogromne emocje.

To jedna z tych historii, które na długo pozostają w pamięci, gdyż mamy świadomość, że takie miejsca jak te opisane w  powieści, istniały naprawdę. Autorka dogłębnie zgłębiła temat łódzkiego getta i starała się dosyć wiernie i autentycznie pokazać dramat żyjący tam ludzi w znoju, dręczeni chorobami, biedą, głodem i okrucieństwem. Na bazie autentycznych wydarzeń powstała niesamowicie wzruszająca i przejmująca opowieść o miłości naznaczonej męką, bólem, wyrzeczeniami, ale też nadzieją, że wszystko dobrze się skończy.

A wiadomo, że nadzieja umiera ostatnia…

Aneta Krasińska to autorka o wielu obliczach, która w swych powieściach porusza problemy kobiet walczących z przeciwnościami losu. Najlepiej odpoczywa w otoczeniu przyrody i zabytków. Zadebiutowała w 2014 roku powieścią „Finezja uczuć”, ukazującą trudne ludzkie wybory i ich konsekwencje. W 2015 roku wydała „Szukając szczęścia”, powieść skłaniającą do refleksji nad przemijaniem i wartością ludzkiego życia.                                         źr. zdjęcia: okładka książki

Książkę przeczytałam, dzięki wydawnictwu: