[112/25] - 1825. - "Słowiańska krew" - Tom II

"Słowiańska krew"

Seria: Słowiańska saga

Tom drugi

Anna Krzysteczko

„Miłowanie jest jako ten kwiat – uschnie, 

jeśli go nie podlewać.”

Są opowieści, które nie tylko się czyta, ale których się chętnie słucha, mając wrażenie, jakby ktoś opowiadał je przy ogniu, w długą zimową noc. Taka właśnie jest „Słowiańska krew”, druga część historii o Żywce, Samborze i cienkiej granicy między rzeczywistością a światem niewidzialnym

Bez zbędnych wstępów fabuła zabiera nas ponownie do XIII wieku na Żywiecczyznę, gdy akurat panuje sroga zima, która wystawia ludzi na ciężkie próby. Tam, gdzie śnieg okrywa pola Żywiecczyzny, a wiatr niesie szept dawnych historii, rodzi się opowieść o uczuciach silniejszych niż mrok lasu i o ludziach naznaczonych przeznaczeniem.

Akcja tej części zaczyna się bowiem w styczniu roku pańskiego tysiąc dwieście dziewięćdziesiątego, a więc pięć lat po wydarzeniach w pierwszym tomie pt.: „Słowiańskie serce.” To czas rozbicia dzielnicowego, które trwa od 1138 roku i wciąż jest w kraju niespokojnie. Toczą się właśnie zacięte walki między księciem Władysławem Łokietkiem a Henrykiem IV Probusem o tron krakowski, ale nie jest to tematem tej powieści.

Z dala od wielkiej polityki toczy się życie zwykłych ludzi, takich jak Żywka i Sambor Żywieccy, nadal mieszkają w Zabłociu, niedaleko Żywca, pośród gór i lasów ze swoimi dziećmi.

Czasami zdarza się, że Żywka musi sama sobie radzić w domu, bo jej mąż udziela się w miejscowym przytułku, by pomagać chorym wrócić do zdrowia. Tego dnia, gdy ją spotykamy, jest właśnie taka sytuacja. W pewnym momencie jakiś nieznajomy mężczyzna dobija się do drzwi jej chaty. Niewiele myśląc, kobieta chwyta za kuszę, gotowa bronić siebie i dzieci. To spotkanie okazuje się być nieprzypadkowe, gdyż wkrótce losy tajemniczego napastnika splatają się z życiem Żywki i Sambora wystawiając ich wartości i uczucia na próbę.

Drugi tom „Słowiańskiej sagi” nie zawodzi, gdy wracamy do Żywki i Sambora, do świata, gdzie słowiańskie wierzenia przeplatają się z codziennością. Anna Krzysteczko ponownie udowadnia, że potrafi snuć opowieść tak, jak niegdyś robili to najlepsi bajarze i po raz drugi urzekła mnie swoją opowieścią. Styl autorki przywodzi na myśl dawne podania snute przy cieple paleniska przez wędrownego gawędziarza. Jest w nich prostota, ale i głębia, oraz realność świata, który splata się z tym niewidzialnym, dającym o sobie znać w różnych formach. Niektóre z tych sił żyją nadal w pamięci ludzi, którzy przechowują dawne wierzenia jak żar pod popiołem. Inne objawiają się tylko tym, którzy pragną dostrzec niezwykłość w otaczającej ludzi naturze, w najcichszym szmerze puszczy, w śladzie wilka na śniegu, w nagłym błysku zrozumienia, czy szumie drzew. To właśnie wobec tej pierwotnej, dzikiej duchowości nowa wiara często staje w opozycji. Jest chłodna, pełna dogmatów, nieufna wobec tego, czego nie sposób zmierzyć ani zamknąć w sakramentach i dostrzec gołym okiem, czy objąć rozumem. Przedstawicielem tej części społeczności jest Sambor, który nie zawsze postępuje właściwie. Ma w sobie cechy, które czasami wyłaniają się w niektórych sytuacjach. Mając za sobą przeszłość związaną z kościołem, uosabia ten świat porządku i powinności, jednak nie potrafi uleczyć własnego serca z ran przeszłości. Z oddaniem pomaga chorym w niedalekim przytułku, ale wobec dawnych wrogów, a nawet przyjaciół, którzy go zawiedli, pozostaje surowy i nieprzejednany. Nie ma w jego sercu dla nich miłosierdzia. Podobnie jest z jego spojrzeniem na dawne rytuały i przekonania, jakie wciąż są w umysłach społeczności, z jego żoną włącznie. Nie rozumie, że nie wszystko da się wyprzeć z duszy, nawet jeśli ktoś przez lata próbował ją okiełznać modlitwą i nakazami. Wyraźnie widać, że mimo upływu trzech wieków od słynnego chrztu Mieszka I, wciąż żywe jest duchowe dziedzictwo przodków, szept pradawnych bogów i ślady dawnych rytuałów.

Tę stronę reprezentuje Żywka, która stara się żyć według nakazów katolickiej wiary, ale w sercu wciąż ma to coś, czego nie da się zetrzeć modlitwą ani święconą wodą: ciepłą obecność starej wiary, zakorzenionej głębiej niż słowa. To ona potrafi wybaczać, nieść pomoc, stanąć po stronie słabszych i krzywdzonych. Jest kobietą nieprzystającą do swoich czasów. Nie jest pokorna, grzeczna, zajęta tylko domowymi obowiązkami, lecz też nieustępująca w walce o siebie, rodzinę, broniąc swego honoru, nie dając sobą rządzić, wykazując się odwagą. Za swoim mężem i dziećmi jest gotowa pójść w ogień i nadstawiać swoje życie za ich bezpieczeństwo.

Mimo to razem tworzą parę, których nie omijają nieporozumienia, niesprawiedliwość, kłótnie i problemy, ale zawsze wszelkie niesnaski zwycięża miłość. Jednak, to nie tylko wiara sama w sobie jest źródłem największego bólu, lecz ludzie. Ci, którzy najgłośniej mówią o boskich nakazach, potrafią być najbardziej zawistni, okrutni i bezlitośni wobec tych, którzy nie mieszczą się w ich ciasnym obrazie świata. Żywka doświadczyła tego na własnej skórze: plotek, oszczerstw, złośliwości podszytej pozorną pobożnością. Ma w sobie siłę wyrozumiałości, współczucia i przebaczenia, które nie domaga się poklasku, lecz buduje mosty tam, gdzie inni wznoszą mury.

„Słowiańska krew” to opowieść, w której historia splata się z dawnymi wierzeniami i codziennym życiem bohaterów. To historia o namiętnościach, moralnych rozterkach i cienkiej granicy oddzielającej świat realny od tego, co magiczne i niepojęte. Autorka nie robi nic na siłę, a jej słowa płyną wraz z kolejnymi wydarzeniami, w które zgrabnie wplecione zostały słowiańskie wierzenia, które dodają całości magicznej i mistycznej oprawy.

Z niecierpliwością wyczekuję trzeciej odsłony tej niezwykłej sagi, bo przecież nie wszystko zostało jeszcze powiedziane. Wciąż nie wiadomo, co się stało z niektórymi osobami i jak dalej potoczą się losy rodziny Żywieckich po tym, co wydarzyło się w ostatnich akapitach książki „Słowiańska krew.” Mam nadzieję, że kolejna opowieść raz jeszcze otworzy przed nami te drzwi, za którymi czeka magia, człowieczeństwo i pulsująca w tle pamięć dawnych bogów.

Recenzja tomu I "Słowiańskie serce"

Książkę przeczytałam w ramach współpracy z autorką

Wydanie: I

Data premiery: 28.05.2025r.

Liczba stron: 336

Wymiary: 200 x 145 mm

Okładka: miękka

ISBN 978-83-68302-29-5

Wydawnictwo: Szara Godzina

Moja ocena: 6/6

                          

a w tak zapakowanej paczce, poza książką znalazłam to:

[03./25] - 1716. - "Słowiańska serce" - Tom I

"Słowiańskie serce"

seria: Słowiańska saga

Tom pierwszy

Anna Krzysteczko

„nikt nie widzi belki w swoim oku, 

zaś drzazgę z cudzego gotów jest wydłubać gołymi rękami 

razem z okiem”

Gdy widzę książkę z tytułem nawiązującym do naszych przedchrześcijańskich wierzeń, a do tego uroczą okładkę, wówczas bez zastanowienia mam ochotę ją przeczytać. Zawsze jestem ciekawa, jak ten wątek wykorzysta autorka danej powieści i podobnie stało się w przypadku książki pt.: „Słowiańskie serce”. Dodatkowo moje zainteresowanie wzmocnił ciekawy opis redakcyjny, który obiecywał historię z romantycznym wątkiem osadzonym w czasach, które dziś trudno nam sobie wyobrazić.

Od razu, wraz z otwarciem pierwszej strony, wkraczamy w konkretną akcję. Najpierw poznajemy zakonnika, którego imię klasztorne to Samuel, ale wszyscy znają go, jako Sambor. Tego dnia, gdy zaczyna się ta historia, znajduje on ledwo żywą dziewczynę o imieniu Żywia leżącą pod kapliczką Świętego Krzyża. Stan Żywii jest tragiczny, a do tego w ręku dziewczyna trzyma zawiniątko z bladym niemowlęciem, którą ksiądz początkowo wziął za lalkę. Nie wiedząc, co zrobić i jak jej pomóc, Sambor wpada na pomysł, by oddać ją pod opiekę Jadwigi Piekarzowej, bogatej mieszkanki Żywca, która odziedziczyła piekarnię i duży dom po swoich rodzicach. Niestety, zakonnik nie ma w tym momencie pojęcia, że w ten sposób zgotował dziewczynie piekło.

Debiutancka powieść Anny Krzysteczko „Słowiańskie serce” zabiera nas na Żywiecczyznę, do XIII wieku, a konkretnie do 1285 roku. Mimo, że od razu jesteśmy świadkami konkretnych zdarzeń, to fabuła wciągała mnie powoli w swoje nurty. Jest to jednak wrażenie jedynie początkowe, gdyż z każdym kolejnym rozdziałem przybywa wydarzeń, wątków i postaci wzbudzających często skrajne odczucia, a to wszystko skupiało moją uwagę do końca.

Atutem jest historyczne tło, jakie towarzyszy wydarzeniom, wraz z opisami pięknych terenów, słowiańskich wierzeń i panujących wówczas obyczajów. Styl pisarski jest bardzo barwny, plastyczny, oddający różnorodny charakter ludzkich osobowości i wyzwalający mnóstwo emocji. Autorka zgrabnie i sugestywnie ukazuje ówczesne realia życia, panujące zasady, prawo, obyczaje, ale też bezprawie i zło tkwiące w człowieku. Uderza fakt, że są to osoby deklarujące się, jako wierzące, chodzące do kościoła, modlące się, a w życiu postępujące wbrew temu, co wyznają.

To też opowieść, w której zderzają się dwa światy: pierwszy to ten, który wkroczył na nasze ziemie wraz z chrztem Mieszka I w 966 roku, a drugi to świat wierzeń Słowian, które są duszone przez panującą religię chrześcijańską.

„Słowiańskie serce” to niewątpliwie ciekawa pozycja czytelnicza, wyróżniająca się pod względem poruszanych tematów, miejsca akcji i zawiłych losów głównych bohaterów, którzy zostali wplątani w sytuację wynikającą z niespodziewanych splotów wydarzeń. Śledzimy ich dzieje w narracji trzecioosobowej, dzięki czemu wiemy, co się z nimi dzieje, ale też poznajemy inne wątki, które uzupełniają nam całą opowieść.

Historia pokazuje też, jak łatwo popaść w niełaskę, bez weryfikacji, czy dana sprawa jest prawdziwa, czy nie, co widać na przykład w chwili, gdy ma miejsce mało sprawiedliwy sąd nad bohaterką w sądzie. Liczą się pieniądze i władza, a nie sprawiedliwość i to doskonale zostało naświetlone.

To sprawia, że jeszcze bardziej integrujemy się z bohaterami, zwłaszcza z piękną, młodą, nieszczęśliwą Żywią, wokół której jest wiele niejasności. Nie wiemy skąd się ona wzięła na tych terenach, dlaczego znalazła się w takiej dramatycznej sytuacji i kim właściwie jest. I chociaż stopniowo jej przeszłość jest ujawniana, to wrażenie tajemnicy towarzyszy nam niemal przez większość fabuły. Nie brakuje, więc w niej zwrotów akcji, zaskakujących wydarzeń, emocji, a przede wszystkim słowiańskiego klimatu. Nie do końca jestem usatysfakcjonowana zakończeniem, ale już wiem, że w lipcu tego roku będzie kontynuacja dalszych losów Żywii i Sambora.

Recenzja tomu II "Słowiańska krew"

Egzemplarz książki otrzymałam w ramach współpracy z portalem

Wydanie: I

Data premiery: 17.10.2024r.

Liczba stron: 368

Wymiary: 200 x 145 mm

Okładka: miękka

ISBN 978-83-67813-58-7

Wydawnictwo Szara Godzina

Moja ocena: 5/6

1307. - "Księga czarów Baby Jagi i słowiańskie praktyki magiczne"

Księga czarów Baby Jagi 

i słowiańskie praktyki magiczne

Jak tworzyć amulety ochronne i talizmany, pleść wieńce z ziół, robić zaczarowane motanki oraz pracować z duchami lasu

Madame Pamita

Numer wydania: I

Data wydania polskiego: 10.11.2022r.

Data wydania angielskiego: 8.04.2022 r.

Liczba stron: 336

Wymiary: 165 x 240 mm

Oprawa: miękka

ISBN 978-83-8301-163-9

Tytuł oryginału: Baba Yaga's Book of Witchcraft: Slavic Magic from the Witch of the Woods

Tłumaczenie: Kamila Knockenhauer

Wydawnictwo: Studio Astropsychologii

Miejsce wydania: Białystok

Ocena: 6/6

„Pamiętajcie o naszej magii. 

Nasze drogi nie mogą zostać zapomniane”.

Podziwiamy inne kultury, przyjmujemy zwyczaje pochodzące z obcych tradycji, nosimy amulety wzięte z dalekich krajów, a zapominamy o rodzimych korzeniach, jakim są nasze słowiańskie zwyczaje, obrzędy i magiczne praktyki. Niektóre z nich przypomina nam autorka książki „Księga czarów Baby Jagi”, w których możemy poznać słowiańskie praktyki nie tylko magiczne, ale też zwyczaje, które do dziś są obecne w naszej ludowej obrzędowości.

Dawno temu pewna kobieta i mężczyzna o dobrych sercach prowadzili w małej wiosce swój sklepik. Żyło im się dobrze i spokojnie w przytulnym domu. Mieli wszystko, by cieszyć się dostatnim życiem. Do szczęścia brakowało im tylko dziecka. Aż w końcu, po wielu latach, na świat przyszła śliczna dziewczynka, którą nazwali Wasylina. Z każdym rokiem dorastania jej uroda rozkwitała, a jej serce emanowało czystą życzliwością i miłością do ludzi, zwierząt, roślin i Matki Natury. Pewnego dnia jej mama zachorowała i nie mogła towarzyszyć córce w domowych obowiązkach, więc Wasylina sama musiała wykonywać każdą pracę, co nie było dla niej niczym uciążliwym. Niestety pewnego dnia ukochana matuszka umiera. Po kilku latach ojciec ponownie ożenił się z kobietą,  która miała już swoje dzieci. Jak łatwo się domyśleć, szczęśliwy czas dla Wasyliny się skończył. Ta część przypomina nieco bajkę o Kopciuszku, ale nią nie jest, bo dalsze losy Wasyliny różnią się od znanej baśni przede wszystkim tym, że pobrzemiewają w niej motywy wierzeń słowiańskich.

„Księga czarów Baby Jagi” to połączenie formy beletrystycznej z poradnikiem, gdyż każdy rozdział rozpoczyna się od krótkiej bajki, której wątek nawiązuje do tego, o czym w kolejnym akapicie będzie opowiadać Baba Jaga. Dzieli się ona swoją mądrością zdobytą od kilku pokoleń przodków, swojej mamy, babuszki i potężnej magię „wszystkich kości wszystkich babuszek, które zaprowadziły mnie aż do pierwszej z nich, Baby Jagi”

Warto zauważyć, że całość została wydana w dużym formacie, na dobrym, białym papierze, na którym tekst wydrukowano wyraźnie. Dominuje w nim kolor czerwony, którym oznaczone są ramki wzorowane na ukraińskich motywach, oraz tekst opowiadający o losach Wasyliny. Jej historię autorka napisała wzorując się na słynnej baśni pt.: „Wasylisa Piękna.” Poznajemy jej dzieje stopniowo, wnikając w dawny świat naszych przodków i ucząc się współgrać z naturą, wykorzystując jej dary.

Każdy rozdział opatrzony jest na początku urokliwą ilustracją wykonaną przez artystkę Sarę Koncilję pochodzącą ze Słowenii, a  po niej następuje kolejny odcinek opowieści o Wasylinie, po której głos zabiera Baba Jaga.  Dzieli się ona swoją wiedzą na dany temat w sposób bardzo przystępny, dając wrażenie, jakbyśmy siedzieli obok niej i słuchali jej opowieści. 

Ostatnia część każdego rozdziału należy do autorki, czyli Madame Pamity, która odnosi się do omawianego zagadnienia przywołując swoje wspomnienia z dzieciństwa oraz przekazując wiedzę swoich przodków, wiele wskazówek i informacji, ucząc tworzenia piękna wokół siebie, przyjaznych energii i przywołując klimat dawnych dni. Wprowadza w słowiańskie tradycje, omawia dokładniej temat wiodący danego rozdziału i uczy jak wykorzystać tą wiedzę. W ten sposób poznajemy magię słowa, zaklęć, wyszywanek, poszczególnych ściegów i motywów krzyżykowych, moc uzdrawiania motanki, jak ją zrobić i zastosować. Dowiadujemy się, kim jest Domownik, jakie mądrości ma nam do przekazania i jak zadbać o domowe duszki, kim jest Lisownik, kim Vidma i wielu innych ciekawostek, które możemy wprowadzić w swoje życie. Uczymy się zrobienia domowego ołtarzyka, talizmanów, tworzenia inskrypcji, zaklęcia i rytuałów, dzięki którym obudzimy w sobie ducha własnej Baby Jagi.

„Księga czarów Baby Jagi” to niezwykła publikacja o słowiańskich wierzeniach i praktykach, którą czyta się niczym dobrą baśń, zabierającą nas do minionego świata, o którym warto pamiętać. Bez naszych przodków i dawnej wiary nie byłoby dzisiejszej kultury. Madame Pamita pięknie przekazała mnóstwo ciekawych informacji o ukraińskiej kulturze, tradycjach i wiedzę, która była dawniej przekazywana ustnie. Ta wiedza odeszła wraz nastaniem chrześcijaństwa, ale dzięki takim książkom jak „Księga Baby Jagi”, możemy ponownie sięgnąć po informacje o symbolice i tradycji wschodnioeuropejskiej, która jest także elementem naszych wierzeń i są obecne do dziś.

Autorka sprawia, że wnikamy w atmosferę jej opowieści, mając możliwość usiąść razem z mądrymi kobietami, które swoją wiedzę przekazywały z pokolenia na pokolenie. Każdy z nas ma albo miał babcię, ale dzisiejsze babcie nie mają tej magii w sobie, która obecna była w nich poprzez wiedzę opartą na dawnych wierzeniach i zwyczajach. Opowieści zawarte na kartach tej książki dają możliwość wniknięcia w stare obyczaje, poczucia magii obecnej w nas i wokół nas, gdy siedzimy obok Baby Jagi słuchając jej bajania, a może niebajania.

źr. zdjęcia: amazon.com

Madame Pamita – tarocistka, przewodniczka duchowa i nauczycielka. Czarownica ukraińskiej diaspory. Właścicielka sklepu spirytystycznego Madame Pamita’s Parlour of Wonders. Jest gospodynią programów Hoodoo How To, cotygodniowego Magicznego Q&A Tea Party oraz podcastu Magic and the Law of Attraction.

Egzemplarz książki otrzymałam od portalu Sztukater