[16/26] - 1954.: "Nasz Bliski Wschód"

"Nasz Bliski Wschód"

Spowiedź agenta polskiego wywiadu

Włodzimierz Malczewski

Adam Mos

„Trzeba tu mieszkać, żyć i działać, 

żeby się w tym bałaganie połapać.”

Bliski Wschód to jedno z tych miejsc, o których wszyscy coś „wiemy”, choć niewielu naprawdę je rozumie i zna Kino, literatura i medialne skróty stworzyły jego uproszczony obraz, który jawi się jako egzotyczny, niebezpieczny, ale też fascynujący. Region ten funkcjonuje w naszej wyobraźni bardziej jako stereotypowe przekonania niż jako realne miejsce: z jednej strony kojarzony z historią i filmową przygodą, z drugiej – z nieustannym konfliktem, przemocą i politycznym chaosem. Podobnie bywa z wyobrażeniami na temat pracy agenta wywiadu, którą przedstawia się często jako pasmo romantycznych misji i spektakularnych akcji. Powieść „Nasz Bliski Wschód” Włodzimierza Malczewskiego pokazuje, jak złudne potrafią być te wyobrażenia i jak boleśnie zderzają się one z rzeczywistością.

Bohaterem książki jest Adam Mos – człowiek, którego prawdziwe imię i nazwisko jest tajemnicą. Pewnego dnia zadzwonił on do pana Malczewskiego  z propozycją opowiedzenia mu o sobie i swojej służbie w agencji wywiadowczej na Bliskim Wschodzie. Z prologu dowiadujemy się, że rozmowa ta miała miejsce w czasie, gdy autor skończył pracę nad książką "Chłopiec o niebieskich oczach", co pozwala przypuszczać, że było to w roku 2024. 

Na pierwszych stronach książki "Nasz Bliski Wschód" możemy przeczytać wstęp napisany przez pułkownika Edwarda Ducha, którego bohater poznał w pewnym momencie w Bejrucie. Wówczas pułkownik był szefem komórki operacyjnej na Bliskim Wschodzie. Jego rekomendacja jest świadectwem tego, że postać Adama Mosa jest autentyczna, chociaż nie znalazłam o nim żadnych informacji w dostępnych źródłach. Jednocześnie fakt, że jego nazwisko widnieje na okładce jako współautora, wyraźnie wzmacnia wrażenie, iż opowieść wyrasta z prawdziwych doświadczeń i realnych wydarzeń, choć przetworzonych przez literaturę. Bez względu na ten status narratora, powieść czyta się szybko, a dzięki pierwszoosobowej narracji oraz osadzeniu akcji w rzeczywistych miejscach możemy uczestniczyć   w samym centrum wydarzeń, oglądanych oczami człowieka, który naprawdę tam był i naprawdę to przeżył.

Adam Mos mówi o sobie, że od zawsze był fanem filmu "Lawrence z Arabii" i zafascynowany jego. Sam marzył o tym, by odegrać podobną rolę na Bliskim Wschodzie, stąd jego zainteresowanie kulturą arabską oraz nauką języka. Marzenie to nieoczekiwanie udało mu się zrealizować, jednak bardzo szybko przekonuje się, że filmowa fikcja ma niewiele wspólnego z rzeczywistością pracy wywiadowczej. Bohater opowiada nam o swojej służbie wywiadowczej - od momentu zwerbowania po studiach, aż po tragiczne wydarzenia w An-Nabatijji w południowym Libanie.

Akcja powieści rozgrywa się w Iraku, Syrii, a przede wszystkim w Bejrucie, stolicy Libanu, ale także w Jordanii, Izraelu i na Cyprze. Ramą narracyjną pozostaje spotkanie autora z Adamem Mosem w Polsce i zamyka się klamrowo wraz z epilogiem. Były agent opowiada o kilku latach swojego życia, rekonstruując kolejne wydarzenia, decyzje i ich konsekwencje. Jego relacja przybiera formę retrospektywnego wyznania, w którym próbuje zrozumieć własne motywacje, błędy i wybory. 

Przebieg fabuły „Nasz Bliski Wschód” nie jest suchą relacją, lecz emocjonalnym zwierzeniem człowieka, który doświadczył wielu dramatów i próbuje zrozumieć, kim jest oraz czego naprawdę chce od życia. Książkę czyta się momentami jak dynamiczną powieść sensacyjną, lecz przy tym towarzyszy nam nieustanna świadomość, że opisywane wydarzenia mają zakorzenienie w rzeczywistości. Szczególnie dotkliwe są te fragmenty, w których giną ludzie, dzieje się niesprawiedliwość lub krzywdzone są dzieci i kobiety uznawane za gorszy rodzaj ludzki. 

Mocną stroną książki jest sposób przedstawienia Bliskiego Wschodu. Autor unika uproszczonych schematów i sensacyjnej egzotyki, skupiając się na złożoności regionu oraz na tym, jak lokalne realia wpływają na przebieg operacji wywiadowczych i na ludzi. Opisy miejsc i sytuacji dodają narracji autentyczności i działają na wyobraźnię. Nie brakuje tu niebezpiecznych, brawurowych akcji, niespodziewanych splotów wydarzeń, intryg, a także wątku romansu, dzięki czemu opowieść zachowuje tempo i nie przytłacza nadmiarem szczegółów.

„Nasz Bliski Wschód” to książka, która weryfikuje  nasze wyobrażenia zarówno o samym regionie, jak i o pracy wywiadowczej. Pan Malczewski pokazuje świat pozbawiony filmowego, awanturniczego klimatu, w którym nie ma prostych wyborów ani jednoznacznych ocen. Zamiast sensacyjnej przygody otrzymujemy opowieść o odpowiedzialności, samotności i konsekwencjach decyzji podejmowanych w warunkach zagrożenia i nieprzyjaznego środowiska. To lektura, która działa emocjonalnie na zmysły, wywołując nie raz wrażenie niepokoju i napięcia, dzięki efektownym scenom akcji i ukazaniu  powiązań ludzkich losów.  

Poprzez zwierzenia Adama Mosa poznajemy kulisy pracy operacyjnej, bez fikcji, koloryzowania, filmowego patosu, ale losy ludzi, których spotkał na swojej drodze.  Pokazuje, jak wygląda codzienność tam, gdzie decyzje podejmuje się w cieniu konfliktów, potencjalnych zagrożeń i ludzkich dramatów. To książka dla czytelników zainteresowanych kulisami polityki i pracy wywiadowczej, ale także dla tych, którzy w literaturze sensacyjnej szukają refleksji nad ceną, jaką płaci się za własne wyobrażenia – zwłaszcza wtedy, gdy marzenia spełniają się w sposób zupełnie inny, niż można było przypuszczać.

Książkę przeczytałam w ramach współpracy z wydawnictwem 

Wydanie: I
Data premiery: 27 listopada 2025
Wymiary: 145 x 205 mm
Ilość stron 344
Okładka: miękka ze skrzydełkami
ISBN 978-83-8011-429-6
Wydawca: Warszawska Firma Wydawnicza
Moja ocena: 5/6

[09./25] -1722. "Chłopiec o błękitnych oczach."

"Chłopiec o błękitnych oczach."

Opowieść o trudnej miłości

Włodzimierz Malczewski

„Niektóre dni, czy zdarzenia zapisują się w naszej pamięci. Nawet, jeśli nie dotykają nas bardzo osobiście, prześladują przez całe życie i ciągle je wspominamy.”

Młodość rządzi się swoimi prawami, więc wiele można wybaczyć ludziom nastoletnim, którzy dopiero poznają zawiłości i trudne zakręty życia. To one kształtują charakter i pokazują, co nam odpowiada, a czego chcemy uniknąć. Bohater książki „Chłopiec o błękitnych oczach” przekonał się o tym dosyć wyraźnie. To one pomogły mu podjąć decyzje, które wyznaczyły jego dorosłą ścieżkę, zwłaszcza jeżeli chodzi o sferę uczuciową.

Historię błękitnookiego Pawła poznajemy, gdy jest uczniem ósmej klasy Szkoły Podstawowej w Tomaszowie Mazowieckim mieszczącej się przy ulicy Stolarskiej. Gdy zaczynał się nowy rok szkolny, ostatni rok w tym środowisku, chłopak nie spodziewał się, że będzie to wyjątkowy czas. Po pierwsze – poznał Magdę, która została przeniesiona do jego szkoły i tak się złożyło, że tylko obok niego było wolne miejsce w klasie. Od początku dziewczyna jest wyśmiewana przez rówieśników, gdyż ubrana jest wbrew panującej modzie, ale też zachowuje się nie tak, jak inne dziewczyny w jej wieku. Jedynie Paweł jest pod jej wrażeniem i niemal od razu nawiązuje się między nimi nić sympatii, potem przyjaźni, która zaczyna zmierzać do bardziej głębszych uczuć. Jednak, gdy pojawia się nowa nauczycielka języka polskiego, Ewa Jadach, on ulega młodzieńczej fascynacji jej osobą, tym bardziej, że atrakcyjna polonistka zagięła na niego parol i trudno mu to ignorować. Na szali swego losu Paweł stawia uczucie do dużo starszej kobiety i szczerą miłość Magdy.

Miałam już możliwość poznania wcześniejszej książki autora pt.: „Pocztówka z Arles”, która reprezentowała gatunek sensacyjny związany z mafijnymi strukturami. Teraz nie ma tak mocnych wrażeń, ale nie też nie brakuje emocji, lecz są one o innym ciężarze. Bardziej dotyczą wewnętrznych dylematów i podejmowania wyborów między uczuciem, a doświadczaniem czegoś sensualnego.

Temat poruszany w powieści jest bardzo kontrowersyjny i nawet szokujący, gdyż dotyczy relacji między czternastolatkiem, a kobietą a dużo starszą od niego, bo trzydziestosiedmioletnią. Podtytuł wskazuje, że będzie to opowieść o trudnej miłości, jednak czy można taką relację uważać za miłość? Ja mam wątpliwości, bo raczej jest to opowieść o młodzieńczej naiwności, fascynacji, ciekawości, ale też toksyczności w relacjach i manipulacji uczuciami.  Autor pokazuje przy tym typ kobiety określanej jako modliszka, która potrafi odpowiednio sterować emocjami innego człowieka, oplatając go swoimi mackami, by osiągnąć swój cel. Z perspektywy czasu, już jako dorosły mężczyzna Paweł zastanawia się nad swoimi motywami, które zawarte są w prologu, ale w efekcie wyciąganie wniosków pozostawia czytelnikowi. Wnika w nastoletni umysł, pokazując jego punkt widzenia i sposób patrzenia na rzeczywistość młodego człowieka. 

Autor przedstawia nam historię jakby od końca, tworząc tło dla wydarzeń, o których dowiadujemy się później. Ten wstęp jest długi i jak pisze, a raczej relacjonuje nam bohater, ma to swój cel, ale dla mnie nie był jasny. Jednak w nim przedstawia pewien fragment wydarzeń z lat szkolnych i moment, gdy postanowił spisać tamtą historię, dzieląc się swoimi przeżyciami.

Powieść „Chłopiec o błękitnych oczach” nie jest łatwą lekturą. Czytałam ją z przerwami, gdyż sposób prowadzenia narracji sprawia, że jest bardzo dużo tekstu bez dialogów i wiele wydarzeń ma charakter opisowy. Tekst obfituje w przemyślenia autora, ubrane w myśli bohatera, który opowiada nam o wszystkim z perspektywy czasu i punktu widzenia dorosłego człowieka. Jest to zatem rodzaj pamiętnika, w którym, jak wiadomo, spisywane są życiowe doświadczenia, stąd taka, a nie inna forma. Ta historia napisana w książce o nastolatku z niesamowicie niebieskimi oczami wydała mi się bardzo nierealna, chociaż życie pokazuje, że potrafi zaskoczyć nie raz, więc z drugiej strony, wszystko jest możliwe.

Książkę przeczytałam w ramach współpracy z wydawnictwem

Wydanie: I
Data premiery: 3 grudnia 2024
Ilość stron 354
Wymiary: 145 x 205 mm
Oprawa Miękka ze skrzydełkami
ISBN 978-83-8011-337-4
Wydawca: WFW
Moja ocena: 4/6

1027. - "Pocztówka z Arles"

Pocztówka z Arles

Włodzimierz Malczewski

Wydanie: I

Premiera: 20 stycznia 2022r.

Format: 130x210 mm

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Liczba stron: 512

ISBN: 978-83-8219-593-4

Wydawnictwo: Novae Res

Moja ocena: 5/6

„Miłość to największe ryzyko, jakie można podjąć w życiu.”

Ostatnio dosyć sporo pojawiło się romansów mafijnych, które najczęściej zostały napisane przez  kobiety, dlatego interesującą odmianą okazuje się powieść "Pocztówka z Arles", która wyszła spod męskiego pióra, więc mamy możliwość spojrzeć na wiele aspektów z męskiego punktu widzenia. 

Poznajemy w niej Anioła, ale nie takiego, który jest gotów chronić przed złem każdego człowieka. 

Wręcz przeciwnie. 

On sam reprezentuje zło. 

Nikt nie wie, jak naprawdę się nazywa, jaką ma przeszłość, lecz każdy wie, że Anioł jest bezwzględnym zabójcą wykonującym bez mrugnięcia okiem zadania wydawane przez szefa łódzkiej mafii, dlatego cieszy się jego bezgranicznym zaufaniem. Jednak tym razem, gdy go poznajemy, nie wykonuje powierzonego mu zlecenia, gdyż poza czarną duszą, ma on swoje własne zasady, które teraz także dały o sobie znać. To powoduje, że musi zmienić miejsce swoich działań. Ucieka do Hamburga, ale wskutek pewnych okoliczności, po jakimś czasie przenosi się do Kalifornii, do Los Angeles, gdzie działa, jako Michael Green, zdobywając zaufanie i szacunek tamtejszego bossa Joe Rose’a. 

Pewnego dnia los znowu wprowadza do jego życia zamęt, gdyż styka go z Lee Anderson, która ucieka przed brutalnym zabójcą o nazwisku Moe Mayo. Wbrew rozsądkowi postanawia jej pomóc, mając świadomość, że ludzie mafii nie spoczną, dopóki dziewczyna nie zostanie zlikwidowana. Wraz z tą decyzją, jemu też grozi niebezpieczeństwo, gdyż tak się składa, że jest on członkiem mafii, która szuka dziewczyny, a tym samym wie, że on także nie może spać spokojnie.

Po przeczytaniu opisu na końcu książki można by spodziewać się kolejnego romansu mafijnego, jakich ostatnio pojawiło się dosyć sporo, ale zdecydowanie wyróżnia ją sposób prowadzenia fabuły. Jest w niej połączenie sensacji i romansu, ale też elementów obyczajowych, zwłaszcza w charakterystykach postaci. Autor nakreślił je tak sugestywnie, że na pewno nie chcielibyśmy ich spotkać na swojej drodze. Tutaj doskonale można poczuć mroczność i autentyczność. Zachowany został wprawdzie schemat przystojnego, bezwzględnego gangstera, który pod maską brutalnego mordercy skrywa ludzkie cechy, ale jednocześnie została nakreślona wyraźnie brudna, groźna i niebezpieczna atmosfera, towarzysząca kolejnym epizodom.

Drugim aspektem wyróżniającym tę powieść jest osoba autora, który znany jest przede wszystkim, jako twórca bajek dla dzieci. Tym bardziej jestem pełna uznania dla jego talentu obejmującego tak szeroki i rozbieżny zakres tematyczny. Ciekawostką jest to, że książka składa się z trzech części, z których pierwsza pt. „Bitwy Aniołów” ukazała się w 2013 roku, jako samodzielna powieść, a jednocześnie była debiutem pisarskim pana Włodzimierza Malczewskiego. Za bardzo dobry pomysł uważam wprowadzenie jej do „Pocztówki z Arles”, dzięki czemu osoby nieznające wcześniejszych losów Lee i Michaela vel Anioła, mogą poznać ich historię do początku.

Powstała w efekcie bardzo rozbudowana, wielowątkowa historia, w którą wnika się stopniowo z umiarkowanym tempem, a to za sprawą zbyt długich, opisowych partii materiału. Nie brakuje  ukazania brutalności mafijnego światka, ale też delikatności, erotycznych scen czy różnego rodzaju emocji. Wydawałoby się, że w męskim wydaniu sceny intymne będą bardziej wyuzdane czy wulgarne, a tymczasem autor wykazał się subtelnością i nie epatuje zbyt mocno erotyką. Bardziej skupia się na tym, co dzieje się pomiędzy głównymi postaciami, osadzając wokół nich fabułę pełną zaskakujących zwrotów akcji i wydarzeń. 

Autor opisuje w ten sposób zarówno to, co się dzieje w otoczeniu bohaterów, ale też przybliża ich sylwetki. Jest tych postaci i wydarzeń ogromna ilość, więc z początku można poczuć lekkie zamieszanie, kto jest kim. Poznajemy bowiem najpierw Anioła, który ma do wykonania pewne zadanie zlecone przez swego szefa. Anioł jest osobą tajemniczą i nikt nie wie, kim właściwie on jest, i dlaczego szef darzy go ogromnym zaufaniem. Zanim jednak dochodzi do sytuacji opisanej w notce redakcyjnej, pojawia się mnóstwo zwrotów akcji, wątków, wydarzeń i postaci. Pozornie opisy wydają się zbędne, ale z drugiej strony dają możliwość poznania każdej osoby pod kątem ich drogi do chwili obecnej i dostrzeżenia czynników, które ją ukształtowały.

„Pocztówka z Arles” to wciągająca opowieść dla każdego, bez względu na płeć, opowiadająca o miłości i poświęceniu, gotowości na wszystko, by ocalić i ochronić przed złem ukochane osoby. Jedynym minusem, są dosyć obszerne opisy odbiegające od głównego motywu trochę spowalniające tę dynamikę, więc czasami czyta się ją zdecydowanie wolniej. Jednak, mimo tego, w efekcie trudno się oderwać do tej historii, gdyż dostarcza ona czytelnikowi mnóstwo wrażeń, przeżyć, powodując wzrosty napięcia i ciekawość poznawania kolejnych rozdziałów. Absorbuje uwagę tak, że ponad 500 stron powieści kartkuje się błyskawicznie, zwłaszcza w drugiej i trzeciej części. Zakończenie mnie zaskoczyło i zawiodło jednocześnie, gdyż nie tego się spodziewałam. Pozostawia nas, bowiem z pytaniem: Co tu się właściwie wydarzyło?  To, co zafundował mi autor na finałowych akapitach daje jednak nadzieję na kontynuację tej historii.

źr. zdjęcia: 
www.wlodzimierzmalczewski.pl

Włodzimierz Malczewski urodził się w Tomaszowie Mazowieckim. Ukończył studia na Wydziale Budownictwa i Architektury, lecz jego pasją stała się literatura. Zadebiutował powieścią "Bitwy Aniołów", a kolejną była "Powiedz mi dlaczego". W 2015 roku ukazała się książka "Moje Miasto" z wątkami biograficznymi, osadzona w realiach współczesnej Polski i sięgająca czasów przed- i powojennych, a w 2018 roku powieść sensacyjna Uwikłany. Jest też autorem bajek "Antoś Mrówek" i "Hania Biedronka", a także "Maks Motyl i Olek Ważka". W 2021 roku jego bajki przetłumaczono na język angielski i opublikowano w Wielkiej Brytanii pod wspólnym tytułem Little Explorers Tony Hana Max and Olly.

Książkę przeczytałam, dzięki portalowi: