544. - "Salvator"

Recenzja przedpremierowa

Pod patronatem Oazy Recenzji

Data premiery: 16.01.2020

Salvator

Tomasz Kozłowski

Wydanie: I
Rok wydania: 2020 r
Kategoria: Powieść obyczajowa, fantasy

Wydawca: Psychoskok

Język oryginału: polski

Oprawa: miękka

Format: 148 x 210 mm

Ilość stron: 74

Redaktor prowadząca: Wioletta Tomaszewska 

Korekta: Bogusław Jusiak, Robert Olejnik 

Skład: Jacek Antoniewski

      

„Jak niewiele trzeba, aby opowiedzieć historię człowieka, a zarazem jakaż to umiejętność zrobić to jednym znakiem i obudzić wyobraźnię…“

Słowo „Salvator“ oznacza dosłownie „Zbawcę i zbawiciela“ i odnosi się z reguły do  Jezusa Chrystusa, który miał moc uzdrawiania. Opowiadanie „Salvator“ nie jest jednak jego historią lecz pewnego malarza o nadzwyczajnych umiejętnościach. Motywem przewodnim są w nim obrazy, które goszczą w nowelach Tomasza Kozłowskiego.

źr. zdjęcia: You Tube

Tomasz Kozłowski  jest inżynierem, absolwentem AGH ale też wrażliwym artystą i poetą. Jego kariera artystyczna zaczęła się wiele lat temu od pisania erotyków i listów miłosnych, które czekają na publikację. Z czasem do swoich pasji włączył fotografię, rzeźbę i malarstwo. Jego zdolności zostały docenione w licznych konkursach i wystawach. Obecnie próbuje swoich sił w opowiadaniach prozatorskich pisząc nowele, w których sztuka piękna gra główną rolę. Zadebiutował w 2018 roku nowelą pt.: „Remedium“, w którym główną rolę grało malarstwo. Poznaliśmy tam dziennikarza Jacka Fontenierskiego pracującego w redakcji „De Arte“. Spotykamy go ponownie w książce pt.: „Salvator“, która jest  drugą częścią cyklu, której głównym wątkiem jest magia zaklęta w sztuce. W przygotowaniu jest kolejna opowieść pt.: „Larva“, oznaczająca maskę - widmo.

Wszystkie te części łączy jedno: połączenie wydarzeń z pogranicza świata fantasy i realnych wydarzeń. Przeplatają się wzajemnie, tworząc niecodzienną atmosferę i ponadzmysłowe doznania. Autor umiejętnie wprowadza do świata realnego swoje wizje, które wymykają się spod tradycyjnego myślenia o malarstwie i nadaje nowe znaczenie znanym słowom. 

Historia zaczyna się współcześnie w 2012 roku w Warszawie. Do redakcji „De Arte“ przychodzi zaproszenie na wystawę malarstwa zorganizowanej we Francji z okazji setnej rocznicy narodzin kubizmu. Mają się na niej znaleźć m.in. obrazy słynnego artysty Jeana Regnistem’a i jego kolegów należących do ugrupowania „Section d’Or“, które założone zostało w 1912 roku. Jacek Fontenierski postanawia pojechać na ten wernisaż i przy okazji odwiedzić swojego dawno niewidzianego wujka, Floriana Beterawskiego. Cztery lata później wujek umiera i pozostawia mu w spadku  szachy,  obrazy oraz dwa pamiętniki wraz z listem, w którym prosi:  „Zanim otworzysz paczki, przeczytaj wspomnienia Potache’a“. Dziennikarz nie spodziewa się, że przyjdzie mu poznać niezwykłą historię, która wykracza poza ramy racjonalnego myślenia. 

Ich treść przenosi nas do Paryża 1912 roku, gdy właśnie rodzi się nowy trend w malarstwie: kubizm. Pan Kozłowski wykorzystał znane fakty i nazwiska do stworzenia przejmującej historii pewnego malarza, który tworzył obrazy inne niż wszystkie. Wśród sławnych artystów tamtych czasów spotykamy m.in. Marcela Duchampa, Fernanda Léger’a, Francisa Picabia, Pablo Picassa czy Tadeusza Makowieckiego.

„Dziwne te obrazy, niby podobne, a jednak każdy inny. Jest w nich coś przejmującego, budzącego zachwyt i niepokój zarazem, jakby nie człowiek je malował.“

„Salvator“ to zgrabnie napisana nowela, o której trudno zapomnieć. Pan Kozłowski potrafi doskonale bawić się słownictwem, które pozwala poczuć uczucia jakie targają twórcą. Bardzo plastycznie oddaje ich intensywność oraz feerię barw wychodzących spod malarskiego pędzla.

Nie stosuje zbyt długich opisów i retrospekcji  lecz prowadzi czytelnika przez kolejne epizody trzymając  się ściśle głównego wątku. Nie brakuje w niej różnorodnych emocji, miłości, pasji i poświęcenia, jakie towarzyszą każdemu artyście. To wszystko spowija  mistyczna aura i paryski klimat z początku XX wieku.  Dzięki temu książkę czyta się szybko i bez znużenia, mimo że akcja nie jest zbyt dynamiczna.  Jej struktura oparta jest na skokach czasowych, którą autor zastosował także w „Remedium“: prolog i epilog osadzone są we współczesności, natomiast sedno wydarzeń dzieje się w przeszłości. 

Jeszcze długo po zamknięciu ostatniej strony, historia Salvatora  tkwiła we mnie, skłaniając do przemyśleń nad siłą drzemiącą w farbach i pędzlach, które w dłoniach malarza mogą stworzyć niesamowite dzieło. Siłą tej fabuły są działające na wyobraźnię opisy świata kolorów i magia obrazów, które mają nadzwyczajną moc działającą w specyficzny sposób. Wszystko jednak ma swoją cenę, o czym przekonuje się zarówno mistrz Regnistem jak i jego uczeń, Potache... 

Książkę przeczytałam dzięki wydawnictwu:

434. - "Remedium"

Tomasz Kozłowski

          

„Trzeba utracić wiarę w szkiełko mędrca, żeby uwierzyć w cud.“

Nasze życie to pasmo podjętych decyzji, od których zależy to czego doświadczamy. Nie raz dokonujemy wyborów, których po latach żałujemy. Tracimy pojawiające się okazje, gdyż najczęściej nam brakuje odwagi, by podjąć wyzwanie lub ignorujemy podszepty naszej intuicji. Konsekwencje pozostawiają po sobie smutek, żal, tęsknotę... gdyż zdajemy sobie sprawę, że zaprzepaściliśmy szansę na szczęście. Przekonał się o tym bohater książki „Remedium“, który zignorował głos serca... 

źr. zdjęcia: psychoskok.pl

Tomasz Kozłowski jest inżynierem, absolwentem AGH ale też wrażliwym artystą i poetą. Jego kariera artystyczna zaczęła się wiele lat temu od pisania erotyków i listów miłosnych, które czekają na publikację. Z czasem do swoich pasji włączył fotografię, rzeźbę i malarstwo. Jego zdolności zostały docenione w licznych konkursach i wystawach. Obecnie próbuje swoich sił w opowiadanych prozatorskich pisząc nowele, w których sztuka piękna gra główną rolę. „Remedium“ jest jednym z takich opowiadań, w którym motywem przewodnim są piękno i malarstwo. 

Książka nie jest obszerna, gdyż liczy sobie 86 stron, lecz jest pełna bogatej treści skłaniającej do refleksji. Od początku do końca czyta się ją z tzw. „zapartym tchem“. Składa się na to kilka elementów. Przede wszystkim - nastrój minionych lat i atmosfera ówczesnego społeczeństwa ale też zgrabnie i zwięźle poprowadzona fabuła książki. Autor skupił się na przedstawieniu historii Franciszka Okrumży i jego ukochanej Anieli, mimo że nie jest to jedyny wątek. Ciekawym zabiegiem jest zmienna narracja, prowadzona jest z punktu widzenia kilku osób.

Klamrą spinającą całość jest prolog i epilog, w których wydarzenia przedstawione są w pierwszej osobie. Narratorem w nich jest Jacek Fontenierski, dziennikarz pracujący dla czasopisma „De Arte“. Historia w kolejnych trzech rozdziałach przekazana została w trzeciej osobie, co daje nam szerszy obraz wydarzeń. 

Pewnego dnia Jacek Fontenierski wziął udział w aukcji malarstwa młodopolskiego. Tam przypadkiem usłyszał rozmowę, w której wspomniano o farbach „jak z bajki“. To przypomniało mu pewną historię związaną z niezwykłymi farbami. Swoją opowieścią przenosi nas do 1799 roku. 

W tym czasie żył Alojzy Chynowski herbu Rogala - asesor w powiecie olkuskim mieszka w zamku, gdzieś między Olsztynem a Olkuszem. Jego ulubionym zajęciem jest malowanie portretów ludzi, którzy chcieli mieć uwiecznić siebie na obrazie. Minął właśnie rok od śmierci jego ukochanej córki - Jadwigi. Ta śmierć dotknęła go boleśnie i nadal nie może pogodzić się z pustką, jaką po sobie zostawiła. Któregoś dnia do jego zamku przybywa tajemniczy wędrowiec. W podzięce za gościnę wręcza staremu asesorowi pudełko z farbami, mówiąc: „Dzięki nim odzyskasz, co utraciłeś, a kochasz nad życie“. Pozornie wydaje się, że jest to osobny epizod niezwiązany z dalszymi dziejami, lecz to zaledwie początek historii...

Dalsze wydarzenia dzieją się już w Krakowie w 1898 roku. Poznajemy tu głównego bohatera - Franciszka Okrumżę, który przyjechał ze Lwowa, by studiować w Krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych. W wyniku przypadkowych, z pozoru, zdarzeń magiczne farby trafiają do młodego malarza. Wkrótce po tym w jego życiu pojawia się piękna lecz niepełnosprawna dziewczyna o subtelnym imieniu Aniela. Farby i dziewczyna całkowicie zawładną jego dalszym losem. Czy będzie umiał mądrze wykorzystać pojawiającą się szansę uzdrowienia ukochanej?

Kolejny wątek przenosi nas w czasy współczesne, do 2009 roku. Tutaj rozgrywa się finał historii miłości Franciszka i Anieli. Poznajemy ich dalsze losy i dzieje pewnego obrazu... Wszystko nabiera niespodziewanego obrotu.

Autor umiejętnie prowadzi czytelnika przez kolejne epizody swej opowieści używając ładnego, literackiego języka. Nie stosuje zbyt długich opisów i dialogów, które ograniczone są do minimum. Nastrój spotęgowany jest niezwykle obrazowo oddanym charakterem krakowskiego środowiska, zwłaszcza studenckiego oraz realiów tamtej epoki. Czytając, wtapiamy się w tę niezwykłą, magiczną i nastrojową aurę. Szkoda jedynie, że autor nie pokusił się na rozbudowanie niektórych epizodów, wówczas historia byłaby pełniejsza. W formie noweli, jaką jest "Remedium",  pozostaje niedosyt.

Osobiście lubię książki, w których akcja osadzona jest w realnych miejscach i przeplata się z mistycyzmem, niedopowiedzianymi zdarzeniami, których rozwiązanie pojawia się dopiero na końcu książki. Mają one swój niezwykły klimat i na długo pozostają w pamięci. „Remedium“ jest właśnie takim opowiadaniem, w którym niespodziewane zbiegi okoliczności kierują losami bohaterów.

Na pierwszy plan wysuwa się romantyczna miłość, namiętność i niespełnione nadzieje. Pokazuje, że prawdziwa miłość nie zna granic, ma różne oblicza a nasze życie uzależnione jest często od naszych wyborów.

Remedium kojarzy się z lekarstwem lub jakimś środkiem zaradczym, pomocą, ratunkiem na jakiś problem czy dolegliwość. Tomasz Kozłowski nadaje własne znaczenie temu słowu. U niego lekarstwem jest wiara w cud i magię sztuki, która jest możliwa, gdy wsłuchamy się we własne wnętrze. 

Książkę można kupić w sklepie: 

Wydanie: I

Data premiery: 14.09.2018

Kategoria: Powieść obyczajowo - przygodowo - historyczna z elementami fantasy

Język oryginału: polski

Okładka: miękka

Format: 148 x 210 mm

Ilość stron: 86

Redaktor prowadząca: Renata Grześkowiak

Korekta: Marianna Umerle, Marlena Rumak

Projekt okładki: Robert Rumak

Skład: Jacek Antoniewski