[165/26] - 2103.: "Północna droga" Tom II

"Północna droga"

Tom drugi

Elżbieta Cherezińska

„Życie tka się i haftuje tylko raz, 

żadnego ze ściegów nie daje się spruć”

Uwielbiam zanurzać się w świat wikingów pełnych dawnych wierzeń i za każdym razem smuci mnie moment, gdy wkracza tam nowa wiara i nowe zasady życia. Ten temat wybrzmiewa również w drugim tomie serii „Północna droga”, na którą składają się dwie części: „Pasja według Einara” i „Trzy młode pieśni”. Pierwsza z nich ukazała się po raz pierwszy jako osobne wydanie 14.11.2011 roku i wznowiona w 2025 roku. Natomiast „Trzy młode pieśni” miały swoją premierę 10.10.2016r. i wznowiona w 2013roku. W pierwszym sagi „Północnej drogi” głos należał do kobiecych bohaterek – Sigrun i Halderd. Dwie kolejne części tej historii poznajemy z perspektywy czterech osób: Einara, Gudrun, Ragnara i Bjorna.

Pierwsza połowa książki, czyli „Pasja według Einara” opowiada o Einarze, synu pogańskiego kapłana Odyna. Został on umieszczony w klasztorze, gdy był jeszcze dzieckiem i tam został ochrzczony. Mieliśmy okazję poznać go w pierwszym tomie serii, w części poświęconej Halderd. Bohater opowiada nam o swoim życiu ze swojej perspektywy, o wydarzeniach, które już poznaliśmy, ale też odsłania zupełnie nowe fakty ze swojego życia.

Einar z Vikny to, według mnie, jedna z najlepiej napisanych postaci w polskiej literaturze historycznej, który przekonuje swoją postawą i osobowością do siebie. Wyraźnie widać w nim wewnętrzne rozdarcie między starą wiarą a nową, między odchodzącym, znanym światem wikingów, a zupełnie nową rzeczywistością. W jego sercu jest Chrystus, ale tez pewna dziewczyna, którą poznał mając dziewięć lat. Z jednej strony całym sobą kocha Chrystusa, ale w jego żyłach wciąż płynie krew bezwzględnego wojownika.

W drugiej części tego tomu „Północna Droga” autorka oddaje głos młodym postaciom: Ragnarowi, który jest synem Halderd i Einara oraz Bjornowi i Gudrun, których rodzicami są jarla Regin i Sigrun. Najjaśniejszym punktem tej opowieści staje się Ragnar – najmłodszy syn twardej Halderd. Poprzez jego postać pani Cherezińska pokazuje mechanizm, który rzadko udaje się pisarzom w wielotomowych sagach: zderzenie mitu z rzeczywistością. Ragnar nie pamięta już dawnej chwały pogańskich królów. Dla niego i jego rówieśników dawne, święte zasady wikingów stały się jedynie

Młodzi bohaterowie zostali wychowani na dawnych legendach, ale muszą żyć w nowej, chrześcijańskiej rzeczywistości. Ich perspektywa wnosi do książki niesamowitą świeżość i energię. To opowieść o wchodzeniu w dorosłość w cieniu wielkich czynów swoich rodziców. Stary pogański świat wikingów bezpowrotnie odchodzi w przeszłość, a młodzi bohaterowie muszą odnaleźć własną drogę w nowej, chrześcijańskiej Europie. To sprawia, że fabuła posiada niesamowitą dynamikę i świeżość.

Zarówno pierwsze dwie części „Północnej Drogi”, jak i dwie kolejne zrobiły na mnie ogromne wrażenie. Nie tylko swoim pięknym wydaniem, ale sposobem opowiedzenia o dawno minionych czasach. Pani Cherezińska pisze z ogromnym rozmachem, ale te poetycką lekkością. Ma niesamowity dar do tworzenia pełnokrwistych, niejednoznacznych bohaterów. To, co zachwyca u tej autorki, to niesamowity, poetycki, a zarazem surowy język.  Z ogromną dbałością o detale historyczne odtwarza realia epoki, nie popadając przy tym w nudne opisy. Bohaterowie są pełnokrwiści, skomplikowani i niejednoznaczni – nie ma tu taniego podziału na dobro i zło.

„Północna droga” to monumentalna, ponad 850-stronicowa „cegła” w przepięknej, twardej oprawie, która fantastycznie prezentuje się na półce. Ze względu na taką pokaźną objętość trudno jest przeczytać ją szybko. Ja ją poznawałam stopniowo, przez kilka dnia, by wgłębić się w jej treść dokładnie. Po przewróceniu ostatniej strony pozostało we mnie poczucie fascynującej, literackiej podróży w czasie. Finał sagi nie przynosi wprawdzie całkowitego pokrzepienia i szczęśliwego happy endu. Natomiast dostajemy przejmujący obraz świata, któremu przyszło umrzeć, by na jego gruzach mogła powstać nowa Europa. Wiele podawanych informacji, wydarzeń biegnących przez okres wielu lat sprawia, że każdy detal jest tutaj istotny. To genialne, satysfakcjonujące i niezwykle emocjonalne domknięcie opowieści o świecie, który niestety, przeminął, ale pamięć o tamtych czasach, dzięki takim książkom, wciąż jest żywa.

Recenzja tomu I "Północna Droga"

Książkę przeczytałam w ramach współpracy z wydawnictwem 

Wydanie I w tej edycji

Data premiery: 23.06.2026r.

Ilość stron: 856

Oprawa: twarda

Wymiary: 150x230

ISBN 978-83-7785-928-5

Wydawnictwo: Zysk i S-ka

Moja ocena: 6/6

[146/26] - 2084.: "Północna droga" Tom I

"Północna droga"

Tom pierwszy

Elżbieta Cherezińska

"władza jest taka, 

jak człowiek, który ją sprawuje"

Pani Elżbieta Cherezińska nie raz pokazała, że potrafi poruszać się w każdej niemal przestrzeni czasowej dotyczącej naszej historii. Nawet ze szczątkowych informacji potrafi skleić powieść, która pozwala zanurzyć się w danym okresie historycznym. I tak jest również z serią „Północna droga”, która złożona jest z dwóch pięknie wydanych tomów. Każdy z nich zawiera dwie części powieści, które kilka lat temu ukazały się w osobnych wydaniach. 

Najpierw kilka informacji o wydaniach: 

W tomie pierwszym są to część I pt.: „Saga Sigrun” (I wydanie 07.11.2009 r. i II wydanie: 01.03.2022 r.), oraz część II pt „Ja jestem Halderd” (I wydanie: 20.04.2010r).  Natomiast w drugim tomie „Północnej drogi” znalazły się: część III sagi pt,: „Pasja według Einara” (I wydanie:14.11.2011r.  i drugie jej wydanie: 14.11.2025r.) i część IV pt.: „Trzy młode pieśni” (I wydanie: 10.10. 2016 r. i II wydanie: 12.11.2013r.) 

I znowu powtórzę to, co już nie raz pisałam – wznowienia dają możliwość poznania tych historii tym, którzy nie mieli okazji zrobić tego za pierwszym razem. Tym bardziej że teraz, w 2026 roku, wydawnictwo Zysk i S-ka wznowiło wszystkie cztery części „Północnej drogi” w dwóch tomach, oprawiając je w twardą okładkę z piękną grafiką nawiązującą do charakteru książki.

Pierwszy tom „Północnej drogi” zabiera nas do Skandynawii przełomu X i XI wieku, gdy ogromne znaczenie mają honor, siła, słowo dane drugiemu człowiekowi, rodzina i przywiązanie do ziemi. Ale jest to również świat, który zaczyna się wiele zmieniać. Dawne wierzenia spotykają się z nową religią, a chrześcijaństwo coraz śmielej wkracza pomiędzy fiordy. Pani Cherezińska pokazuje to nie tylko poprzez pryzmat wielkich wydarzeń, bitew czy politycznych rozgrywek, ale  przede wszystkim przez ludzi. Ich codzienność, wybory, lęki, ambicje i uczucia. Szczególnie mocno  oddaje głos kobietom.

W pierwszej części bohaterką jest Sigrun, a w drugiej - Halderd, która są zupełnie różne, inaczej patrzą na życie i inaczej próbują odnaleźć swoje miejsce w świecie i których sytuacja wyglądą odnmiennie, mimo że są w podobnej roli. Wprawdzie to decyzje mężczyzn bardzo często wyznaczają los całych rodzin, ale każda na swój sposób pokazuje swoją siłę.  

Sigrun poznajemy przede wszystkim jako żonę, matkę i kobietę zakochaną w swoim mężu. Jej siłą nie jest miecz ani władza. Jest nią miłość i troska o rodzinę. I właśnie dlatego jej historia tak mocno pokazuje, że życie kobiety, która nie bierze udziału w bitwach, wcale nie jest mniej ważne. Ma świadomość, że jej mąż to przede wszystkim o to wie, że wojownik i prędzej czy później będzie musiał wybrać między rodziną a obowiązkiem, który nakłada na niego jego pozycja. Zresztą już początek wskazuje, że jej obawy się ziściły, gdyż przedstawia się nam "Ja jestem Sigrun, wdowa po Reginie. Matka Bjorna i Gudrun, córka Apalvaldra". 

Podobnie druga bohaterka zaczyna swoją opowieść od słów: "Jestem Wdowa Haldred. Pani ziemi Ynge."  Jej życie od początku naznaczone jest stratami i koniecznością walki o przetrwanie. To, co dla jednej kobiety jest rodziną i bezpiecznym domem, dla drugiej staje się ceną, którą trzeba zapłacić za możliwość przetrwania. Halderd bardzo szybko uczy się, że w świecie, w którym przyszłość kobiety zależy od mężczyzn, nie można pozwolić sobie na bezradność.

Obie kobiety łączy jednak coś więcej niż miejsce, w którym przyszło im żyć. Ich losy zaczynają się ze sobą splatać, choć nie jest to relacja oparta na przyjaźni. Nad ich historiami pojawia się również przepowiednia, która sprawia, że wydarzenia nabierają jeszcze innego znaczenia.

W książkach Elżbiety Cherezińskiej lubię szczególnie poczucie, że za pojedynczymi ludzkimi historiami kryje się coś znacznie większego. W sugestywny i pięknym stylu pokazuje, jak decyzja jednej osoby może wpłynąć na życie kolejnych pokoleń, a wydarzenie, które z pozoru wydaje się niewielkie, może stać się początkiem czegoś, czego konsekwencji nikt jeszcze nie jest w stanie przewidzieć.

„Północna droga” nie jest więc dla mnie wyłącznie opowieścią o wikingach, wojnach i zmianie religii. To opowieść o ludziach postawionych w czasach wielkich przemian. Ludziach, którzy mają swoich bogów, obyczaje i wierzenia, które wraz z nadchodzącymi nowymi czasami wydają się na straconej pozycji.  Przede wszystkim książka poświęca swoją uwagę kobietom, gdyż to ich narracja sprawia, że wiemy, co czują i jak  próbują odnaleźć się w świecie urządzonym przez mężczyzn. Głównie jako matki, żony i władczynie, które mają własne pragnienia, ambicje i plany. Jednak ten aspekt ich życia nie raz musi ustąpić temu, co jest ważniejsze od ich marzeń. 

To kolejna książka Elżbiety Cherezińskiej, przy której można poczuć, że historia nie jest czymś martwym. Że za datami, nazwiskami i wydarzeniami kryli się ludzie, którzy tak samo jak my kochali, bali się, podejmowali złe decyzje, mieli nadzieję i próbowali zapewnić swoim bliskim lepsze życie. Otwiera nam drzwi do świata, który dawno już przeminął, a następnie sprawić, że przez kilka godzin mamy wrażenie, że naprawdę w nim jesteśmy.

Książkę przeczytałam w ramach współpracy z wydawnictwem 

Wydanie I w tej edycji

Data premiery: 28.04.2026r.

Ilość stron: 784

Oprawa: twarda

Wymiary: 150x230

ISBN 978-83-8335-4

Wydawnictwo: Zysk i S-ka

Moja ocena: 6/6