734. - "Rękopis z ogrodu"

Rękopis z ogrodu

Rafał Ziętek

Wydanie: I

Data premiery: 15 lutego 2021 r.

Liczba stron: 420

Wymiary: 125x195 mm

Oprawa: miękka ze skrzydełkami

Wydawnictwo: Novae Res

„Miłość to rodzaj choroby, z której dotknięty nią osobnik nie chce być wyleczony”

Od początku naszego istnienia, gdy tylko przyjdziemy na ten świat, wkraczamy do szczególnego ogrodu. Ogrodu zwanego życiem, które początkowo pielęgnowane jest przez nasze najbliższe środowisko ale z czasem musimy ruszyć dalej sami, tworząc swój własny Eden, w którym poczujemy się spełnieni i szczęśliwi. Jednak najpierw powinniśmy uświadomić sobie kim jesteśmy, czym jest dla nas szczęście, gdzie jest to nasze miejsce na Ziemi i z kim nam po drodze. Do takich refleksji skłania książka pt.: „Rękopis z ogrodu”.

Rafał Ziętek urodził się w Warszawie w 1949 roku, gdzie uzyskał dyplom inżyniera chemika na stołecznej Politechnice. Debiutował na rynku wydawniczym w 2011 roku opowiadaniem „Mała księżniczka”. Później, w 2016 roku, wydany został zbiór opowiadań „Struktura istnienia”, który był nominowany do nagrody Świętokrzyskie Gustawy, a także zdobył nagrodę specjalną w konkursie wierszy z okazji Dni Leśmianowskich w Iłży. 

Często wybierając jakąś książkę kierujemy się pierwszym wrażeniem, jakie robi na nas strona zewnętrzna wydania. Okładka to wizytówka tego, co możemy znaleźć w środku danej publikacji. „Rękopis z ogrodu” zwrócił moją uwagę  najpierw swoją grafiką, na której widać ogromne, wzburzone fale i niewielką sylwetkę człowieka stojącego u ich podstawy. Przed nim widnieją otwarte drzwi, z których bije oślepiające światło. Ten obraz należy odebrać bardzo symbolicznie, gdyż treść nie ma nic wspólnego z wodą w dosłownym sensie a raczej w znaczeniu emocjonalnym i podświadomy odbieraniu treści.

Za tą uroczą okładką kryją się cztery opowiadania, w których nadrzędną kwestią jest poszukiwanie odpowiedzi na ważne pytania dotyczące sensu życia, roli jaką w nim pełnimy i wartości, które warto w sobie pielęgnować. Każda z tych historii ma swój tytuł i zbudowana jest w odmienny sposób stanowiąc odrębną całość.

Pierwsza z nich nosi tytuł „Czarka”, której bohaterem jest samotny mężczyzna korzystający z uroków życia, kochający poezję Leśmiana i odwiedzający swego przyjaciela artystę, z którym rozmawia na różne tematy, najczęściej o sztuce, działaniach miejscowej władzy i kobietach, które uwielbia ale z żadną nie potrafi być na dłużej. To opowieść o niespełnionej miłości, gdyż bohater spotyka w końcu dziewczynę, która go zauroczyła, ale ona nie odwzajemnia jego uczuć, więc szuka pocieszenia u swojej wiernej kochanki. Z kolei tytułowy "Rękopis z ogrodu" to historia pewnej rodziny, która mieszka na wsi w domu otoczonym pięknym ogrodem.  Bohaterem  kolejnego opowiadania pt.: "Rodzina Bigh Eadów" jest pewien chłopiec, który ma niezwykłe zdolności ale jest wyśmiewany przez innych z powodu swojego wyglądu i nikt, poza rodziną, nie dostrzega jego pięknego wnętrza. Ostatnia nowelka pt.: "Sklep z drobiazgami", to historia  miłości, ujęta w osobnych kadrach z losów dwojga zakochanych osób. 

Książka pana Rafała Ziętka to zapiski z życia ludzi, którzy szukają własnego szczęścia. Jest w nich tęsknota za tym, co minęło, miłość pokazana w różnych odmianach i piękno otaczającej nas natury, zwłaszcza w tytułowym opowiadaniu „Rękopis z ogrodu”, które podobało mi się najbardziej ze względu na ujmujące opisy przyrody ujęte w nietypowy, malarski sposób. To lektura dla tych osób, które lubią niestandardowy sposób prowadzenia opowieści, opierający się na domysłach, abstrakcyjności i metaforycznych odniesieniach. Nie jest to proza przekazana wprost, lekkim i bezpośrednim stylem, dlatego  czas przy czytaniu tej książki płynie wolno, czasami z oporem a czasami nużąco. Nie raz miałam ochotę ją odłożyć ale staram się dokończyć każdą lekturę, więc i tutaj było podobnie. 

Szczerze mówiąc spodziewałam się zupełnie innego rodzaju fabuły, nieco romantycznej, duchowej ukierunkowanej na bardziej filozoficzno-mistyczne odniesienia. Trochę według mnie opowiadania są przekombinowane, nieco pogmatwane, co utrudnia w rozeznaniu o co właściwie w tym tekście chodzi. Sposób prowadzenia opowieści odbiega od ogólnie przyjętych. Jest nietypowy, zaskakujący, czasem abstrakcyjny i wydaje się, że to, co czytamy nie ma w ogóle sensu. Mimo to możemy w niej odnaleźć wiele przemyśleń autora na temat tworzenia spełnionego życia, dostrzegania piękna, doceniania każdej chwili i zrozumienia czym jest szczęście. 

Wspólnym łącznikiem jest miłość i ogród występujący jako metafora ale też realne miejsce, w którym toczy się życie. Przewija się w nich wiele emocji i zagadnień, które skłaniają do zastanowienia się nad tym czego pragniemy od życia, jaki mamy cel, co nas uszczęśliwia. Porównanie życia do ogrodu jest bardzo trafne, gdyż jego jakość zależy wyłącznie od nas.

Egzemplarz książki otrzymałam od portalu

573. - "Wrocławska tancbuda"

Wrocławska tancbuda

Barbara Rejek

Wydanie: I
Data premiery: 4.12.2019 r.
Tłumaczenie: nie
Język oryginału: polski
ISBN 978-83-8119-586-7
Oprawa: miękka
Format: 148 x 210 mm
Ilość stron: 286
Wydawca: Psychoskok
Redaktor prowadząca: Renata Grześkowiak
Skład: Joanna Barbara Gębicka
Projekt okładki: Adam Brychcy

„tak lubię być w wieku stachurowym

i zadawać tysiące pytań

i dalej pytać

tak lubię być w wieku stachurowym

między czterdziestką a śmiercią“

- fragment wiersza z książki

Edward Stachura do dziś jest inspiracją dla wielu twórców, którzy potrafią na nowo ożywić pamięć o tym niezwykłym poecie. Jego wiersze mają swój specyficzny rytm i przekaz, który wyłania się z czasem. W duchu tego poety powstała książka pt.: „Wrocławska tancbuda“.

źr. zdjęcia: autorzy365.pl

Barbara Rejek jest pedagogiem, nauczycielem, autorką wierszy i opowiadań dla dzieci. Urodziła się w Wodzisławiu Śląskim w 1975 ale od 1977 roku mieszka we Wrocławiu. Wiele lat spędziła też w USA, Zjednoczonych Amiratach Arabskich, Turcji. Więcej o autorce w wywiadzie. Obecnie jest na etapie podróżowania w głąb samej siebie. Uwielbia pracę z dziećmi i do nich często kieruje swoją twórczość. 

„Czasem los nam daje szansę powtórzenia zdarzeń z przeszłości i zagrania ich w sposób doskonalszy, ale najczęściej wszystko staje się zwykłą rutyną“.

„Wrocławska Tancbuda” to pierwsza jej publikacja, którą kieruje do szerszego grona czytelników w różnym wieku. Ta niezwykle poetycka, nostalgiczna i wzruszająca trylogia, zadowoli zarówno miłośników prozy jak i poezji, zwłaszcza Stachury, którego autorka jest fanką. Dała temu wyraz , nadając jednemu z bohaterów na imię Edward. 

Na jej treść składają się trzy różne, niezależne opowiadania: „Powodzianka”, „Poczekalnia W”i „Przystań nad Odrą”, które które pierwotnie stanowiły oddzielne publikacje. Wszystkie mają metafizyczny, filozoficzny i poetycki charakter. Każda z nich jest inna, ma swój specyficzny rytm i klimat. Klamrą łączącą je w jedną całość jest ukochane miasto pisarki, Wrocław, miłość, cierpienie, śmierć i docenianie życia.

„Strach to nasza chora wyobraźnia“

Autorka bardzo mocno pozwala odczuć emocje targające bohaterami trylogii, tym bardziej że dosłownie je pokazuje zamiast je opisywać. Często bowiem jest tak, że wszelkie rozterki są ujęte w słowach mające na celu je unaocznić, działając na wyobraźnię. Tutaj dosłownie możemy poczuć smutek, żal, radość czy złość przeżywając z daną osobą jej ból lub szczęście. Wzbudza refleksje nad różnymi stronami życia, w którym każde zdarzenie ma na celu czegoś nas nauczyć. 

„W życiu nigdy nie będzie idealnie, ale w tym właśnie tkwi jego piękno, że w najgorszych nawet sytuacjach znajdziemy ludzi, którzy nam pomagają przejść przez te złe momenty, albo my im pomagamy“

Nie jest to łatwa lektura, ze względu na nieco chaotyczne prowadzenie poszczególnych wydarzeń. Irracjonalności całości dodają dziwne znaczki (hieroglify? litery? szlaczki?) na początku rozdziałów części pierwszej i trzeciej.

Trudno tu wymieniać głównych bohaterów, bo jest ich kilku, w zależności po które opowiadanie sięgamy. Zaletą książki jest właśnie możliwość czytania dowolnie wybranego utworu. Są wśród nich propozycje dla miłośników prozy, poezji, krótkich form literackich, które stawiają przed czytelnikiem pytanie o sens życia i własne istnienie. Obecny jest w nich przede wszystkim wątek miłości ale też przemijania, smutku, radości, śmierci i życia pozagrobowego.

Historie ocierają się o realizm, mistycyzm, a nawet bajkę, gdyż autorka stworzyła krótkie świąteczne bajki filozoficzne o Edzikach. Nigdzie nie znalazłam ich tłumaczeń czy sensu użycia i trochę byłam tym poirytowana. Obecny w ich jest duch Edwarda Stachury, Zbyszka Cybulskiego, a przede wszystkim miłość do Wrocławia, o którym pisze w lirycznych słowach i malarskich opisach, jakby mówiła o ukochanej osobie. Można to poczuć niemal w każdym tekście.

„Są zdarzenia, które nie pozwalają na dalsze odliczanie dni. po nich już nigdy nie wschodzi słońce, nie ma już jutra. Jest przeszłość i ten dzień“.

Należę do pokolenia, dla którego twórczość Stachury pozwalała wniknąć we własną duszę w poszukiwaniu odpowiedzi na pytania o sens istnienia. Podobne elementy można odnaleźć we „Wrocławskiej tancbudzie“, która zwraca uwagę na drugiego człowieka. Autorka pokazuje, że naszej ziemskiej wędrówce towarzyszy cierpienie, które jest konieczne do poznania siebie, samorozwoju i wydobycia z nas światła pełnego miłości. Pokazuje różne dary, jakie niesie ze sobą życie, które powinniśmy smakować i dostrzegać jego pozytywną stronę „nawet, jeśli wydaje się najmniej sensowne, wręcz okrutne.“ Radość, złość, zachwyt, błogość czy strach, to tylko niektóre z emocji, których wspólnym mianownikiem jest wdzięczność.

Książkę przeczytałam dzięki wydawnictwu:

545. - "Biała Wieszczbiarka"

Biała Wieszczbiarka

Małgorzata Król

Wydanie: I

Data premiery: 12.11.2019

WYDAWCA: Psychoskok

Tłumaczenie: nie

Język wydania: polski

Oprawa: miękka

Wymiary: 148 x 210 mm

Ilość stron: 126

Redaktor prowadząca: Wioletta Tomaszewska

Redakcja i korekta: Joanna Barbara Gębicka

Korekta: Marianna Umerle

Skład: Joanna Barbara Gębicka

Ilustracje w książce: Małgorzata Król

Ilustracja na okładce: Marek Mróz

Projekt okładki: Marek Mróz, Robert Rumak

„Spadła z Nieba. Pamięta ten moment. Spadała, leciała, przemierzała ogromne przestrzenie pełne gwiazd i różnych Istnień. Kochały ją. Ona też je kochała.“

„Wieszczbiarka“ to przestarzały zwrot określający wieszczkę. Dodatek słowa „biała“ sugeruje magię w czystej postaci, opartą na pozytywnej energii, miłości, tchnącą optymizmem i nadzieją. I taka jest książka pt.; „Biała Wieszczbiarka“

źródło zdjęcia:
Facebook - profil autorki

Pani Małgorzata Król to niezwykła osoba o umiejętnościach, dzięki którym pokazuje innym to, czego nie widać. Życie nie szczędziło jej trudnych doświadczeń, z których wyciągnęła odpowiednie lekcje. Poszukując odpowiedzi na dręczące ją pytania o sens istnienia znalazła dla siebie ścieżkę, którą kroczy do dziś. Jest hipnoterapeutką, pisarką oraz malarką. Od kilku lat mieszka w Holandii. 

Z twórczością pani Małgorzaty spotkałam się już dwukrotnie. Pierwszy raz w 2017 roku, gdy zadebiutowała książką „Miłość ponad wszystko“, w której opisała swoje doświadczenia podczas hipnozy. Drugie spotkanie miało miejsce w zeszłym roku, gdy ukazały się „Przekazy Wszechświata“ zawierające 33 przekazy, które odbierała przez 2 lata od Istot Duchowych.

Gdy w zapowiedziach Wydawnictwa Psychoskok ujrzałam okładkę książki „Biała Wieszczbiarka“, wiedziałam, że muszę ją przeczytać. Trzymając ją w dłoniach byłam zachwycona jej wydaniem, gdyż jest ona w całości po prostu piękna. Wydana została na dobrej jakości papierze, wydrukowana wyraźną czcionką z delikatnymi motywami roślinnymi, które ozdabiają poszczególne rozdziały. Książka wypełniona jest energetycznymi obrazami, wypełnionymi cudownymi kolorami. Ozdabiają one poszczególne rozdziały i są dostosowane ich tematyki. Poza walorami wizualnymi mają one na celu pomóc czytelnikom połączyć się z własnym wnętrzem.

Bohaterką powieści jest Dusza i jej podróż przez życie w ciele Anny. Przybyła ona z Nieba na Ziemię, by jako kobieta spełnić swoją misję. Jest tym niezwykle podekscytowana lecz jednocześnie, im bliżej celu, tym rodzą się wątpliwości czy na pewno poradzi sobie w nowym wcieleniu. Ale nie ma już odwrotu. Zgodziła się na ten plan i teraz musi go wypełnić. I tak rodzi się Anna, piękna i wrażliwa dziewczyna, która od chwili narodzin wzbudza zachwyt otoczenia. To początek wspólnej podróży Anny i jej Duszy...

Towarzyszymy im na każdym etapie życia dziewczyny, od narodzin aż do śmierci. Narracja trzecioosobowa skupiona jest na Annie i jej Duszy. Wraz z narodzinami otrzymuje ona niezwykłe dary i umiejętności. Anna jest niezwykłą osobą o nadzwyczajnych zdolnościach, gdyż widzi więcej niż inni. Potrafi dostrzec aurę otaczającą każdą istotę, ale też roślinę, drzewo czy kwiaty. Kocha naturę, zwierzęta, ludzi i świat. Ma złote serce, pełne miłości, empatii, wrażliwości i dobra. Pojawiają się obok niej postacie nie z tego świata, z którymi spędza czas najczęściej na swojej ulubionej polanie nad rzeką. Wśród nich jest jej Anioł Stróż, który zawsze jest przy niej w każdym momencie. Widzi też osoby, które odeszły na Drugą Stronę, ale przede wszystkim słucha swojej intuicji. Z czasem zaczyna rozumieć, że nie każdy postrzega rzeczywistość tak jak ona i uczy się funkcjonować w realnym świecie. Każdemu jej działaniu dopinguje Dusza, która, niczym motyl, odczuwa każdą emocję i przeżywane chwile. Radość Duszy jest tym większa, im dziewczyna bliżej jest swojego życiowego celu i postępuje zgodnie z jej pragnieniami.

„Biała Wieszczbiarka“ jest piękną opowieścią o naszej Duszy i jej naturze. Obserwujemy świat oczami Anny i przede wszystkim z poziomu Duszy. To jej odczucia są tu najważniejsze, jej sposób odczuwania emocji i widzenia rzeczywistości. Obdarza ona swoją towarzyszkę tym co najpiękniejsze, wspierając ją w każdej chwili, prowadząc przez meandry życia i ucząc tego, co jest dla dziewczyny wartościowe. 

Pani Małgorzata Król stworzyła niezwykłą historię ukazując subtelne energie jakie otaczają każdego z nas. Wykorzystała tu koncepcję planu przedurodzeniowego, który dotyczy momentu, gdy każda Dusza godzi się na określone warunki przebywania w ludzkim ciele. Pokazuje też odczucia Duszy w momencie, gdy styka się ona z utartymi schematami myślowymi, zwyczajami i obrzędami związane z wiarą. Z jej poziomu wygląda to zupełnie inaczej. Dostrzega to także Anna, która już w dzieciństwie poznaje inne wymiary i odczuwa w odmienny sposób otaczającą ją rzeczywistość.

Na uwagę zasługuje nietypowy styl pisarski autorki, który wyróżnia się określonym ułożeniem wyrazów, zwłaszcza czasowników umieszczanych na końcu zdania. To sprawia, że tekst ma swój specyficzny rytm, momentami przypominający rymowankę. 

Motywem przewijającym się przez całą fabułę jest poszukiwanie własnej drogi, odkrywanie siebie i dążenie do spełnienia marzeń. Autorka pokazuje nam świat z zupełnie innej perspektywy, pokazując, że każde nasze doświadczenie, wybór czy emocja ma wpływ na to, co czuje nasza Dusza. Uświadamia, że istnieją światy, które istnieją poza naszymi fizycznymi zmysłami i możemy je dostrzec swoim sercem, jeżeli kierujemy się miłością. Przekazuje swoje postrzeganie rzeczywistości, wszechobecne prawa Wszechświata i wiedzę dotyczącą naszej duchowości. 

Książkę przeczytałam dzięki wydawnictwu: 

402. - "Camino de Santiago"

o chłopcu, który przeszedł 365 dni

Mikołaj Wyrzykowski

           

„każdy ma swój rytm wędrowania.”

Droga św. Jakuba to jeden z najpopularniejszych szlaków pielgrzymkowych. Kończy się ona w Santiago de Compostela lecz tras wiodących do tego miejsca jest wiele. Ludzie, którzy decydują się na pokonanie którejś z tras mówią o niesamowitych przeżyciach duchowych i przemianie jaka się w nich dokonuje. To nie tylko wędrówka lecz przede wszystkim szlak pełen historii, spotkań, duchowych przemyśleń i zmierzenia się z samym sobą. Autor książki pt.: „Camino de Santiago: o chłopcu, który przeszedł 365 dni” także wyruszył razem z przyjaciółmi na jedną z tras w przełomowym dla siebie momencie jakim było ukończenie liceum. Wyruszyli z miejscowości Oviedo, która jest położona 360 kilometrów od Santiago de Compostela. To miało być symboliczne przejście w dorosłość. 

Książka jest dowodem, że mądrość to nie kwestia wieku, lecz dojrzałości wewnętrznej. Nie jest ona zapisem podróży autora lecz  bajką, w której przekazał on swoje spojrzenie na świat i życie. To bajka nietypowa, bo skierowana do każdego, bez względu na wiek. Mikołaj Wyrzykowski zaprasza nas w ten sposób do porzucenia swojego dorosłego świata, by ponownie odkryć w sobie dziecięcą ciekawość, ufność i wiarę.

Z Oviedo wyrusza chłopiec, który został nazwany przez innych wędrowców „Chłopcem ze Skarpetkami”. Towarzyszy mu jego wierny pies o wdzięcznym imieniu Tutti, z którym dzieli swoje smutki i radości opowiadając mu o tym co czuje, myśli i czego pragnie. Zwraca się do niej jak do przyjaciela z miłością, troską i empatią. 

„Dobrze, że tu jesteś. Samemu czasem trudno jest mi nadać światu jakikolwiek sens.”

Wszelkie wydarzenia obserwujemy oczami chłopca, który zwracając się do swego psiego przyjaciela opowiada mu o wszystkim czego doświadcza w czasie wędrówki. Jego opis rzeczywistości ociera się o fantazyjne historie, baśniowe istoty ale też realne sytuacje. On sam często ma trudności z określeniem co jest jawą a co snem. Nazywa takie momenty „śniwędrowaniem”, w którym zjawia się Złota Wróżka zbierająca łzy smutku, Senny Olbrzym, Bóg jako Duch Światła czy białe króliki. Spotyka też realne osoby, którym nadaje wymyślone przez siebie imiona. Tańcząca w Deszczu, Dni Tygodnia, Zagubiony Chłopiec, Niedźwiedź czy Milczący Pielgrzym to tylko niektórzy ze współtowarzyszy wędrówki, którzy pojawiają się na Camino de Santiago.  To właśnie to nietypowe nazewnictwo, imiona i określenia różnych sytuacji sprawiają, że opowiadanie nabiera niezwykłego, duchowego i fantazyjnego nastroju. 

„Czasem mam wrażenie, że to nie szlaki nas prowadzą, lecz my ciągniemy je za sobą, tak jak wspomnienia.”

Droga jest okazją do wielu przemyśleń i zweryfikowania spojrzenia na świat. Na początku drogi targają nim wątpliwości co do słuszności decyzji jaką podjął, jest nieśmiały, niepewny siebie i zagubiony. Wyrusza dwa tygodnie przed swoimi urodzinami pragnąc wejść w dorosłość, sądząc że wraz z nadejściem tego ważnego dnia, on przestanie być dzieckiem. Rzeczywistość okazuje się jednak zupełnie inna. 

„Radość i smutek są jak fajerwerki: jedno gaśnie, zaraz pojawia się drugie, a czasem znajdują się one tak blisko siebie, że nie potrafię ich odróżnić.”

Stopniowo, wraz kolejnymi kilometrodniami zbiera różne doświadczenia, spotyka innych wędroludzi i zaczyna patrzeć na rzeczywistość w nowy sposób. Poznawane osoby, doświadczenia i przygody są dla niego lekcjami, które uświadamiają mu co naprawdę liczy się w życiu. Rozpamiętuje, analizuje i wspomina wydarzenia z przeszłości, wyciąga wnioski i zastanawia się nad życiem. Gdy dociera do celu, jest już zupełnie nowym człowiekiem... 

„czasem tak niewiele potrzeba, aby kogoś zmotywować lub też popchnąć do rezygnacji.”

Każdy ma swoje Camino i nie musi być to dosłownie wędrówka do Santiago. Nasze życie to także droga, prowadząca nas przez meandry doświadczeń, które nas kształtują, uczą i zmieniają. Takimi cegiełkami budującymi nasze życie są książki, które „przypadkiem” pojawiają się na naszej ścieżce i zostawiają swój ślad na niej. 

Od czasów wydania "Małego Księcia" minęło dużo czasu i do dziś jest to jedna z popularniejszych książek dająca okazję do przemyśleń. Czy podobnie będzie z książką "Camino de Santiago"? Uważam, że to lektura, która ma szansę na dłużej zaistnieć w umysłach czytelników. Niesie ze sobą ogromny ładunek duchowy. Razem z bohaterem odkrywamy co jest dla nas ważne, jakie wartości warto w sobie rozwijać i pielęgnować.

źr. zdjęcia:
mikolajwyrzykowski.pl

O autorze:
Mikołaj Wyrzykowski jest autorem książek, tomików poezji oraz opowiadań. W wieku 15 lat zadebiutował książką pt.: „Opowieści z Sosnowego Lasu”. Kilka lat później pojawiła się  powieść podróżnicza pt. „Zrządzenie losu”, która została przetłumaczona na język angielski dzięki stypendium Miasta Torunia w dziedzinie kultury. Jego tomik poezji pt. „Wspomnienie chwili obecnej” został nagrodzony Złotą Różą im. Jarosława Zielińskiego za najlepszą książkę poetycką 2015 roku autorów do 40 roku życia oraz również ukazał się drukiem. Aktualnie studiuje na francuskim uniwersytecie Aix-Marseille i prowadzi bloga www.mikolajwyrzykowski.pl 

Książkę można kupić m.in. w sklepie:

Wydanie: I

Data wydania: 20.01.2018

Wydawca: Rudy Smok

Oprawa: miękka

Wymiary: 148 x 210 mm

Ilość stron: 127

Projekt i wykonanie okładki: Marika Sadowska

Rysunki: Marika Sadowska