1224. - "Innym razem" Tom III

"Innym razem"

Saga: Kuchennymi drzwiami

Tom trzeci

Katarzyna Majgier

Wydanie: I

Data premiery: 15 czerwca 2022 r.

Ilość stron: 400

Wymiary: 145 x 205 mm

Okładka: miękka ze skrzydełkami

ISBN: 978-83-8251-148-2

Wydawnictwo: Słowne

Moja ocena: 6/6

„Wojna zmieniła jej świat, tak jak poprzednia zmieniła świat młodości jej rodziców”.

Poprzednie dwa tomy sagi zatytułowanej „Kuchennymi drzwiami”, które nosiły nazwę „Gra pozorów” oraz „Światło i cień” wzbudziły we mnie wiele emocji zabierając mnie do czasów sprzed ponad 100 lat. Wówczas zaczęła się historia mająca swój początek związany z perypetiami młodej wówczas Zofii Nowakowskiej. Kolejna część sagi zatytułowana „Innym razem”  opowiada o dalszych losach jej rodziny i innych mieszkańców  Korczyc i Krakowa.

Trzecia część sagi zaczyna się w dniu 21 maja 1933 roku. Wandzia Dąbrowska ma 13 lat i do tej pory zachowywała się grzecznie, była szczera i prostolinijna, czuła się kochana i szczęśliwa. Aż do teraz, gdy jedynym jej zmartwieniem jest nuda, która doskwiera dziewczynce na każdym kroku. Z niecierpliwością oczekuje chwili, gdy będzie pełnoletnia i będzie mogła spełnić swoje marzenia. Wandzia mabowiem piękny głos i jest uzdolniona muzycznie. Rodzina chętnie widziałaby ją na scenie filharmonii lub opery, ale ona marzy o karierze gwiazdy muzyki jazzowej. Wszystko zmienia się, gdy rodzice, czyli Olek i Klima wyjawiają prawdę o jej pochodzeniu. Nie chcą bowiem, by dziewczynka usłyszała o tym od obcych ludzi, gdyż wkrótce mają pojechać na ślub i wesele do Korczyc, gdzie w związek małżeński wchodzi Tusia i Staszek. W młodej główce Wandzi rodzi się gniew i bunt. Dociera do niej, że kłamstwo otwiera wiele możliwości. To jeden z głównych wątków tej części sagi, który razem z pozostałymi motywami tworzą niezwykle barwną, różnorodną i ekspresyjną sieć wydarzeń i osobowości, dzięki której nie sposób oderwać się od lektury.

Kolejna część sagi i a wraz z nią kolejne lata prowadzą nas przez czas wojenny aż do pierwszy lat 40. XX wieku. Splatają się w niej ponownie losy znanych nam osób i kolejnego pokolenia poznanych wcześniej osób. To pięknie rozpisana na kilka pokoleń i dziesiątki lat podróż w czasie opowiadająca o losach ludzi, których życie połączyło w różny sposób. Jest w niej miłość, przyjaźń, zdrada, intrygi, rodzinne sekrety, ale też ból, cierpienia, obawa o przyszłość bliskich. Dzieje się bardzo dużo, więc nawet nie zauważyłam, że pokonałam w krótkim czasie 400 stron. Jestem zafascynowana tą historią i pełna podziwu dla umiejętności autorki, która w bardzo zgrabny i przejrzysty sposób lawiruje pomiędzy poszczególnymi wątkami nie dając poczucia chaosu. By nie pogubić się w licznych powiązaniach rodzinnych, wydawnictwo dołączyło wkładkę z drzewem genealogicznym rodzin Rozchodowskich i Muchów.

Ta część obfituje w wiele dramatycznych wydarzeń, niespodziewanych zwrotów akcji, gdyż jej historia przypada na lata 30. i 40. XX wieku, więc czuć na początku fabuły zbliżający się czas wojny, która wkracza do Korczyc gwałtownie burząc życie mieszkańców. Lata powojenne także nie przynoszą ulgi, gdyż zaczynają się nowe porządki i prawa narzucone przez socjalistyczne władze. Do bohaterów sagi dociera prawda, że stary świat już nie wróci. Wojenna zawierucha zmiotła go wraz z ówczesnymi podziałami społecznymi, obyczajami i  konwenansami. Dawni panowie są teraz zwykłymi obywatelami, a ci, którzy byli u dołu drabiny społecznej, nabierają zupełnie nowego znaczenia.  Wojna weryfikuje charaktery, uczciwość, lojalność i uczucia, które przed tym koszmarnym okresem pojawiły się w sercach niektórych bohaterów.

Można zauważyć, że na przestrzeni wielu lat nastąpiły zmiany warunków życia uzależnionych, między innymi, od wydarzeń mających miejsce na świecie i w Polsce, lecz pojawiające się problemy wciąż mają podobny charakter. Od chwili, gdy po raz pierwszy spotkaliśmy Zofię  minęło na kartach sagi kilkadziesiąt lat. Zmieniły się warunki życia, obyczaje, kanony mody, ale nie zmieniły się dylematy poruszane w tej opowieści, gdyż bez względu na czasy, są one wciąż podobne. Zmieniają się tylko sposoby ich rozwiązywania, okoliczności i osoby, których one dotyczą. Z tego względu wiele poruszanych kwestii jest aktualnych do dziś, więc czyta się o nich z podobnymi emocjami.

Warto zaznaczyć, że pierwszy i drugi był tom był wznowieniem sagi "Kuchennymi drzwiami". Tom pierwszy „Gra pozorów ” miał swoją premierę 14.09.2016 r., natomiast „Światło i cień” ukazał się  14.06. 2017 roku. Wówczas okładki nie były zbyt atrakcyjne, ale w nowej wersji  saga ponownie ujrzała światło dzienne, tym razem wydane przez  wydawnictwo Słowne, które opatrzyło poszczególne części pięknymi okładkami. Zwracają one na siebie uwagę, a dzięki temu ja chętnie po nią sięgnęłam, czego nie żałuję.  Trzecia część sagi „Innym razem” jest zupełnie świeżą kontynuacją, która pokazuje dalsze losy rodzin poznanych we wcześniejszych częściach. Jej zakończenie wyjaśnia wiele dotychczasowych spraw i niejasności, ale pozostawia niektóre w zawieszeniu, więc liczę na kolejną odsłonę tej historii.

źr. zdjęcia:
granice.pl

Katarzyna Majgier to polska dziennikarka, autorka powieści dla dzieci, młodzieży, ale też dorosłych. Jest absolwentką psychologii na UJ. Zajmowała się psychologią twórczości i społecznościami internetowymi. Współpracowała z magazynem „Reporter”, „WWW”, pisała o psychologii Internetu i społeczności online. W latach 1998-2003 pełniła funkcję redaktor naczelnej „Reportera”. Publikowała w licznych czasopismach internetowych, pracowała w wydawnictwach, prowadziła serwis internetowy. Jej powieść "Trzynastka na karku" otrzymała nominację do nagrody literackiej Polskiej Sekcji IBBY (2006).

Recenzja części pierwszej "Gra pozorów"

Recenzja części drugiej "Światło i cień"

Książkę przeczytałam, dzięki wydawnictwu:

1219. - "Światło i cień" Tom II

"Światło i cień"

Saga: Kuchennymi drzwiami

Tom drugi

Katarzyna Majgier

Data premiery: 13 kwietnia 2022 r.

Ilość stron: 416

Wymiary: 145 x 205 mm

ISBN: 978-83-8251-136-9

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Wydawnictwo: Słowne

Moja ocena: 6/6

„W każdej rodzinie są czarne owce i gdyby z tego powodu wykluczać wszystkich ich krewnych, ludzkość by wyginęła.”

Życie składa się z jasnych i ciemnych stron, radości i smutków, dramatów i chwil szczęścia, z blasków o różnych odcieniach, które nadają mu sens. Podobnie dzieje się w powieści „Światło i mrok”, która jest kontynuacją sagi „Kuchennymi drzwiami”.

W pierwszej części „Gra pozorów” wydarzenia toczyły się pod koniec XIX wieku. Druga część przenosi nas w czasie do pierwszych lat XX wieku i prowadzi przez kolejne wydarzenia aż do 1925 roku. Bohaterowie doświadczają zarówno sukcesów, ale też porażek osobistych i zawodowych, dramatów, wzlotów i upadków. Ponownie wędrujemy ulicami Krakowa, ale też zaglądamy do Korczyc, Pragi, a nawet Londynu. Chłoniemy wydarzenia związane z pierwszym rejsem Titanica, ale też wchodzimy w czas pierwszej wojny światowej.

Wkraczamy w drugi tom w momencie, w którym skończyła się pierwsza część. Zofię dręczą wyrzuty sumienia, więc złożyła ją choroba. Sprawy jednak potoczyły się tak, że nikt nie domyśla się prawdy dotyczącej wydarzeń w dworze Rozchodowskich. Natomiast dla niej najważniejsze są dzieci, więc wie, że musi żyć z bagażem grzechu. 

Klima mieszka w Krakowie, gdzie próbuje spełnić swoje marzenia o nauce fotografii pracując w zakładzie fotograficznym Józefa Kwietnia. Przekonuje się jednak, że kobiecie nie jest łatwo zrealizować swoje plany, gdyż cały czas pokutuje zdanie, że nadają się one tylko do sprawowania obowiązków domowych, utrzymania porządku i pilnowania dzieci, więc tego rodzaju zadania są jej przydzielane przez właściciela zakładu. Jak na razie nie miała do czynienia z aparatem fotograficznym, a tym samym nie zdobyła, jak dotąd, umiejętności fotograficznych. Okazja nadarzyła się wraz z wyjazdem do Czech i dopiero tam mogła w końcu poznać lepiej tę profesję i poczuć różnicę w podejściu do uczenia się fachu fotografa przez kobiety.

W tle zarysowana została atmosfera lat 20. XX wieku, w którym poglądy i sposób myślenia starszego pokolenia zderzają się z nowocześniejszym podejściem młodych ludzi, zmianami cywilizacyjnymi i technologicznymi wynalazkami. Na szczęście stopniowo w Polsce też następują zmiany w poglądach na rolę kobiety, które zaczynają być coraz bardziej niezależnie, mają coraz więcej praw, ale nie wszędzie jest to dobrze postrzegane. Starsze pokolenie nie potrafi przestawić myślenia na inne tory i zaakceptować tego rodzaju zmian, uważając że wychowanie córek powinno być ukierunkowane na wyrobienie w nich posłuszeństwa i gospodarności

Wśród nich jest Zofia Mucha, dawniej Nowakowska, która nie może pogodzić się z wyborami życiowymi swoich dzieci, ubolewając nad tym, że nie ma kto doglądać gospodarki. Nie rozumie, że o ile metody wychowawcze, według których ułożyło się jej życie sprawdzały się w jej przypadku, to dla młodego pokolenia mogą przynieść więcej szkody niż pożytku, o czym przekonuje się córka Zofii, Klima. Sztywne zasady i normy zachowania spowodowały, że nie umiała być bardziej otwarta na związek z ukochanym Piotrem, a sieć kłamstw i niedopowiedzeń z jej strony obróciły się przeciwko niej. Zachowuje się wobec niego niewłaściwie, ukrywając swoją pozycję społeczną niektóre fakty i zdarzenie w obawie, żeby go nie stracić. Jednak zbyt późno dociera do niej oczywista prawda, że kłamstwo ma „krótkie nogi” i prędzej lub później wszystko wyjdzie na jaw.

Druga córka Zofii, Janka jest typem lekkoducha, dziewczyny opierającej swoje działania na intrygach. Odkąd spostrzegła, że zwraca swoim wyglądem uwagę chłopaków, interesuje ją tylko to, by znaleźć bogatego męża. Jest leniwa, wyrafinowana, przebiegła, a do tego ma skłonności do kleptomanii i kłamstwa. Natomiast synowie Zofii  Bronek  i Staszek chętnie wspierają matkę pracy w domu i na polu, ale oni także mają swoje plany na życie, które nie są związane z gospodarką na wsi.

W fabule pojawia się mnóstwo osób, wątków i wydarzeń, ale większa jej część ukazuje losy Klimy i Janki oraz ich braci. Wraz z ich historią poznajemy życie osób, które pojawiają się w trakcie kolejnych epizodów, a przy tym ich wzajemne zależności, powiązania i wynikające z tego problemy oraz drogi przeznaczenia. Spośród nich uwagę zwraca przybrany syn doktora Dąbrowskiego, Aleksander, który wyrósł na przystojnego mężczyznę, więc cieszy się powodzeniem u płci przeciwnej, ale on wzdycha tylko do Klimy, z którą łączą go przyjacielskie więzi.

Kontynuacja sagi „Kuchennymi drzwiami” wciągnęła mnie równie mocno, jak część pierwsza „Gra pozorów”. Czytając chłonęłąm atmosferę lat dwudziestych, z zapartym tchem śledziłam losy poszczególnych osób, ale też z ogromnymi emocjami, jakie pojawiały się, gdy poznawałam knowania Janki, podejście Zofii czy też intrygi osób oficjalnie uważających się za lepszych od innych tylko dlatego, że pochodziły z wyższych sfer.

„Światło i cień” to udana kontynuacja sagi pełnej wydarzeń i z klimatem panującym na początku nowej epoki, charakterystycznymi postaciami, wieloma splątanymi ludzkimi losami, które razem tworzą ogromnie barwną opowieść o czasach sprzed 100 lat.

Recenzja części pierwszej "Gra pozorów"

Recenzja trzeciej części  "Innym razem"

1192. - "Gra pozorów" Tom I

"Gra pozorów"

Saga: Kuchennymi drzwiami

Tom pierwszy

Katarzyna Majgier

Data premiery: 23 lutego 2022 r.

Ilość stron: 416

Wymiary: 145 x 205 mm

ISBN: 978-83-8251-108-6

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Wydawnictwo: Słowne

Moja ocena: 6/6

„Każdego dnia ktoś się rodzi, ktoś umiera, ktoś zabija, ktoś kradnie... a wszystko jest w równowadze. Jak ktoś coś dostaje, ktoś inny to oddaje. Jak ktoś kradnie, kto inny zostaje okradziony. Jak ktoś się rodzi, kto inny musi umrzeć, żeby zrobić mu miejsce na świecie. Jak ktoś popada w niedolę, to do kogo innego uśmiecha się szczęście.”

Takie smutne myśli i konkluzje przychodzą do głowy bohaterce pierwszej części sagi "Kuchennymi drzwiami" pt. "Gra pozorów." Zofia Nowakowska pracuje jako podkuchenna w majątku rodziny Rozchodowskich, który jest położony w niewielkiej wsi Zbuczyna koło Krakowa. 

Gdy Zofia Nowakowska miała 9 lat została sierotą, którą zaopiekowała się ciotka Marcjanna, ale nie zamierzała to robić za darmo, więc znalazła dla małej Zosi pracę u wdowy Gulasowej. To wpłynęło na postrzeganie rzeczywistości przez dziewczynę poprzez pryzmat religijności i pokory. Zostały jej wpojone zasady mówiące, że jeżeli ktoś jest cichy, skromny i postępuje według boskich przykazań, tego nic złego nie może spotkać. Teraz, gdy jako dorosła osoba rozmyśla o swojej obecnej sytuacji, ma powody, by nawiedzały ją czarne myśli. Niedola, która ją spotkała, zaprzeczała naukom statecznych matron. Otóż pracodawca, Karol Rozchodowski, upatrzył sobie ładną służącą dla swoich uciech i żądz. W efekcie Zosia zaszła w ciążę, o czym dowiedziała się żona Karola i jego matka, więc dziewczyna została wyrzucona z posady. Ciotka Marcjanna, niby pobożna kobieta, ale nie znalazła odrobiny dobroci w swoim sercu i Zosia musiała opuścić także ten dom. Postanawia więc udać się do Krakowa, do ciotki Nowakowej, która wiele lat temu opuściła rodzinne strony, będąc w podobnej sytuacji, co Zosia. Przyszło jej żyć w czasach, gdy kobiety w jej sytuacji nie miały znikąd pomocy, dlatego znalazła się w trudnym położeniu. Na szczęście ciotka Antonina Nowakowska i jej córka Franciszka przyjmują z otwartymi ramionami biedną sierotę i biorą pod swe opiekuńcze skrzydła.

Premiera „Gry pozorów” miała miejsce  w 2016 roku w wydawnictwie Zwierciadło, a tom drugi ukazał się w 2017 roku. Nowa wersja sagi "Kuchennymi drzwiami" pojawiła się w tym roku, dzięki wydawnictwu Słownemu i według mnie obecna okładka bardziej przyciąga wzrok. Cieszy mnie fakt, że saga ukazała się ponownie i doczekała się kontynuacji, gdyż w kwietniu 2022 roku ukazał się trzeci tom. Pierwszy tom zabiera nas do dziewiętnastowiecznego Krakowa, gdy właśnie głośno jest o bracie przyrodnim Kazimierza Przerwy Tetmajera - Włodzimierzu Tetmajerze, którzy ożenił się z chłopką, co wywołuje niemały skandal w światku arystokratycznym, a na Wawel sprowadzone zostaje ciało Adama Mickiewicza. To nie są jednak główne motywy, lecz jedynie wtrącenia tego, co dzieje się w tle opisywanych wydarzeń, by pokazać, czym żył ówczesny Kraków. 

Przewodnimi wątkami są losy kilku osób, które początkowo poznajemy osobno, by w pewnym momencie mogły spleść się we wspólną historię. Autorka zastosowała w niej pewien wspólny mianownik, bazujący na zasadzie, która została wpojona Zosi Nowakowskiej w dzieciństwie, a mianowicie jest ona przekonana, że wszystko w świecie pozostaje w równowadze i jeżeli ktoś dostaje coś od losu, to inny coś traci. Ten tok myślenia możemy odnaleźć w poznawaniu  poszczególnych wątków, które wypływają jeden z drugiego przybliżając nam poszczególne postacie i to, co się u nich w danym momencie dzieje. Waloru tej powieści dodaje niezwykle ujmujący, lekki i przyjemny w odbiorze styl, podszyty delikatnym humorem, sarkazmem i satyrycznym. Sposób prowadzenia opowieści, jak i forma jej opisywania skojarzył mi się z dawnymi romansami. Wciąga nas w ten świat od razu, prowadząc przez kolejne epizody i dając poczuć klimat świata, którego już nie ma. 

Wśród licznych postaci stworzyła różnorodną galerię kobiecych postaci, z których każda na swój sposób radzi sobie z uprzedzeniami, ograniczeniami społecznymi i narzuconymi normami. Głównym motywem są losy Zofii, ale też Franciszki, jej partnerki, Stefci, a także Floriana i Klemensa. Ukazując ich dzieje autorka doskonale ujęła podziały społeczne, obłudę, fałszywą pobożność, różnice między biedną częścią społeczeństwa i bogatą, ale też mentalne kontrasty między wsią i miastem. Niezwykle barwnie opowiada o życiu ludzi w XIX wieku i realiach społecznych w Polsce. Tytuł został trafnie dobrany do charakteru powieści, gdyż idealnie wpisuje się w styl bycia ludzi, którzy skrywają pod maską pozoru swoje prawdziwe oblicze. Wygłaszają utarte opinie, wychowują w duchu religijnym, chodzą do kościoła, ale w życiu codziennym daleko im do pobożnego życia. Widać to chociażby na przykładzie Rozchodowskich, dla których zachowanie dobrego imienia wiąże się z bezdusznym traktowaniem ludzi o niższym statusie społecznym. 

Fabuła złożona jest w wielu wątków, które razem tworzą niezwykle misternie utkaną sieć ludzkich losów zależnych od niesamowitych zbiegów okoliczności, wzajemnych zależności, ale też przekornego życia. Autorka wykazała się niezwykłą orientacją w gąszczu wydarzeń, co nie powodowało poczucia chaosu w czasie czytania. Stworzone wspólne losy poszczególnych postaci zmierzają do ekscytującego zakończenia, udowadniając, że faktycznie wszystko w świecie pozostaje w równowadze. 

Z pewnością powieść będzie niesamowitą gratką dla krakowian, gdyż rozpoznają oni znane uliczki i zakątki swego miasta. Jednocześnie jest to niezwykła podróż w czasie, którą odbywamy wraz z fascynującymi postaciami, przeżywając ich rozterki i problemy życia w dziewiętnastowiecznych realiach.

Katarzyna Majgier to  pisarka, która ma za sobą kilkanaście książek, głównie dla dzieci i młodzieży, ale też dla dorosłych Szybko zdobyła popularność m.in, powieścią "Stuletnia Gospoda", czy też "Trzynastka na karku", która została nominowana do nagrody IBBY 2006 w kategorii "Książka roku", a w 2010 roku książka "Misiek, co ty opowiadasz?!" została wyróżniona w konkursie im. Astrid Lindgren. Poza pisaniem książek tworzy scenariusze gier internetowych. W 2016 roku debiutuje w roli Autorki wielotomowej sagi, której wątki łączą się z jej rodzinnym Krakowem.

Recenzja drugiej części "Światło i cień" 

Recenzja trzeciej części  "Innym razem"

Książkę przeczytałam, dzięki wydawnictwu: