[160/26] - 2098.: „Grzeczni już byliśmy”

„Grzeczni już byliśmy”

Clare Pooley

"Życie jest często krótsze, niż się spodziewamy"

Mówi się, że wiek to tylko liczba, ale w świadomości społecznej wyraźnie widać, że świat bardziej lubi młodych ludzi i częściej o nich pamięta. Znacznie mniej uwagi poświęca tym, którzy przekroczyli granicę między młodością a dojrzałością i starszym wiekiem. Jestem jedną z tych osób, które nie przejmują się zmieniającymi się cyferkami w PESEL-u, ale wiem, że nie każdy z takim samym spokojem podchodzi do upływu czasu. Dopóki jesteśmy młodzi, rzadko zastanawiamy się, jak będzie wyglądało nasze życie, kiedy przekroczymy pięćdziesiątkę, sześćdziesiątkę czy kolejne granice wieku. A przecież starzenie się jest doświadczeniem, które wcześniej czy później staje się udziałem każdego z nas. I właśnie o tym, o życiu po przekroczeniu kolejnych umownych granic, o stereotypach, oczekiwaniach i o tym, że metryka nie musi wyznaczać naszych możliwości jest książka „Grzeczni już byliśmy”.

Nie ma tu jednej głównej bohaterki, czy bohatera. Jest ich kilkoro, ale wydarzenia obserwujemy z czterech perspektyw, ale w narracji trzecioosobowej. Jedną z takich postaci jest Daphne, która właśnie skończyła siedemdziesiąt lat.  Z samotnością było jej po drodze do tego stopnia, że rzadko wychodziła z domu mając za swoich kompanów jedynie rośliny i osoby na fotografii, z którymi prowadzi monolog. Nie jest jednak całkowicie odcięta od świata, bo Daphne uwielbia ploteczki i być w centrum uwagi. Do tego ma swoje ulubione forum sąsiedzkie, gdzie znajduje najświeższe  wiadomości o innych osobach i wydarzeniach. Wolny czas wypełnia jej też podglądanie sąsiadów przez kamery monitoringu. Starsza pani ma też swoje tajemnice, które sprawiają, że nie ufa nikomu. 

W dniu swoich 70. urodzin postanawia jednak przełamać samotność i rozrysowuje na tablicy strategiczny plan zdobycia przyjaciół. Okazja nadarza się, gdy natrafia na ogłoszenie naboru do Klubu Seniora w osiedlowym Ośrodku Kultury Mandel. Niestety, lokalna gmina decyduje się na zamknięcie osiedlowego domu kultury wraz z działającym tam klubem seniora. Daphne, zamiast się poddać, jednoczy wokół siebie najbardziej ekscentryczną i nieprzewidywalną ekipę starszych ludzi, by wspólnie walczyć o ratowanie tego miejsca. Ich metody działania bywają całkowicie niekonwencjonalne i zaskakujące, co sprawia, że jesteśmy zaskakiwani tym, co dzieje się na kartach książki.

Autorka tej książki, pani Clare Pooley jest kobietą po pięćdziesiątce doskonale wie, jak to jest, gdy nagle dzieci opuszczają rodzinny dom, a  upływający czas coraz bardziej o sobie przypomina. I nie chodzi tutaj o zdrowie, kondycję, czy sposób myślenia, ale o społeczne odrzucenie. Na podstawie jej przemyśleń i odczuć powstała postać kolejnej z bohaterek - Lydii, która przekroczyła granicę pięćdziesięciu lat i czuje się coraz bardziej samotna. To granica wieku, gdy nie czujemy się starzy, ułomni, lecz wciąż pragniemy spełniać marzenia, ale otoczenie postrzega nas jako kogoś nieprzydatnego i nieporadnego. Na szczęście to powoli się zmienia i dziś tzw. starsze pokolenie coraz bardziej nie poddaje się stereotypom i korzysta z życia pełnymi garściami. Postaci pierwszoplanowych i pobocznych jest tutaj znacznie więcej, a każdy z nich mierzy się z innymi problemami i mają swój udział w  całej historii. 

„Grzeczni już byliśmy” to powieść o tym, że najgroźniejszym momentem w życiu człowieka jest ten, w którym przestaje mu zależeć na opinii innych. To lekka, zabawna, momentami wzruszająca, ale przede wszystkim niezwykle odświeżająca i pozytywna lektura, pomimo, że nie zawsze jest kolorowo. Określana jako słodko-gorzka opowieść ma w sobie nie tylko takie klimaty. Przede wszystkim wybrzmiewa w niej optymizm i radość z życia bez względu na wiek. Książka reprezentuje niezwykle popularny gatunek up-lit, czyli literaturę podnoszącą na duchu, łączącą błyskotliwy, momentami wręcz zwariowany humor z życiową mądrością i wzruszeniem. 

Poprzez losy bohaterów, autorka przypomina, że  życie nie kończy się wraz z przekroczeniem określonej granicy wieku. Przeciwnie — może wtedy nabrać nowego tempa, przynieść nieoczekiwane relacje, decyzje i doświadczenia.  Pod warstwą komediową kryje się ciepła i mądra opowieść o tym, jak trudno czasami wyjść do ludzi na emeryturze i jak wielką siłę mają autentyczne, międzyludzkie relacje. Nie pomija przy tym faktu, że starzenie się jest pozbawione trudności, ale raczej zwraca uwagę, że pomimo strat i ograniczeń wciąż pozostają ciekawość, bliskość, humor i możliwość rozpoczęcia czegoś od nowa. 

Książkę przeczytałam w ramach współpracy z PR Media i wydawnictwem 

Wydanie: I

Data premiery: 26.08.2026r.

Data premiery angielskiej: 02.04.2025r.

Ilość strony: 384

Wymiary: 140 Xx 205 mm

Okładka: Miękka ze skrzydełkami

Tytuł oryginału: How to Age Disgracefully

Tłumaczenie: Dominika Cieśla-Szymańska

ISBN: 978-83-8367-810-8

Wydawnictwo: Znak Literanova

Moja ocena: 5/6